Đường phèn
Tổng quan & Dược lý
Tên gọi, danh pháp
Băng đường hay đường phèn, có tên khoa học Saccharose C12H22O11 ở dạng kết tinh từ đường mía hoặc một số nguyên liệu khác nhau như thốt nốt, củ cải đường…
Theo ghi nhận, nguyên liệu chính để làm đường phèn là đường trắng (đường RS). Càng ít tạp chất và đường trắng tinh thì chất lượng đường phèn càng tốt. Ngoài ra, trong quá trình làm đường còn có thêm các nguyên liệu như trứng và chanh. Hình dạng rắn chắc, không đều.

Đường phèn
Đặc điểm tự nhiên
Có thể thấy từ sách cổ, đường phèn có nguồn gốc từ Trung Quốc, vào thời nhà Đường. Ngày nay, loại gia vị này xuất hiện khắp nơi trên thế giới, như Trung Đông, Châu Á… Ở Việt Nam, công nghệ sản xuất loại gia vị này đã đạt đến trình độ thuần thục, đặc biệt là ở Quảng Nam, Quảng Ngãi…. có hương vị đặc trưng.
Phân bố, thu hái, chế biến
Phân loại theo phương thức sản xuất:
Phương pháp thủ công truyền thống: Dùng sợi chỉ để đường kết dính và kết tinh. Thành phẩm có kích thước không đồng đều và có đường chỉ bên trong.
Phương pháp hiện đại: Máy móc được áp dụng quy trình sản xuất khép kín. Kích thước thành phẩm tương đối đồng đều.
Phân loại theo màu sắc:
Đường phèn vàng: Có độ tinh khiết cao, xuất hiện lần đầu trong quá trình chế biến, kết tinh thành cục, tan nhanh, vị ngọt hơn, giá trị dinh dưỡng cao. Trong nấu ăn, màu vàng thường được dùng để làm nước màu, rất ngon.
Đường phèn trắng: Có màu đẹp, trong suốt, sau quá trình tinh luyện (sử dụng chất tẩy trắng) nên có hàm lượng dinh dưỡng thấp.

Các loại đường phèn
Theo dân gian, đường phèn được làm bằng cách pha loãng đường trắng với một lượng nước nhất định (tỷ lệ 3: 2). Sau đó cho trứng và vôi vào rây 2 lần để làm mềm bớt vị ngọt và loại bỏ tạp chất. Đun hỗn hợp này trên lửa nhỏ cho đến khi đường chín rồi đổ vào xô có lót bong bóng tre hoặc sợi chỉ. Chờ khoảng 10 ngày là có thành phẩm.
Thành phẩm cần được bảo quản trong chai thủy tinh hoặc túi kín khí. Tốt nhất nên để ở nơi khô ráo, thoáng mát, tránh ánh nắng trực tiếp hoặc trong tủ lạnh để được lâu hơn. Cần lưu ý không nên để loại gia vị này quá lâu, chỉ nên dùng trong khoảng 3 tháng.
Bộ phận sử dụng
Thành phần sử dụng của đường phèn là cả viên.
Liều lượng & Cách dùng
Không chỉ là một loại gia vị trong các món ăn hàng ngày, để làm ngọt, làm mềm mặn hay thêm màu ... mà nó còn là một món chủ lực trong các món giải khát, giải khát trong những ngày hè nóng nực. Có thể kể đến việc pha trà, nấu cháo yến mạch, nước uống, làm bánh ngọt… đều rất được ưa chuộng.
Theo Tổ chức Y tế Thế giới (WHO), mọi người nên bổ sung ít hơn 10% tổng năng lượng mỗi ngày. Vì vậy, để tốt cho sức khỏe, chúng ta chỉ nên sử dụng dưới 50 gam đường phèn. Cụ thể, có thể ước tính nữ khoảng 25g, nam khoảng 38g.

