Sơn hạch đào

Tên gọi, danh pháp

Tên Tiếng Việt: Sơn hạch đào.

Tên gọi khác: Hạch đào; dã tất thụ; tiêu hạch đào; sơn miết.

Tên khoa học: Carya cathayensis Sarg. Thuộc họ: Hồ đào Juglandaceae.

Đặc điểm tự nhiên

Đặc điểm

Cây Sơn hạch đào là loại thân gỗ to, có thể cao đến 20m ngoài tự nhiên.

Cánh lá dài 16 – 30cm mọc đan xen; cuống lá 4 – 9cm, có lông. Mỗi cánh lá có 5 – 9 lá đơn. Lá đơn hình mũi mác hoặc hình trứng, kích thước khoảng 2 – 5cm với nhiều vảy màu vàng nhạt ở mặt ngoài, phần lớn có màu sáng, ngoại trừ các lông dọc theo gân giữa và ở nách của các gân phụ ở mặt ngoài.

Hoa đơn tính, hoa đực cái cùng thân, trong đó hoa đực có 3 sợi hợp thành 1 bó. Cụm hoa lúc cuộn có lông tuyến thể che phủ. Chiều dài hoa có thể lên tới 15cm và cành của cụm hoa dài khoảng 1 - 2cm.

Quả Sơn hạch đào có hình noãn, khi quả non có 4 cạnh dọc dạng cánh. Vỏ phía ngoài quả khô, dày, cạnh dọc mở ra  thành 4 cánh. Chiều dài quả  từ 2 – 2,5cm với đường kính khoảng 1,5 – 2cm.

Sinh sản

Nó ra lá từ tháng 6 đến tháng 10, ra hoa từ tháng 4 đến tháng 5, và hạt chín từ tháng 9 đến tháng 10. Đây là loài đơn tính cùng gốc (hoa riêng lẻ hoặc hoa đực hoặc hoa cái, nhưng có thể tìm thấy cả hai giới tính trên cùng một cây) và được thụ phấn nhờ Gió. Cây có khả năng tự sinh sản.

Phát triển

Thích hợp với: Đất nhẹ (cát), đất trung bình (mùn) và đất nặng (đất sét).

Độ pH thích hợp: Đất chua nhẹ, trung tính và bazơ (kiềm nhẹ). Cây không thể phát triển trong bóng râm, thích đất ẩm.

Phân bố, thu hái, chế biến

Được trồng từ lâu như một loại cây lấy hạt ở bản địa Trung Quốc, Sơn hạch đào chưa được khoa học phương Tây biết đến cho đến thế kỷ 20, và việc chuyển sang trồng rộng rãi hơn của nó không hề suôn sẻ. Là một loài thực vật hoang dã, ở Trung Quốc được tìm thấy tại các tỉnh An Huy, Triết Giang, Giang Tây.

Chưa thấy phân bố rộng rãi ở nước ta, hiện nay còn phải nhập ở nước ngoài.

Nơi sống ở rừng trên sườn núi, thung lũng và bãi sông, độ cao 400 – 1500m.

Bộ phận sử dụng

Cả vỏ rễ, vỏ quả, nhân hạt đều được sử dụng để điều chế thuốc.

Hạt Sơn hạch đào

Liều dùng

Nhân hạt Sơn hạch đào dùng với liều từ  6 - 9 g. Vỏ gốc rễ, vỏ quả dùng ngoài điều chỉnh lượng phù hợp.

Cách dùng

Sơn hạch đào có nhiều cách sử dụng khác nhau, chúng tôi xin giới thiệu bạn những cách sử dụng phổ biến nhất:

• Do dinh dưỡng và hương vị tốt, Sơn hạch đào là thực phẩm và chất bổ sung chế độ ăn uống rất phổ biến,có thể được thêm vào sô cô la, kem, đồ ăn nhẹ...

• Do hàm lượng chất béo cao, các loại hạt là nguyên liệu tốt để chế biến dầu ăn như ô liu, dừa, đậu phộng, cọ,...