Lá tía tô
Tổng quan & Dược lý
Tên gọi, danh pháp
Tên tiếng Việt: Lá tía tô.
Tên gọi khác: Tô diệp, Xích tô, É tía.
Tên khoa học: Perilla frutescens (L.) Britt, Chi Perilla, họ Lamiaceae (họ Hoa môi), bộ Lamiales.
Đặc điểm tự nhiên
Cây thân thảo, toàn cây có mùi thơm nhẹ. Thân cao thẳng đứng, khoảng 0,5 - 1m, có hình vuông, đường kính khoảng 0,5 - 1,5 cm. Màu thân thường hơi nâu tía hoặc tím, mỗi mặt có các rãnh nhỏ dọc. Hoa không đều, lưỡng tính, mẫu 5, lá bắc có hình trứng, dài hơn hoa, đầu nhọn, màu xanh, có lông dài và sẽ tồn tại đến khi hoa thành quả. Đài có hình chuông, có vòng lông trắng dài, gồm 2 môi, đài tồn tại và phát triển đến khi quả rụng.
Lá đơn, mọc chữ thập, phiến lá rộng, mỏng, có bề mặt nhàu nát, cuộn lại và gãy mặt, lá được dàn phẳng có hình trứng, chóp lá nhọn, gốc lá tròn, dài 4 - 11 cm, rộng 2,5 - 9 cm, mép lá có răng cưa. Hai mặt lá có thể đều màu tía hoặc mặt trên màu xanh, mặt dưới màu tía, có lông màu trắng xám mọc rải rác trên bề mặt và nhiều vảy dạng điểm. Cuống lá dài 2 - 7 cm, màu tía hoặc xanh đậm. Thể chất giòn xốp. Cành non có đường kính 2 - 5 mm, màu xanh hoặc tía, mặt cắt ngang có phần lõi tủy ở giữa. Mùi thơm, vị hơi cay.
Về đặc điểm vi phẫu, gân lá có các biểu bì trên và dưới gồm một lớp tế bào mỏng, dẹt và nhỏ. Có nhiều lỗ khí chủ yếu ở biểu bì dưới. Lông tiết nằm trong những chỗ lõm sâu của biểu bì. Mô dày nằm ở những chỗ lồi của gân giữa. Mô mềm gồm các tế bào có thành mỏng. Bó libe-gỗ có hình cung ở giữa gân lá, phần gỗ ở phía trên, phần libe ở phía dưới. Phiến lá gồm có mô mềm giậu chiếm 2/3 phiến lá ở phía trên, chứa chất màu vàng và mô mềm khuyết mỏng ở phía dưới.

Hình ảnh lá tía tô
Phân bố, thu hái, chế biến
Phân bố: Mọc hoang hoặc trồng nhiều nơi trong nước ta và các nước châu Á như Trung Quốc, Nhật Bản, Hàn Quốc, Đài Loan, Ấn Độ. Cây ưa sáng và ẩm, thích hợp trồng trên đất thịt, đất giàu phù sa.
Thu hái: Cây thường được trồng bằng hạt, thường nảy mầm vào mùa mưa ẩm. Mùa hoa thường vào tháng 7 - 9, mùa quả vào tháng 10 - 12. Lá thường được thu hoạch vào mùa hè, khi cành lá mọc sum suê nhất.
Chế biến: Sau khi thu hoạch, tiến hành bỏ hết lá sâu, loại bỏ tạp chất, để riêng lá hoặc nhánh non thu thành vị thuốc Tô diệp, phơi trong bóng râm hoặc sấy với nhiệt độ thấp đến khi khô. Phun nước cho mềm, thái vụn. Tỷ lệ vụn nát đạt chuẩn khi không quá 5%. Có thể xay thành bột, bột thuốc có màu nâu, mùi thơm, vị cay.
Bảo quản: Nơi khô ráo, thoáng mát. Độ ẩm không quá 13% đối với dược liệu khô.

Vị thuốc Tô diệp
Bộ phận sử dụng
Lá hoặc lá có lẫn nhánh non của cây Tía tô (Perilla frutescens (L.) Britt.).
Liều lượng & Cách dùng
Ngày dùng từ 5 g đến 9 g dược liệu khô, dạng thuốc sắc, thường phối hợp với các vị thuốc khác. Nếu dùng tươi, sử dụng lượng thích hợp.
Sản phẩm chứa hoạt chất Lá tía tô
Bài viết và hỏi đáp về Lá tía tô
Dạ Bác Sĩ ơi cho em hỏi với ạ,em nghe người ta bảo nhau rằng uống lá Tía Tô trước và sau khi đi tiêm Vắc Xin Covid là sẽ giúp không bị sốt phải không ạ?
bác sĩ cho e hỏi e vừa tiêm vacxin covit mũi 1 thì sốt bao nhiêu độ dùng thuốc hạ sốt và e uống nước lá tía tô được k ah bác sĩ
Chào bác sĩ! E năm nay 26 tuổi, lúc 3 tuổi bị dị dạng bạch mạch ở chân phải có lây lan năm 18 tuổi sau khi bị sốt xuất huyết mới phát hiện có u bị vào lá lách nên đã phải cắt bỏ lá lách, lúc phẫu thuật xong em có bị dị ứng với thuốc nhưng không rõ loại nào chỉ nhớ là phát ban nổi đỏ cả người. Sau đó 1 năm em bị cảm sốt có uống thuốc thì bị phù mặt, sau đó em không dám dùng thuốc tây nữa, mỗi năm một lần bị sốt 39 độ em thường dùng lá tía tô và nước bù điện giải oresol uống sau một đêm hết sốt hoặc sốt nhẹ nên không có đi viện. Năm 21 tuổi em bị HP dạ dày đi viện bác sĩ có kê thuốc uống nhưng không có bị dị ứng, năm 22 tuổi em có đi chụp MRI có truyền thuốc cũng không bị dị ứng. Hiện giờ em đang ở vùng dịch Nhưng 9 trường hợp trì hoãn tiêm vắc xin có người đã bị cắt lách, cho em hỏi là trường hợp của em sau có thể tiên vắc xin không và nếu không tiêm được em nên làm gì ạ.
e chào bác sĩ ạ. bsi cho e hỏi ngày hqua e ko biết nên đã ăn 1 chút lá tía tô. e đang có thai đc 3 tháng ạ. sau đó thấy mọi người nói ko đc ăn lá tía tô. nên e hơi hoang mang. ko biết có ảnh hưởng đến bé ko ạ. e ăn ít chỉ khoảng 2.3 lá kèm đồ ăn. mong đc bsi giải đáp ạ.
Nguồn: Nhà Thuốc Long Châu · Cập nhật 31/08/2026
