Kê huyết đằng
Tổng quan & Dược lý
Tên gọi, danh pháp
Tên Tiếng Việt: Kê huyết đằng.
Tên khác: Hoạt huyết đằng, huyết đằng, đại huyết đằng.
Tên khoa học: Millettia reticulata Benth, thuộc chi Thàn mát và họ Đậu.
Đặc điểm tự nhiên
Các thực vật thuộc chi Thàn mát là cây bụi hoặc dây leo, lá xếp theo hình lông chim với 1 lá chét ở đầu cuối và số lá chét lẻ (hiếm có ba lá chét). Chùm hoa nở ở nách lá hoặc đỉnh, hình chùy, nhiều cành hoa. Lá bắc lộ ra nhưng sớm rụng. Đài hoa dạng hình chuông hoặc hình ống. Nhị hoa có một bó nhị hoặc hai bó nhị và bao phấn đính gốc. Bầu nhụy chứa từ hai, ba hoặc vài noãn. Vòi nhụy thường nhẵn không có lông hoặc lông ở nửa dưới và nhẵn ở phía trên. Vỏ quả dạng bầu dục hoặc bán nguyệt. Hạt hình bầu dục ngang, hình vuông hoặc hình chữ nhật.
Kê huyết đằng là cây dạng dây leo, lá mỏng, giòn, không lông. Hoa xếp sát nhau ở đầu nhánh, màu đỏ. Quả đỏ nâu chứa 3 - 6 hạt.
Phân bố, thu hái, chế biến
Kê huyết đằng thường mọc ở hàng rào, vùng cây bụi, ven rừng, trong rừng rậm (thường là rừng xanh), ở độ cao dưới 1000m. Tại Việt Nam phân bố chủ yếu ở Lạng Sơn, Quảng Ninh và nhiều địa phương khác.
Kê huyết đằng được thu hái quanh năm, có thể nằm trong khoảng thời gian từ tháng 8 đến tháng 10.
Có hai cách chế biến chính là dùng tươi hoặc khô. Với việc dùng tươi, rễ và dây Kê huyết đằng được rửa sạch, thái thành những phiến mỏng để sử dụng. Để dùng khô, trước khi phơi cần ngâm nước dược liệu, vớt ra rửa sạch, sau đó làm khô bằng cách phơi hoặc sấy.
Cây Kê huyết đằng
Bộ phận sử dụng
Bộ phận sử dụng là rễ và dây.
Liều lượng & Cách dùng
Kê huyết đằng có thể sử dụng với liều từ 10 - 30g mỗi ngày. Nên sử dụng dưới hướng dẫn của Bác sĩ Y học cổ truyền thay vì tự sử dụng. Có thể sử dụng bằng cách sắc uống, nấu trà, cô đặc thành cao hoặc ngâm rượu.
Kê huyết đằng có thể dùng để nấu trà để sử dụng
Thận trọng khi sử dụng
Một số lưu ý khi sử dụng cây kê huyết đằng:
- Chú ý khi sử dụng cho phụ nữ mang thai, trẻ em, người bị dị ứng hoặc quá mẫn với thuốc.
- Sử dụng cây kê huyết đằng ở những cơ sở y tế, bệnh viện, nhà thuốc uy tín để đảm bảo dược liệu không lẫn tạp chất có hại khác.
- Dùng đúng liều lượng và sự chỉ dẫn của bác sĩ y học cổ truyền.
Kê huyết đằng là một thảo dược được sử dụng từ lâu với nhiều tác dụng khác nhau, đặc biệt trong việc điều trị đau khớp, nhức mỏi. Tuy nhiên, việc sử dụng nên tuân theo chỉ dẫn của bác sĩ y học cổ truyền, vì không phải ai cũng có thể sử dụng Kê huyết đằng. Việc sử dụng thuốc theo hướng dẫn mới giúp có hiệu quả đối với mỗi bệnh lý khác nhau, đồng thời tránh gặp các tác dụng phụ không mong muốn khi sử dụng thuốc không đúng chỉ định.
Chú ý khi sử dụng kê huyết đằng cho phụ nữ có thai
