Tang sinh ký
Tổng quan & Dược lý
Tên gọi, danh pháp
Tên tiếng Việt: Tang ký sinh.
Tên gọi khác: Tầm gửi cây Dâu.
Tên khoa học: Loranthus parasiticus (L.) Merr.
Họ Tầm gửi (Loranthaceae), sống kí sinh trên cây Dâu tằm (Morus alba L.), họ Dâu tằm (Moraceae).
Đặc điểm tự nhiên
Cây nhỏ có màu xanh, sống ký sinh nhờ các rễ mút cắm vào thân cây Dâu tằm. Cành hình trụ, khúc khuỷu, có các gờ nổi, màu xám hay nâu đen sẫm. Lá hình bầu dục, mọc so le, dài 3 - 8cm, rộng 2,5 - 5cm. Gốc lá thuôn hoặc hơi tròn, đầu tù hoặc lõm, mép lá hơi gợn sóng; cuống lá ngắn, gân phụ cong.
Cụm hoa mọc ở kẽ lá thành chùm rất ngắn với lá bắc nhỏ hình tam giác; hoa màu đỏ hoặc hồng tím; đài hoa hình chùy có răng cưa nhỏ; bầu hạ; tràng hình trụ hơi phình ở giữa, có lông; nhị 4, chỉ nhị dài hơn bao phấn.
Quả hình bầu dục, có vết tích của đài hoa.
Mùa hoa quả vào khoảng tháng 1 đến tháng 3 hàng năm.
Phân bố, thu hái, chế biến
Vùng phân bố tự nhiên của loại dược liệu này hoàn toàn phụ thuộc vào nơi trồng cây Dâu tằm, tập trung phổ biến ở các nước châu Á, đặc biệt là khu vực Đông Nam Á, có thể kể đến các nước như Mianma, Campuchia, Thái Lan, Malaysia, Indonesia, Philippin, Ấn Độ, Trung Quốc,...
Cây ưa sáng và ưa ẩm. Hạt giống của cây phát tán do chim hoặc một số loài động vật khác, trong quá trình ăn và tiêu hóa quả chín, đưa hạt Tang ký sinh sang các cây Dâu tằm khác. Hạt giống mắc vào các kẽ nứt của vỏ hoặc hốc cây Dâu và gặp điều kiện thuận lợi sẽ nảy mầm; các rễ cây len lỏi vào trong lớp vỏ cây chủ để hút chất dinh dưỡng nuôi cây.
Tang ký sinh
Bộ phận sử dụng
Dược liệu Tang ký sinh là những đoạn thân, cành hình trụ, có phân nhánh đã phơi khô của Tầm gửi cây Dâu, có những mấu lồi là vết của cành và lá. Không được lẫn với các loại tầm gửi trên các cây khác. Mặt ngoài dược liệu màu nâu xám, có nhiều lỗ bì nhò, đôi khi có những vết nứt ngang. Chất của thuốc cứng. Mặt cắt ngang dược liệu thấy rõ ba phần: phần vỏ mỏng màu nâu, gỗ trắng ngà, ruột màu xám và xốp. Lá khô nhăn nhúm, còn nguyên hoặc từng mảnh, đầu và gốc phiến lá hơi nhọn, màu nâu xám, gân mạng lưới.
Liều lượng & Cách dùng
Tầm gửi cây Dâu sau khi thu hoạch và sơ chế thì phơi hay sấy khô, cất giữ nơi khô ráo thoáng mát, tránh mối mọt, ẩm mốc.
Liều dùng từ 15g đến 20g cây khô sắc nước uống hàng ngày.
