Bụp giấm
Tổng quan & Dược lý
Tên gọi, danh pháp
Tên Tiếng Việt: Bụp giấm, Cây giấm, Đay nhật.
Tên khác: Atiso đỏ; Bụt giấm; cây Rau chua; Bụt chua; Bụp chua; Lá giấm; Giền cá; Giền chua; hoa Vô thường; Lạc thần hoa.
Tên khoa học: Hibiscus sabdariffa L. Họ: Bông (Malvaceae).
Đặc điểm tự nhiên
Bụp giấm là cây 1 năm, có chiều cao khoảng 1,5 – 2m, phân nhánh chủ yếu gần gốc. Thân cây có màu tím nhạt đến tím đậm.
Lá Bụp giấm có hình trứng, mép lá có răng cưa. Gân lá màu tím đỏ, phiến lá màu xanh.
Hoa có tràng màu vàng, hồng hoặc màu tía, mọc ở nách, cuống rất ngắn.
Quả nang, hình trứng, có lông thô, mang đài màu đỏ sáng tồn tại, bao quanh quả.
Ra hoa từ tháng 7 đến tháng 10.
Hình ảnh nụ hoa Bụp giấm
Phân bố, thu hái, chế biến
Bụp giấm có xuất xứ từ Tây Phi. Lúc đầu, người ta thu hoạch Bụp giấm để làm thực phẩm (rau có vị chua), sau này được dùng nhiều trong chữa bệnh.
Có thể dùng tươi hoặc phơi sấy khô để dùng dần.
Hoa Bụp giấm khô
Bộ phận sử dụng
Bộ phận dùng chủ yếu của Bụp giấm là lá, hạt, đài hoa.
Liều lượng & Cách dùng
Chưa có quy định liều lượng cụ thể nhưng không dùng quá 2g/ngày để tránh độc tính.
Có thể dùng dạng tươi (trong chế biến thức ăn, nước giải khát), hoặc phơi khô và hãm như trà để uống. Bụp giấm còn dùng để sản xuất rượu vang.
Thận trọng khi sử dụng
Bụp giấm tốt cho sức khỏe nhưng nếu dùng quá 2g/ngày thì khả năng gây độc tính.
Hoạt chất anthocyanin kém bền trong khi nấu ở nhiệt độ quá cao nên cần lưu ý khi chế biến.
Thận trọng đối với phụ nữ mang thai và cho con bú vì chưa có tài liệu chứng minh về độ an toàn của Bụp giấm.
Bụp giấm làm giảm nồng độ của diclofenac và acetaminophen, gây giảm tác dụng điều trị. Vì vậy nếu phối hợp Bụp giấm với các thuốc này cần lưu ý về liều lượng.
