Hải Trung Kim

Tên gọi, danh pháp

Tên tiếng Việt: Hải trung kim.

Tên gọi khác: Hải kim sa, Bòng bong, Thòng bong, Thạch vĩ đằng.

Tên khoa học: Lygodium flexuosum (L.) Sw. Thuộc chi Lygodium, họ Lygodiaceae, bộ Schizaeales.

Đặc điểm tự nhiên

Hải trung kim là một loại dây leo, bề ngoài gần giống với dương xỉ. Thân rễ bò khỏe, có thể dài đến 4m, có lông màu nâu đỏ hoặc nâu đen. Cuống chính dày khoảng 2,5mm, mỗi cuống có 3 - 4 lá mỗi bên. Lá dài từ 15cm đến 20cm, xẻ lông chim 2 - 3 lần, xen kẽ theo cuống chính cách nhau 5cm, lá dạng tam giác, mặt lá phủ lông mịn ngắn. Mép lá có các bào tử hình nang tròn, với chức năng sinh sản. Bào tử hình trụ 4 mặt, chứa hạt phấn nhỏ màu vàng, chất mịn nhẹ, sờ nhẵn như cát biển.

Cây Hải trung kim

Phân bố: Cây Hải trung kim thường mọc ở các vùng nhiệt đới và cận nhiệt đới trên khắp thế giới. Đây là loài cây thường được tìm thấy trong các môi trường ẩm ướt như các bụi rậm, vườn cây, bờ rào đất ẩm và ít ánh sáng, rừng mưa, rừng ngập nước và các vùng cận nhiệt đới có khí hậu ẩm ướt. Thường thì vị thuốc này sẽ leo lên các cây khác hoặc các cấu trúc khác gần môi trường của nó. Tại Việt Nam, cây Hải trung kim phân bố rộng ở một số tỉnh như Cao Bằng, Thái Nguyên, Gia Lai, Đồng Nai, Tiền Giang, Bến Tre,... Trên thế giới, cây chủ yếu mọc nhiều tại khu vực châu Á như Trung Quốc, Thái Lan, Indonesia, Philippine,...

Thu hái: Cây Hải trung kim thường có thể thu hái quanh năm. Cây sinh sản nhanh, đặc biệt sinh trưởng mạnh vào mùa nắng. Thời điểm thu hoạch tốt nhất là vào lúc bào tử của cây chưa rụng. Vị thuốc này có thể thu hoạch cả cây, sau đó về sơ chế và bào chế.

Phân bố của cây Hải trung kim trên thế giới

Chế biến: Sau khi thu hái, cho dược liệu vào rổ có lót vải hoặc giấy rồi phơi ở nơi kín gió để bào tử không bị bay. Khi thuốc khô, dùng tay trộn và lắc đều để bào tử rụng rồi rây mịn tác riêng phần nang bào tử và thân lá.

Bộ phận sử dụng

Dùng tươi hoặc phơi khô dùng dần.

Dùng toàn cây hoặc dùng bào tử mịn.

Bột tán mịn từ nang bào tử cây Hải trung kim

Liều dùng: Dùng từ 10 - 20g mỗi ngày, tùy thuộc vào bài thuốc phối ngũ.

Cách dùng: Dùng dưới dạng thuốc sắc hoặc bột tán mịn, dùng với các vị thuốc khác hoặc dùng một mình tùy theo hướng dẫn điều trị từ bác sĩ Y học cổ truyền.