Lá giang

Tên gọi, danh pháp

Tên Tiếng Việt: Lá Giang.

Tên khác: Dây dang; lá Vón vén; Giang chua; Dây cao su; lá Sủm lum; Lá lồm.

Tên khoa học: Aganonerion polymorphum.

Đặc điểm tự nhiên

Dây leo, bụi rậm, thân gỗ, dài 5 - 10m hoặc dài hơn. Thân mềm, đường kính khoảng 8 - 10cm, nhẵn, chồi mảnh, có màu xanh nhạt. Càng già thân có màu nâu sẫm và bề mặt càng nhẵn bóng. Loài có thể bò dưới đất hoặc leo lên các thân cây lớn.

Lá mọc đối, hình trứng, dài 5 - 8cm, rộng 2 - cm, gốc tròn, hơi thuôn, đỉnh nhọn, mép nguyên, nhẵn cả hai mặt. Lá gồm 2 mặt, mặt trên có màu xanh nhạt hơn mặt dưới. Cuống dài 0,8 - 1,5cm.

Cụm hoa của cây máy bay mọc thành chùy dài 10 - 15cm, gồm nhiều nhánh hình xim. Hoa nhỏ, nhiều, 3 - 5 cái, màu trắng hồng. Đài hoa hình ống có 5 răng cưa, 5 cánh hoa mỏng. Nhị 5, bao phấn hình dải hẹp, hơi nhọn, mọc đối; bầu trên có 2 lá noãn.

Quả màu đen, dài 8 - 12cm, rộng 5 - 7mm, khía dọc. Hạt hình thuôn dài, có các gờ mềm màu nâu ở đỉnh, kích thước khoảng 3mm.

Toàn cây có nhựa mủ trắng.

Hình ảnh Lá giang

Phân bố, thu hái, chế biến

Cây giang phân bố nhiều ở các vùng nhiệt đới Đông Nam Á, bao gồm Thái Lan, Lào, Campuchia… Ở Việt Nam, cây phân bố ở các vùng núi thấp như Bình, Lạng Sơn, Cao và hầu hết các tỉnh miền Trung và miền Bắc. Loài này cũng đã được tìm thấy ở các tỉnh ven biển miền Trung như Pingding và Fu'an. Thuộc loại cây thân nho, thường xanh, ưa sáng. Nó sinh trưởng mạnh trong mùa mưa, gió mùa và ra quả nhiều nhất ở các tỉnh duyên hải miền Trung.

Khi quả già thường tách thành hai mảnh để hạt thoát ra ngoài. Nhờ gió mà hạt phát tán, nhưng vì mào gà dễ rơi ra nên không bay được xa. Cây khỏe nên tái sinh mạnh mẽ dù đã bị đốn hạ nhiều lần.

Mùa thu hoạch:

• Cành và lá được thu hái quanh năm, có thể dùng tươi hoặc phơi khô. Vì có vị chua và thơm ngon nên có thể dùng làm cảnh hoặc làm thuốc.

• Thời điểm ra hoa tốt nhất là tháng 4 - 8.

Lá Giang vừa để làm thuốc, vừa để làm nguyên liệu nấu ăn

Bộ phận sử dụng

Cành và lá cây được dùng để làm thuốc. Ngoài ra rễ của cây cũng được dùng làm dược liệu nhưng ít phổ biến hơn.

Lá Giang có thể được thêm vào súp, ăn trực tiếp, hoặc sử dụng bên ngoài như một nguyên liệu nấu ăn (canh chua, gà rán, thịt bò ...).

Liều lượng:

• Dùng tươi: 100-200g/ngày.
• Dùng khô: 20g/ngày.
• Thuốc bôi, không bao gồm liều cố định.