Dứa Nam Mỹ

Tên gọi, danh pháp

Tên Tiếng Việt: Dứa Nam Mỹ

Tên khác: Dứa sợi Mỹ; Agave americana; American Agave; American Aloe; Amerikanische Agave; Century Plant; Garingboom; Hundertjährige Agave; Maguey; Pita Común; Pite; Spreading Century Plant; Wild Century Plant

Tên khoa học: Agave americana L..Thuộc họ Thùa -  Agavaceae.

Đặc điểm tự nhiên

Dứa bà là một loại cây thân rễ, phần thân trên mặt đất ngắn. Một cây có khoảng 30 - 50 lá, mọng nước, nặng 1,5 kg. Lá cây hình kiếm, chiều dài từ 1,2 - 1,5 m, rộng 13 cm. Lá có gai to, nhọn cứng, rắn ở ngọn lá và rìa lá. Sau nhiều năm, ở giữa vòng lá mọc một trục lớn. Trục lớn này có khi cao tới 10 m, chứa hàng nghìn hoa. Hoa màu xanh, nhị nhô ra ngoài.

Dứa Nam Mỹ

Phân bố, thu hái, chế biến

Dứa bà có nguồn gốc từ Châu Mỹ, được trồng nhiều ở các nước Tanganika, Kenya, Angola, Brazil, Mehico,… Hiện nay, cây đã được du nhập vào nhiều nước ở châu Á, châu Phi, vùng có khí hậu khô hạn.

Cây dứa bà có thể thu hoạch lá sau 3 năm trồng. Một năm có thể thu hoạch từ 1 - 3 lần trong một năm, trong vòng 5 - 6 năm. Sau đó, cây cần được trồng lại. Ở các nước miền Đông châu Phi, ngành khai thác sợi từ lá dứa để làm thảm, bện dây thừng, dệt vải thô, làm bao tải,... phát triển mạnh. Tại các nước này, mỗi năm có thể khai thác tới 10 vạn tấn sợi dứa bà. Ngoài ra, thân có lõi có thể dùng làm nút chai.

Dịch ép lá dứa bà có vị ngọt được làm thành một thứ rượu nổi tiếng ở Mehico. Nếu rượu này làm bằng phương pháp lên men thì được gọi là rượu punco (pulque) còn có tên là “vang dứa bà” (vin d’agave), còn nếu làm bằng cách chưng cất thì được rượu gọi là rượu mescal.

Bộ phận sử dụng

Bộ phận sử dụng của cây dứa Nam Mỹ bao gồm: Rễ, thân, lá.

Tùy thuộc vào mục đích sử dụng và từng bài thuốc mà liều dùng, cách dùng dược liệu sẽ khác nhau.