Yến chưng đường phèn là một loại thức ăn bổ dưỡng
Sản phẩm chứa hoạt chất Đường phèn

Giúp bồi bổ sức khỏe cho trẻ Yến sào Kid Nest Tâm Sen (150ml)

Giúp bồi bổ sức khỏe cho trẻ Yến sào Kid Nest Tâm Sen (150ml)

Siro Ong Vàng tăng hỗ trợ tăng sức đề kháng, tăng miễn dịch (30 gói x 5ml)

Nước Yến Sào Cao Cấp Đông Trùng Hạ Thảo 15% bổ thận, chắc xương, bổ dưỡng sức khỏe (6 Lọ x 70ml)

Siro ho cảm Ích Nhi Nam Dược hỗ trợ giải cảm, giảm ho, tiêu đờm (30 gói x 5ml)

Yến sào Kid Nest Tâm Sen Good Health bổi bổ sức khỏe, tăng thể trạng cho trẻ (150ml)
Bài viết và hỏi đáp về Đường phèn
Tôi 53 tuổi bị sỏi thận. Tôi uống bài thuốc dân gian quả dứa nướng với đường phèn. Cho tôi hỏi uống đường phèn có hại không? Nếu uống được liều lượng bao nhiêu. Xin cảm ơn bác sĩ
Dạ,nước dừa+gung+ duong phen uong có tốt cho sưf1 khỏe k ạ
Xin chào bác sĩ, bác sĩ có thể giải đáp giúp e vấn đề này được không ạ. E bị giãn phế quản bẩm sinh (giãn lan tỏa cả 2 bên phổi). Từ bé, ngày nào e cũng ho rất nhiều, ho thành cơn kèm theo rất nhiều đờm, thay đổi tư thế là ho (nằm, cúi, gắng sức, ...). Gia đình e đã chạy chữa khắp nơi nhưng k đỡ, năm 2006 e có vào Tp hcm để chữa cũng k đỡ. Tháng 8-2012 lần đầu tiên e bị ho ra máu, điều trị tại viện tỉnh khoảng 10 ngày, sau đó chuyển lên phổi trung ương 2 tuần thì ra viện Năm 2017, e lấy quất non + mật ong + đường phèn, chấp cơm uống hàng ngày, thì e thấy lượng đờm giảm đi rất nhiều, ho cũng ít đi hẳn. (Bác sĩ thấy khả thi thì mong bác sĩ chia sẻ đến những bệnh nhân như e, biết đâu họ cũng đỡ) Tháng 1-2020, e bị ho ra máu, đầu tiên là dớm máu theo đờm. Nhưng e chủ quan, chỉ mua thuốc về uống, vì cảm thấy người vẫn khỏe mạnh bình thường, ho cũng ít, đờm cũng ít. 2 ngày sau, đang đêm ngủ thì e ho ra rất nhiều máu (máu tươi, khoảng hơn nửa bát), e nhập viện huyện cấp cứu luôn. Điều trị tại huyện 2 tuần, sau đó chuyển lên tỉnh 10 ngày thì e khỏi. Sau khi ra viện, bệnh tình thuyên giảm rất nhiều, sáng dậy k thấy ho và gần như k còn đờm. Nghỉ vài ngày e lại đi làm bình thường. Tháng 12-2020, e lại ho ra máu (ho luôn ra máu tươi chứ k dớm máu như lần trước, khoảng hơn 1 chén), e nhập viện huyện điều trị luôn, điều trị được 4 ngày thì tối hôm đó trước khi ngủ, e ho 1 cơn rất mạnh, làm hộc ra rất nhiều máu (máu tươi, khoảng hơn 1 bát), vài ngày sau bác sĩ chuyển e lên đa khoa tỉnh, điều trị 2 tuần thì e xuất viện. Nhưng, ra viện được 2 tuần thì e lại ho rất nặng (đờm vàng đặc quánh), e nhập viện phổi của tỉnh, điều trị được 10 ngày thì e ra viện. Bác sĩ dặn e uống Erythromycin, ngày 1 viên, trong 6 - 12 tháng. Sau khi ra viện, e thấy người k được khỏe như trước, người lúc nào cũng mệt mỏi, mặc dù e chỉ nghỉ ngơi k làm gì, thỉnh thoảng tối ngủ nghe tiếng rít ở phổi. Vậy, bác sĩ cho e hỏi tình trạng phổi của e như vậy có nghiêm trọng k ạ, e có thể đi làm được k?
Thưa bác sĩ, con tôi năm nay 2 tuổi, đã gần một tháng buổi đêm con tôi hay lên cơn ho dài nhưng không có ho ban ngày. Vợ chồng không sử dụng điều hoà nhưng có bật quạt buổi đêm. Bác sĩ cho tôi hỏi có nên đưa đi bệnh viện hay chữa theo cách dân gian ? vợ chồng tôi có cho uống siro và chưng lá tần với hạt nén và đường phèn. xin cảm ơn bác sĩ.
Nguồn: Nhà Thuốc Long Châu · Cập nhật 31/08/2026