Mú từn

Tên gọi, danh pháp

Tên Tiếng Việt: Mú từn.

Tên khác: Cây cù boong nậu; cây lửa ít gân.

Tên khoa học: Rourea oligophlebia Merr. Đây là một loài thực vật trong họ Dây trường điều (Connaraceae).

Đặc điểm tự nhiên

Cây dây leo thân gỗ độ dài từ 5 đến 15m. Khi còn là cây non, cây có nhiều lông mềm; khi về già thì lông rụng đi.

Lá cây mọc kép, gần đối xứng. Mặt dưới là có nhiều lông và có kích thước từ 4 đến 8cm.

Hoa mọc ở nách lá thành từng cụm, cao từ 2 đến 7cm. Đài có nhiều lông phủ bên ngoài. Cánh hoa dài màu hồng nhạt, dài khoảng 5mm, trên mỗi cánh có 1 cặp nhị hoa.

Quả mú từn hình bầu dục và không có lông, độ dài khoảng 2 cm, khi chín chuyển sang màu đỏ trong khi ban đầu là màu xanh. Hạt bên trong quả, hạt có 1 lớp áo bao bên ngoài.

Phân bố, thu hái, chế biến

Cây Mú từn phân bố ở Thanh Hóa, Nghệ An, tại các tỉnh miền núi phía bắc của Việt Nam.

Rễ cây mú từn là bộ phận có tác dụng dược lý. Rễ có vỏ ngoài xù xì, kích cỡ không đồng nhất. Vỏ rễ có màu đỏ và bên trong, lõi bên trong có màu vàng. Kích thước to bằng cổ tay của con nít, rất chắt khỏe. Sau khi thu hoạch, người ta chặt khúc và chẻ làm đôi rễ để đem phơi khô và ngâm rượu.

Rễ cây mú từn

Bộ phận sử dụng

Bộ phận sử dụng được của mú từn là rễ.

Rễ cây mú từn cho lên chảo gang sao vàng, trong lúc sao, vẩy 2 chén rượu trắng lên. Sao vàng cho đến khi dược liệu có mùi thơm thì dừng. Cho dược liệu mú từn đã rang vào bình, đổ ngập rượu lên gần đến miệng bình. Sau đó, đóng chặt nắp và để ủ rượu ở nơi khô mát, khuất nắng trong vòng 3 tháng.

Rượu từ cây mú từn ngâm