Flucytosine

Tên thuốc gốc (Hoạt chất)

Flucytosine

Loại thuốc

Thuốc chống nấm toàn thân.

Dạng thuốc và hàm lượng

Viên nang: 250 mg; 500 mg.

Lọ truyền: 2,5 g/250 ml.

Người lớn

Liều chung

Viên nang: 50 - 150 mg/kg/ngày, chia làm 4 lần, uống cách nhau 6 giờ. Dùng liều thấp hơn nếu có urê hay creatinin huyết tăng, hoặc có những dấu hiệu suy thận khác.

Tiêm truyền: 200 mg/kg/ngày, chia thành 4 liều. Ở những người bệnh đáp ứng tốt, có thể chỉ cần 100 - 150 mg/kg/ngày, chia làm 4 lần. Cần truyền trong 20 - 40 phút với dung dịch 1%. Dùng dụng cụ truyền có bộ phận lọc 15 micron. Có thể truyền trực tiếp vào tĩnh mạch, qua cathete tĩnh mạch trung tâm hay truyền qua màng bụng. Thời gian tiêm truyền thường không quá 1 tuần; trừ trường hợp viêm màng não do Cryptococcus, khi đó phải tiếp tục ít nhất trong 4 tháng.

Phải điều chỉnh liều flucytosin để có nồng độ thuốc thấp nhất trong huyết thanh 25 - 50 mcg/ml. Điều này đặc biệt quan trọng đối với người bị AIDS vì dễ bị nhiễm độc tủy.

Liều dùng Flucytosine trong một số chỉ định

Nhiễm Candida ở hệ thần kinh trung ương

25 mg/kg x 4 lần/ngày, phối hợp với amphotericin B IV trong vài tuần, tiếp theo là uống fluconazol đơn độc. Tiếp tục điều trị chống nấm cho tới khi các dấu hiệu, triệu chứng bất thường của hệ thần kinh trung ương và X quang hết.

Viêm đường tiết niệu do Candida

Điều trị viêm bàng quang có triệu chứng do Candida đã kháng fluconazol: 25 mg/kg 4 lần mỗi ngày trong 7 - 10 ngày.

Viêm thận - bể thận do Candida kháng fluconazol: 25 mg/kg x 4 lần/ngày trong 2 tuần hoặc 25 mg/kg x 4 lần/ngày phối hợp với amphotericin B IV trong 7 ngày.

Viêm nội nhãn do Candida nặng: 25 mg/kg x 4 lần/ngày, phối hợp với amphotericin B IV. Thời gian điều trị ít nhất 4 - 6 tuần, cần kiểm tra nhiều lần xem có hết tổn thương không.

Viêm nội tâm mạc do Candida: 25 mg/kg x 4 lần/ngày, phối hợp với amphotericin B IV. Nếu viêm nội tâm mạc do Candida nhạy cảm với fluconazol, có thể chuyển điều trị tiếp duy nhất bằng fluconazol sau khi bệnh nhân ổn định và lâm sàng không còn Candida trong máu nữa.

Nhiễm Cryptococcus

Nhiễm trùng nặng do Cryptococcus: 100 - 150 mg/kg/ngày kết hợp với một loại thuốc kháng nấm khác.

Viêm màng não do Cryptococcus ở người nhiễm HIV: Liệu pháp cảm ứng uống 100 mg/kg/ngày chia làm 4 lần đều nhau, phối hợp với amphotericin B IV trong ít nhất 2 tuần, cho tới khi có chứng cứ rõ ràng có cải thiện lâm sàng và cấy nước não tủy âm tính đối với nấm. Sau đó, củng cố bằng fluconazol uống duy nhất trong ít nhất 8 tuần.

Viêm màng não do Cryptococcus ở người nhiễm HIV nhưng không dung nạp được amphotericin B IV: Liệu pháp cảm ứng: Uống 100 mg/kg/ngày chia làm 4 lần đều nhau, phối hợp cùng với fluconazol uống, cho trong 4 - 6, sau đó củng cố bằng fluconazol duy nhất trong ít nhất 8 tuần.

Trẻ em

Trẻ nhỏ và trẻ em nhiễm HIV bị nhiễm Candida toàn thân (bao gồm cả viêm não, màng não): 100 - 150 mg/kg/ngày chia làm 4 liều bằng nhau, phối hợp với amphotericin B IV. Điều trị phải được tiếp tục trong 2 - 3 tuần, sau khi chứng minh được không còn Candida trong máu, hết các triệu chứng do nấm và không còn giảm bạch cầu trung tính.

Cryptococcosis

Viêm màng não do Cryptococcus ở thiếu niên, trẻ em nhiễm HIV: Liều tương tự người lớn.

Viêm màng não do Cryptococcus ở thiếu niên nhiễm HIV nhưng không dung nạp được amphotericin B tĩnh mạch: Liều tương tự người lớn.

Nhiễm Cryptococcus lan tỏa hệ thần kinh trung ương ở trẻ em: Liều cảm ứng uống 100 mg/kg/ngày chia làm 4 lần, phối hợp cùng với amphotericin B IV  trong ít nhất 2 tuần, sau đó củng cố bằng fluconazol uống duy nhất trong ít nhất 8 tuần. Đối với trẻ em không nhiễm HIV và không ghép cơ quan, liệu pháp cảm ứng phải tiếp tục ít nhất trong 4 tuần (6 tuần đối với người có biến chứng thần kinh) trước khi bắt đầu liệu pháp củng cố.

Nhiễm Cryptococcus lan tỏa (không vào hệ thần kinh trung ương) hoặc nhiễm phổi nặng ở trẻ nhỏ và trẻ em nhiễm HIV: 100 mg/kg/ngày chia làm 4 lần, cùng với amphotericin B IV. Thời gian điều trị phụ thuộc vào đáp ứng, vị trí và mức độ nặng.

Đối tượng khác

Suy chức năng thận

Liều tùy thuộc độ thanh thải creatinin:

• Từ 20 - 40 ml/phút: 50 mg/kg, 12 giờ một lần.

• Từ 10 - 20 ml/phút: 50 mg/kg, 24 giờ một lần.

• Dưới 10 ml/phút: Liều độc nhất khởi đầu là 50 mg/kg.

Những liều tiếp theo phải tính toán tùy theo kết quả theo dõi thường xuyên nồng độ thuốc trong huyết thanh; không được vượt quá 80 mcg/ml. Thông thường nồng độ thuốc trong huyết thanh 25 - 50 mcg/ml là có tác dụng. Thời gian điều trị nên xác định cho từng người.

Người bệnh chạy thận nhân tạo cách 48 - 72 giờ/lần, có thể cho 1 liều 20 – 50 mg/kg sau mỗi lần chạy thận nhân tạo. Trường hợp viêm màng não do Cryptococcus nên điều trị kéo dài ít nhất 4 tháng.

Người cao tuổi

Liều giống như đối với người lớn; cần chú ý đặc biệt đến chức năng thận.