Cây rễ vàng

Tên gọi, danh pháp

Tên Tiếng Việt: Cây Rễ vàng, Dây bánh nem.

Tên khác: Dây gan, Chửa vàng phùi (Thái).

Tên khoa học: Bowringia callicarpa Champ. ex Benth. Họ: Fabaceae (Đậu).

Đặc điểm tự nhiên

Cây rễ vàng là cây bụi, dây leo. Nhánh cây nhẵn bóng, có thể dài tới 20 – 25m.

Lá rễ vàng thon, chiều dài lá khoảng 6 – 13cm, bề rộng phiến lá khoảng 2,5 – 4cm. Lá nhẵn bóng ở mặt trên và mặt dưới. Cuống lá dài 1,2 – 3cm, phình ở hai đầu.

Hoa mọc thành cụm ở nách lá, hoa gù, dài 2 – 5cm. Cuống hoa mảnh; đài dạng đấu, có 5 răng rất nhỏ. Hoa có màu trắng, dài khoảng 13 – 15mm. Mùa hoa vào tháng 6 - 8, quả tháng 9 - 11.

Quả rễ vàng là quả họ đậu, có hình thoi, dạng màng dài 2,5 – 3cm, rộng 1,5cm, chứa 1 – 2 hạt màu đỏ, bóng.

Dễ nhầm với cây Hoàng đằng vì rễ cũng có màu vàng.

Hình ảnh cây Rễ vàng hay còn gọi là Dây bánh nem

Phân bố, thu hái, chế biến

Cây rễ vàng phân bố nhiều ở khu vực Nam Trung Quốc, Campuchia, Lào, Việt Nam và Malaysia.

Cây thường phát triển mạnh mẽ dưới tán rừng, dọc các sông suối từ 500m tới độ cao 1100m. Ở Việt Nam, cây mọc nhiều ở Hòa Bình, Vĩnh Phú, Hà Tây, Hải Hưng, Quảng Ninh, Ninh Bình, Nghệ An tới Quảng Nam – Đà Nẵng, Kontum.

Hoa của cây Rễ vàng

Cây Rễ vàng ra hoa kết quả không nhiều. Quả khi già trở nên khô xác, quả sẽ tự tách mở làm rơi hạt ra ngoài và hay bị cuốn trôi theo dòng nước lũ.

Cây Rễ vàng có thể phát triển tiếp sau khi bị chặt. Ngoài ra, còn có thể trồng cây bằng hạt.

Rễ cây sau khi thu hoạch, rửa sạch, phơi khô để dành làm thuốc.

Bộ phận sử dụng

Bộ phận dùng của Cây Rễ vàng là rễ (Radix Bowringia Callicarpa).

Liều dùng 6 – 12g.

Cách dùng: Sắc lấy nước đặc chữa tê thấp hoặc chữa chốc lở, mụn nhọt.