Cây ngưu bàng
Tổng quan & Dược lý
Tên gọi, danh pháp
Tên Tiếng Việt: Ngưu bàng.
Tên gọi khác: Đại đao tử; á thực; Hắc phong tử; Thử niêm tử; Lệ Thực; Mã Diệc Danh Thử Niêm; Ngưu Bảng; Đại Lực Tử; Bảng Ông Thái; Tiện Khiên Ngưu; Biên Bức Thứ.
Tên khoa học: Arctium lappa, Arctium minus, Arctium tomentosum. Họ: Cúc (danh pháp khoa học: Asteraceae).
Đặc điểm tự nhiên
Ngưu bàng là một loại thảo mộc lâu năm trong họ Compositae dự trữ hầu hết các chất dinh dưỡng của nó trong năm đầu tiên. Chất dinh dưỡng này sau đó được sử dụng cho quá trình nở hoa. Cây được trồng hai năm một lần, khá cao, đạt tới 3 m.
Lá
Cây có các lá lớn, mọc xen kẽ, dạng dây, có một cuống lá dài và có màu đỏ ở mặt dưới.
Các lá cơ bản nhỏ hơn và hẹp hơn với cuống lá rỗng.
Hoa
Hoa màu tím, mọc thành cụm hình cầu, mọc thành chùm. Chúng xuất hiện vào giữa mùa hè, từ tháng 7 đến tháng 9.
Rễ cây ngưu bàng
Rễ ngưu bàng phát triển thành nhánh (rễ non) và có thể sâu tới 45–50 cm và đường kính 3–6 cm. Nó có hình trụ, vỏ mỏng màu nâu và bên trong thay đổi từ màu trắng đến trắng hơi vàng tùy thuộc vào độ tuổi của cây. Thời gian từ khi trồng đến khi thu hoạch từ 8 đến 12 tháng.

Hình ảnh rễ Ngưu Bàng
Phân bố, thu hái, chế biến
Phân bố
Loài này có nguồn gốc từ các vùng ôn đới, từ Scandinavia đến Địa Trung Hải và từ Quần đảo Anh qua Nga, Trung Đông đến Ấn Độ, Trung Quốc, Đài Loan và Nhật Bản.
Hiện nay, cây được trồng ở hầu như ở khắp mọi nơi nhưng ưu thích loại đất tươi tốt, giàu mùn và nên được đặt ở vị trí đầy đủ ánh sáng mặt trời.
Thu hái
Việc nhân giống đạt được thông qua việc gieo hạt vào giữa mùa hè. Việc thu hoạch diễn ra từ ba đến bốn tháng sau khi gieo hạt cho đến cuối mùa thu.
Chế biến
Rễ Ngưu bàng sau khi thu hái nên thái mỏng và phơi khô nhanh vì dễ bị hư.
Bộ phận sử dụng
Rễ Ngưu bàng được sử dụng trong ẩm thực, dùng làm thuốc để điều trị nhiều bệnh. Rễ rất giòn và có vị ngọt, nhẹ và hăng với một chút chát.
Liều lượng & Cách dùng
Các sản phẩm tự nhiên đã được sử dụng trong điều trị các tình trạng bệnh lý mãn tính khác nhau của con người vì chúng rất giàu chất chống oxy hóa.
Liều dùng của rễ ngưu bàng có thể khác nhau đối với những bệnh nhân. Liều lượng dựa trên tuổi, tình trạng sức khỏe và một số vấn đề cần quan tâm khác. Bạn hãy thảo luận với thầy thuốc và bác sĩ để tìm ra liều dùng thích hợp.
Trong y học cổ truyền thường kết hợp các loại dược liệu khác nhau vào chế độ ăn uống để tạo ra các công thức nấu ăn ''lành mạnh'' để đạt được hương vị ngon hơn, hơn thế nữa vẻ ngoài hấp dẫn và cải thiện kết cấu của thực phẩm và quan trọng nhất là nâng cao sức khỏe.
Có một số dạng rễ ngưu bàng khác nhau. Bao gồm các:
Rễ cây ngưu bàng tươi;
Trà ngưu bàng;
Bột rễ khô;
Dầu ngưu bàng.