Cao ban long

Tên gọi, danh pháp

Tên Tiếng Việt: Cao ban long.

Tên khác: Lộc giác giao, Cao gạc hươu.

Tên khoa học: Colla Cornus Cervi.

Đặc điểm tự nhiên

Cao ban long thường có hình khối vuông dẹt, cạnh dài từ 3cm đến 4cm, dài 0,6cm, màu nâu vàng hoặc nâu đỏ, trong mờ, đôi khi mặt trên có một tầng bọt, màu vàng nhạt. Chất giòn, dễ gãy, mặt gãy sáng bóng.

Cao ban long

Phân bố, thu hái, chế biến

Chế biến

Trước đây, việc nấu cao ban long thường được thợ chuyên môn tiến hành, và họ sử dụng các đồ dùng đặc biệt cho quá trình này. Để có chất lượng tốt, thường người ta chọn những loại sừng hươu to, nặng khoảng 0,8 - 1kg, và mặt ngoài của sừng có màu đỏ.

Quá trình nấu cao ban long bắt đầu bằng việc chuẩn bị sừng. Sừng được chất thành đống và thường xuyên tưới nước để giữ cho chúng ẩm ướt, hoặc có thể sử dụng bao tải sạch đựng nước để đắp lên sừng. Thường thì sử dụng phương pháp này qua một đêm để làm mềm vỏ bên ngoài của sừng. Đến sáng hôm sau, vỏ đen bên ngoài sừng được cạo sạch. Đặt 4 - 5 cái sừng đứng trong một vại nước lã. Lưu ý rằng đế sừng cần được đặt phía trên nước để chỉ phủ ngập sừng, không ngập đế để tránh nước bẩn rút vào sừng. Sau khi cạo sạch vỏ, chỉ còn lại xương trắng.

Tiếp theo, sừng được cưa thành các khúc dài 5 - 6cm, loại bỏ đế và xương trán. Sau đó, sử dụng dao để chẻ sừng thành những miếng nhỏ. Mỗi khúc sừng được chẻ thành 4 - 5 hoặc 8 mảnh tùy theo kích thước. Chỉ những miếng sừng có tủy trắng và vàng được lựa chọn, những miếng có tủy đen sẽ bị loại bỏ. Sau khi chẻ xong, miếng sừng được rửa sạch 2 - 3 lần bằng nước lã, sau đó phơi cho khô. Trong quá trình phơi, nên phơi dưới ánh nắng ban ngày và phơi dưới sương vào ban đêm. Sau 2 - 3 ngày, khi sừng có màu trắng đẹp, chúng sẽ sẵn sàng cho giai đoạn nấu.

Quy trình chế biến cao ban long diễn ra khá phức tạp

Để nấu cao ban long, miếng sừng đã được phơi khô được đưa vào một thạp và trộn đều với 5 lít rượu. Thạp được đậy kín và trộn đều mỗi nửa giờ. Sau khoảng 3 giờ, quá trình nấu sẽ bắt đầu. Trước khi đưa miếng sừng vào thạp để nấu, cần đặt một rọ tre vào giữa thạp và xếp miếng sừng xung quanh rọ tre. Việc này giúp nấu và có thể múc nước cao ra dễ dàng. Khi cưa sừng, nếu còn có bột thì không nên bỏ đi. Nó được đóng gói trong một túi vải, tưới rượu và ủ chung với miếng sừng, sau đó túi được buộc chặt và đưa vào nấu cùng với sừng.

Sau khi đã chuẩn bị, thạp được đặt lên lò và đổ nước vào để ngập miếng sừng khoảng 3/4 thể tích thạp. Lửa được đốt dưới thạp và nhiệt độ được điều chỉnh sao cho nước trong thạp sôi nhẹ. Quá trình nấu kéo dài từ 4 - 5 giờ, trong đó, nước trong thạp sẽ chuyển sang màu đỏ. Trong quá trình nấu, cần kiểm tra và đảo miếng sừng đều đặn để đảm bảo nấu đều và màu sắc đồng đều.

Sau khi quá trình nấu kết thúc, miếng sừng được lấy ra, rửa sạch bằng nước lạnh và để ráo. Sau đó, miếng sừng được phơi khô trong bóng mát cho đến khi hoàn toàn khô và cứng. Khi sừng đã khô, chúng có màu đỏ đẹp và có mùi thơm đặc trưng.

Cao ban long thường được sử dụng trong y học truyền thống, được cho là có tác dụng bổ thận, tráng dương, cường thể và cải thiện tuần hoàn máu. Tuy nhiên, việc sử dụng các sản phẩm từ động vật có thể gây tranh cãi và ảnh hưởng đến động vật.

Bộ phận sử dụng

Cao ban long chế bằng cách nấu gạc hươu với nước rồi cô đặc lại, phơi hay sấy khô.

Gạc hươu là nguyên liệu dùng để sản xuất cao ban long

Ngày ăn 5 - 10g, có thể ăn tới 20g. Cao ban long thường được cắt thành những miếng nhỏ để tiện cho việc nhai hoặc ngậm cho tan dần trong miệng. Nếu muốn, bạn có thể ăn chúng kết hợp với cháo hoặc hòa tan trong rượu và uống. Đây là cách sử dụng phổ biến của cao ban long khi bạn gặp phải các vấn đề như ho, ho khan hoặc ho gió.