Chu sa

Tên gọi, danh pháp

Tên Tiếng Việt: Chu sa.

Tên khác: Châu sa, Thần sa, Đơn sa.

Tên khoa học: Cinnabaris.

Đặc điểm tự nhiên

Chu sa là một khoáng chất bột màu nâu hoặc nâu đỏ ở nhiều hình dạng khác nhau như bột, khối, sợi hoặc mảnh. Chu sa thường ở dạng bột, trong khi Thần sa thường ở dạng khối.

Hình ảnh Chu sa

Phân bố, thu hái, chế biến

Chu sa là một loại khoáng sản tự nhiên phong phú ở Tứ Xuyên, Hà Bắc, Hồ Nam, Liêu Ninh, Quý Châu và các tỉnh khác. Vì vậy, hiện nay hầu hết dược liệu phải nhập từ Trung Quốc.

Để đáp ứng nhu cầu làm dược liệu, một số nơi đã tổng hợp cây mã đề (Chu sa), nhưng tác dụng dược lý kém nên ít được sử dụng.

Sau khi khai thác Chu sa từ tự nhiên, nó cần được chuẩn bị bằng cách:

• Dùng một nam châm để lấy tất cả kim loại ra khỏi Chu sa, sau đó cho nó vào cối xay cùng với nước. Sau khi xay xong, cho thêm nước và khuấy vài lần cho đến khi bột mịn hoàn toàn. Để yên nước trong chậu trong vài giờ, sau khi Chu sa chìm xuống đáy, đổ nước ra ngoài, đậy vung bằng giấy và để khô hoàn toàn.

• Dùng chày sứ tán nhỏ Chu sa với nước cất, khi bột lắng xuống thì bỏ màng nổi, gạn lấy nước màu đỏ. Lặp lại một vài lần cho đến khi nước không còn màu đỏ. Lúc này cặn chỉ còn màu đen và bỏ đi. Để lắng nước màu đỏ trong vài giờ, sau đó chắt nước ra, phủ một miếng vải và phơi cho đến khi bột khô hẳn.

Chu sa bản chất là một loại khoáng sản

Liều thông thường là 0,04 - 1g mỗi ngày, dạng bột hoặc viên, hoặc với tim lợn. Tuỳ nơi rắc ít hay nhiều khi dùng ngoài.