Dã hương

Tên gọi, danh pháp

Tên Tiếng Việt: Cây dã hương.

Tên khác: Long não, chương não, may khao khinh (Lào), triều não, kim cước não.

Tên khoa học: Cinnamomom camphora L. Nees. et Eberm (Laurus camphora L.)

Đặc điểm tự nhiên

Cây dã hương là loại cây sống lâu năm, thân gỗ lớn, cây to cao khoảng 10-15m có khi lên tới 40-50m. Đường kính thân đạt tới hơn 2m. Vỏ thân dày và xù xì. Các cành thường thưa nhẵn, cành non nhẵn có màu xanh.

Lá mọc so le hình bầu dục, gân chính nổi rõ, hai bên có gân phụ nổi, tại góc gân phụ và gân chính hai bên có một hạch tuyến nổi, bóng, cuống lá dài khoảng 3cm.

Hoa cây dã hương nhỏ, mọc thành chùm ở kẽ lá, mỗi chùm gồm nhiều bông hoa nhỏ vàng xen kẽ xanh, hoa cây dã hương thuộc loại hoa lưỡng tính.

Quả dã hương màu đen, hình cầu, chúng mọc thành từng chùm. Quả to bằng hạt tiêu, phía dưới có cuống nhỏ hình chén.

Tất cả các bộ phận của cây dã hương đều mang những tế bào chứa tinh dầu.

Cây dã hương lớn nhất thế giới tại Bắc Giang (Việt Nam)

Phân bố, thu hái, chế biến

Cây dã hương hay cây long não được trồng tại nhiều tỉnh miền Bắc nước ta như Hà Giang, Phú Thọ, Cao Bằng, Tuyên Quang, Lạng Sơn, Hà Nội, cây thường được trồng ở nhiều đường phố để lấy bóng mát. Hiện nay ta đã bắt đầu khai thác cây long não ở các tỉnh Hà Giang, Tuyên Quang, Yên Bái, Lào Cai.

Cây dã hương hay long não mọc phổ biến nhất tại Nhật Bản và Trung Quốc. Người ta lấy gỗ, rễ, lá cây long não để lấy tinh dầu và tinh thể long não. Đôi khi dùng một ít gỗ hay lá, cành để làm nước xông chữa cảm cúm.

Bộ phận sử dụng

Khi nhắc đến bộ phận sử dụng của cây dã hương hay cây long não thì có thể nói rằng long não được tận dụng rất triệt để vì chúng ta có thể khai thác và sử dụng được hầu hết thành phần của cây từ rễ, thân, cành đến lá hay quả của loại cây hữu ích này.

Bộ phận sử dụng đa dạng từ cây dã hương

Liều dùng theo đường uống: Liều dùng dã hương khoảng 0.1-0.2g thuốc tán hoặc rượu thuốc.

Dùng ngoài: Sử dụng dưới dạng cồn hoặc tinh dầu xoa 2-3 lần trên da.

Cách sử dụng: Dã hương có thể được sử dụng bằng đường uống, dùng ngoài da, xông hơi, nhỏ tai, súc miệng.

Độc tính: Cây dã hương là loại thực vật có chứa độc tính, đặc biệt khi sử dụng bằng đường uống. Tùy theo liều lượng sử dụng có thể gây ra các triệu chứng ngộ độc khác nhau:

• Liều 0,5-1g: Dã hương có thể gây chóng mặt hoa mắt, buồn nôn, nôn ói, nóng rát bứt rứt trong người, nhức đầu, nói sảng.
• Liều > 2g: Dã hương có thể gây suy hô hấp, co giật thậm chí dẫn đến tử vong.
• Liều uống từ 7-15g hoặc 4g dưới dạng tiêm bắp: Liều nguy hiểm gây chết người.

Khi sử dụng dã hương quá mức có thể gây một số tác dụng không mong muốn