Calendula

Tên gọi, danh pháp

Tên Tiếng Việt: Cúc kim tiền.

Tên khác:  <!--td {border: 1px solid #ccc;}br {mso-data-placement:same-cell;}--> Cúc vạn thọ; Cúc tâm tư; Hoa xu xi.

Tên khoa học:  <!--td {border: 1px solid #ccc;}br {mso-data-placement:same-cell;}--> Calendula officinalis.

Đặc điểm tự nhiên

Cúc kim tiền thuộc cây thảo, sống hàng năm, có chiều cao khoảng 20 – 30cm. Thân Cúc kim tiền khá mềm, phân nhánh. Lá mọc so le, ở gốc lá thuôn dài hơi hẹp, càng về phía trên lá có dạng hình mác, có lông khá mịn ở cả hai mặt lá.

Cụm hoa  có màu  vàng, hoặc cam, mọc ở phía ngọn thân tạo thành đầu. Hoa đơn hoặc kép, hoa có dạng hình lưỡi xếp thành nhiều vòng ở phía ngoài, lá hoa có dạng hình ống ở giữa. Tràng hoa gồm 5 cánh, 5 nhị, đính quanh nhị là các bao phấn, nhưng đối với hoa hình lưỡi sẽ không có nhị.

Quả bế, cong, ở lưng có lông dày. Mùa hoa quả  rơi vào khoảng tháng 6 đến tháng 10.

Phân bố, thu hái, chế biến

Cúc kim tiền có xuất xứ  từ vùng Ðịa Trung Hải, mọc hoang ở các vùng Punjab, Sind thuộc Ấn Độ. Tại nước ta hiện nay, cây được trồng làm cảnh khá phổ biến. Cúc kim tiền thuộc loại cây ôn đới, nên chỉ trồng  vào vụ đông – xuân có khí hậu ẩm mát tại các tỉnh phía Bắc nước ta và Đà Lạt. Theo nhu cầu để hoa Cúc kim tiền có thể nở suốt mùa hè sang thu thì hạt giống được gieo vào mùa xuân.

Tuy nhiên, đối với các vùng bị đóng băng vào mùa đông thì hạt giống Cúc kim tiền sẽ được gieo vào mùa thu. Hạt giống này phù hợp nảy mầm ở những vùng có khí hậu nắng dịu nhẹ, đất có dinh dưỡng và thoát nước tốt. Cúc kim tiền từ lúc gieo hạt đến khi  nở hoa khá nhanh trong vòng khoảng gần hai tháng.

Cúc kim tiền là cây ôn đới, ưa khí hậu ẩm mát.

Bộ phận sử dụng

Thân, hoa, lá.

Cúc kim tiền được dùng ngoài da để điều trị eczema, mẩn ngứa, bỏng, mụn trứng cá, mụn cóc, côn trùng đốt, chữa lành các vết thương thâm tím, đụng dập, vết thương lâu lành, lở loét ngoài da. Khi dùng ngoài da thì bất kể liều lượng nào.

Ngoài ra, Cúc kim tiền còn được dùng để sắc uống hoặc hãm uống với liều lượng từ 5 – 10g đến 30 – 40g.