Muồng trâu (Lá)

Tên gọi, danh pháp của cây muồng trâu

Tên Việt Nam: Muồng trâu

Tên khác: Muồng lác; Tâng hét; Cây lác; Muồng xức lác

Tên khoa học: Cassia alata L., Họ Vang (Caesalpiniaceae)

Đặc điểm tự nhiên của cây muồng trâu

Muồng trâu là một cây nhỏ, cao khoảng 1,5 m hay hơn. Thân cây mập, cành nằm ngang, có lông rất nhỏ và có khía.

Lá mọc so le, kép lông chim, kích thước lớn, dài 30 – 40 cm, gồm 8 – 12 đôi lá chét mọc đôi, hình chữ nhật hoặc hình bầu dục tròn ở hai đầu, lá chét dài 5 – 13 cm, rộng 2,5 – 7 cm, to dần về phía ngọn, hai mặt nhẵn, cuống lá to, hơi có cánh, có lá kèm thẳng, nhọn.

Cụm hoa mọc ở kẽ lá và ngọn thành bông to, lá bắc rụng sớm, cuống cụm hoa mập, hoa màu vàng nâu nhạt, lá đài 5 không bằng nhau, thuôn, nhẵn, cánh hoa 5, thắt lại ở gốc thành mống ngắn và hẹp, nhị 6 – 7, 2 nhị to có bao phấn 10 mm, những nhị trung bình có bao phấn 5 mm, những nhị nhỏ có bao phấn bằng nhau dài 4 mm, bầu có cuống, vòi nhụy ngắn.

Quả dẹt, có cánh ở hai bên dìa, dài 8 – 16 cm, rộng 1,5 – 1,7 mm, hạt nhiều, dẹt, hình quả trám.

Cây Muồng trâu

Phân bố, thu hái, chế biến

Phân bố

Muồng trâu có nguồn gốc từ vùng nhiệt đới châu Mỹ, sau lan rộng khắp các nước vùng nhiệt đới và cận nhiệt. Ở châu Á, cây phân bố ở Ấn độ, Campuchia, Thái Lan, Việt Nam, Lào, Malaysia.

Ở Việt Nam, Muồng trâu phân bố ở nhiều tỉnh thành như ở Bình Dương, Lâm Đồng, Bình Định, Phú Yên, Khánh Hòa, Quãng Ngãi, Quảng Nam, Hà Tĩnh… Cây còn được trồng ở các vườn cây thuốc.

Thu hái, chế biến

Lá và thân cành thu hái vào mùa hạ, thu hái trước khi cây ra hoa, dùng tươi hay phơi khô.

Rễ thu hái vào mùa thu, phơi khô.

Bộ phận sử dụng

Bộ phận sử dụng của cây Muồng trâu là lá, thân cành và rễ.

Chữa táo bón

Dùng lá, cành, rễ, sắc uống. Ngày dùng 4 – 12 g để nhuận tràng, 20 – 40 g để tẩy xổ.

Chữa phù thũng, đau gan, vàng da

Dùng lá, cành, rễ, sắc uống thường xuyên như chè.

Chữa bệnh tokelo, hắc lào, herpes loang vòng

Dùng lá Muồng trâu giã nát lấy nước cốt bôi ngày hai lần sau khi đã rửa sạch, cạo cho tróc vảy hắc lào, hoặc lấy lá tươi vò nát xát vào.

Chữa bệnh ghẻ

Dùng lá Muồng trâu nấu nước tắm và xát vào chỗ ghẻ lở.

Lá Muồng trâu