Cỏ Xạ Hương

Tên gọi, danh pháp

Tên tiếng Việt: Cỏ Xạ Hương.

Tên gọi khác: Bách lý hương.

Tên khoa học: Thymus vulgaris.

Chi Thymus, họ Lamiaceae, bộ Lamiales.

Đặc điểm tự nhiên

Cỏ Xạ hương là dược liệu quý với mùi thơm đặc trưng, được sử dụng trong ẩm thực châu Âu, tạo nên hương vị độc đáo. Dược liệu này có đặc điểm thực vật dễ nhận biết. Cỏ Xạ hương là loại cây bụi, cao từ 30 - 70 cm, thường mọc thành khóm thẳng đứng.

Thân lâu ngày hóa gỗ, phủ quanh thân là một lớp lông mịn, màu xám hoặc xanh bạc, phân nhiều nhánh nhỏ. Lá rất nhỏ, cuống ngắn, hình kim, dài từ 5 - 9 mm, rộng 2 - 3 mm, mép lá 2 bên cuốn lại, mặt trên nhẵn, mặt dưới có lông mềm mịn.

Hoa thường nở vào tháng 6 - 10 mỗi năm, hoa nhỏ mọc từ nách lá, dài chỉ 4 - 6 mm, cánh hoa thường có màu trắng, hồng nhạt hoặc tím nhạt. Đài hoa dạng lởm chởm, xung quanh có lông cứng, chia thành 2 môi, môi dưới có 3 thuỳ môi trên chỉ 1 thùy. Tràng hoa hình ống, nhị chia bốn ô có bao phấn, nhuỵ hoa có đĩa mật. Quả bế có bốn hạch, màu nâu.

Tinh dầu hoa có mùi thơm mát, ngọt nồng khi chỉ dùng tay quơ qua lại bụi cây hoặc khi đến gần bụi cây.

Cỏ Xạ hương

Phân bố, thu hái, chế biến

Phân bố: Cỏ Xạ hương có nguồn gốc từ phía tây Địa Trung Hải thuộc miền nam châu Âu, phổ biến tại Ý, Séc Áo, Đức, Pháp, hiện nay đã được du nhập ở nhiều nơi trên thế giới. Tại Việt Nam, cỏ Xạ hương chủ yếu được trồng tại những nơi có khí hậu mát mẻ như Sa Pa và Đà Lạt.

Thu hái: Thời gian thu hoạch thường sau 75 - 85 ngày.

Chế biến: Sau khi thu hái, cần loại bỏ hết đất cát và tạp chất, phơi trong bóng râm (phơi âm can) hoặc sấy ở nhiệt độ từ 60 - 70 độ C.

Bảo quản: Nơi khô ráo, thoáng mát, tránh mối mọt, ẩm mốc.

Hoa của cỏ Xạ hương

Bộ phận sử dụng

Ngọn cây mang cả hoa và lá của cây Thymus vulgaris.

Ngày dùng từ 2 thìa cỏ Xạ hương tươi hoặc 1 thìa khô và ngâm với 300 ml nước lọc. Ngày uống 3 lần, mỗi lần khoảng 100 ml.