Mao địa hoàng

Tên gọi, danh pháp

Tên Tiếng Việt: Mao địa hoàng

Tên khác: Dương địa hoàng; cây hoa chuông tím

Tên khoa học: Digitalis purpurea

Đặc điểm tự nhiên

Cây thân cỏ, mọc đứng, sống hai năm, cao từ 0,5 – 1,5m. Thân nhẵn, màu đỏ tía nhạt. Ban đầu, lá mọc cách sát mặt đất tạo thành hình hoa thị. Cuống lá mập, dài, màu đỏ nhạt. Phiến lá nguyên, thuôn dài và rộng dần về phía ngọn, đầu nhọn; mép lá có răng cưa tròn nhỏ, mặt dưới màu trắng nhạt. Càng về phía cụm hoa lá càng nhỏ dần, không cuống hoặc cuống rất ngắn. Cụm hoa dạng chùm, mọc ở ngọn thân, trục cụm hoa dài, mang các hoa màu đỏ tía, mọc thòng xuống, lá bắc nhọn. Đài hoa gồm 5 răng, rời; tràng dính, không đều, hình phễu, chia thành 2 môi, có nhiều đốm trắng ở mặt trong môi dưới. Bốn nhị, 2 dài, 2 ngắn. Bầu 2 ô, nhiều noãn. Quả nang, hình trứng, màu nâu, đầu có mũi nhọn, khi chín mở ra thành 2 mảnh, hạt nhỏ, màu nâu sáng, sần sùi.

Loài Dương địa hoàng hoa trắng (Digitalis lanata L.) cũng được dùng.

Mao địa hoàng tự nhiên có màu tím rất bắt mắt

Phân bố, thu hái, chế biến

Phân bố

Đây là loài phân bố chủ yếu ở vùng khí hậu ôn đới ẩm của châu Âu và châu Á, ở các nước như Pháp, Italia, Tây Ban Nha, một số nước Đông Âu và Liên Xô cũ. Cây được Viện dược liệu nhập vào nước ta từ những năm 60, ban đầu trồng tại Sa Pa, Tam Đảo, Hà Nội và Đà Lạt.

Thu hái và chế biến

Cây được trồng bằng hạt vào khoảng tháng 10 đến tháng 11, đến tháng 6, tháng 7 năm sau thì có thể thu lá. Nên thu hoạch vào ngày nắng ráo, đem về rửa sạch, cắt nhỏ, ủ men thủy phân rồi sấy ở nhiệt độ từ 50 – 60 0C.

Mao địa hoàng (Digitalis purpurea L.)

Bộ phận sử dụng

Lá (sử dụng để chiết xuất glycosid tim).

Chữa suy tim: Dùng bột lá, viên digitalis hoặc dung dịch tiêm digitoxin.

Viên digitalis: 2 – 3 ngày đầu dùng 50 – 200mg, sau đó dùng liều duy trì 70 – 100mg. Liều tối đa dùng cho 1 lần là 400mg và 1 ngày không dùng quá 1g.

Dung dịch tiêm digitoxin 0,2%, mỗi lần tiêm 0,25 – 1ml.