A giao

Tên gọi, danh pháp

Tên tiếng Việt: A giao, Minh giao.

Tên khác:  <!--td {border: 1px solid #cccccc;}br {mso-data-placement:same-cell;}--> Lư bì giao; ô giao; cao da lừa.

Tên khoa học:  <!--td {border: 1px solid #cccccc;}br {mso-data-placement:same-cell;}--> Colla asini.

A Giao hay còn gọi là Minh Giao là loại dược liệu bổ phế, an thai

Đặc điểm tự nhiên

A giao là keo chế từ da lừa bỏ lông.

Phân bố, thu hái, chế biến

Cách chế A giao của Trung Quốc như sau: Lấy da lừa ngâm nước 2 - 3 ngày cho mềm. Lấy ra cạo sạch lông, cắt thành từng miếng nhỏ. Rửa sạch lần nữa, cho vào nồi đổ ngập nước đun 3 ngày 3 đêm. Lấy nước ra, thay nước mới, làm như vậy 5 - 6 lần để lấy hết chất keo của da lừa. Lọc qua rây, thêm vào nước lọc một ít phèn chua, khuấy đều, chờ vài giờ, các tạp chất lắng xuống.

Gạn lấy lớp trong ở trên và cô đặc, 2 giờ trước khi lấy ra, thêm đường và rượu (cứ 600 kg da lừa thêm 4 lít rượu và 9 kg đường) và nửa giờ trước khi lấy ra lại thêm dầu đậu tương cho đỡ dính. Sau đó đổ ra, để nguội, cắt thành từng miếng dài 10 cm, rộng 4 - 5 cm, dày 0,8 - 1,6 cm.

Ở Việt Nam cũng có lừa nhưng thường không chế. A giao vẫn phải nhập của Trung Quốc.

Bộ phận sử dụng

Bộ phận sử dụng được của A giao là da lừa bỏ lông.

A giao là một vị thuốc bổ, cầm máu dùng trong mọi trường hợp băng huyết, lỵ ra máu, ho ra máu, đại tiểu tiện ra máu hồi hộp mất ngủ. Còn dùng làm thuốc an thai. Ngày dùng 6 - 12 g. Có khi dùng sống, có khi sao với bột vỏ sò, hoặc bồ hoàng rồi mới dùng.

Theo tài kiệu cổ A giao có vị ngọt tính bình vào kinh phế can thận. Có tác dụng tư âm dưỡng huyết, bổ phế nhuận táo cầm máu an thai. Dùng chữa hư lao sinh ho, phế ung thổ ra mủ, ho ra máu, nôn ra máu, ra máu cam, ỉa ra máu, thai sản, băng lậu âm hư, tâm phiền, mất ngủ. Người tỳ vị hư nhược, nôn mửa, ỉa lỏng, tiêu hóa kém không dùng được.

Cách chế A giao khi dùng:

• Chế với bột vỏ sò: Cho chừng 1 kg vỏ sò vào chảo, rang cho nóng cho A giao thái nhỏ vào, rang thêm cho đến khi A giao nở giòn thì lấy ra rây bỏ vỏ sò đi, A giao chế như vậy sẽ bớt độ dính. Mùi thơm hơn.

• Chế bồ hoàng: Cho bồ hoàng vào chảo rang nóng rồi cho A giao thái nhỏ vào tiếp tục rang cho đến khi A giao nở thì rây bỏ bồ hoàng lấy A giao mà dùng.