Tang thầm

Tên gọi, danh pháp

Tên Tiếng Việt: Tang thầm

Tên khác: Tang thực; Tang táo; Tang quả; Ô thầm; Hắc thầm

Tên khoa học: Morus alba L, Fructus Mori Albae

Thuộc họ: Moraceae (Dâu tằm)

Đặc điểm tự nhiên

Dâu tằm là cây gỗ cao 2 - 3 m, có thể cao tới 15 m.

Lá mọc so le, hình bầu dục, chia làm 3 thùy, có lá kèm, đầu lá nhọn hoặc hơi tù, mép lá có răng cưa to. Phía cuống lá hơi tròn hoặc hơi bằng, từ cuống lá toản 3 gân rõ rệt.

Quả dâu mọc trong các lá đài, quả kép hình trụ do nhiều quả bế tạo thành, hình trứng, dài 1 - 3 cm, đường kính 7 - 10 mm, cuống ngắn, mặt ngoài không trơn nhẵn, mọng nước. Quả non quả màu trắng xanh, khi chín chuyển sang màu đỏ, đỏ hồng, sau đen. Tang thầm có mùi thơm, vị chua ngọt.

Mùa hoa: Tháng 4 – 5.

Mùa quả: Tháng 5 – 7.

Tang thầm trong tự nhiên

Phân bố, thu hái, chế biến

Chi Morus L. Có khoảng 10 loài trên thế giới, trong đó Việt Nam có 4 loài; cây có tên là “Dâu tằm” gồm 2 loài trồng và mọc hoang dại ở vùng núi cao khaongr 1500 m.

Loài dâu tằm được trồng hiện nay gồm nhiều giống, thích nghi với các vùng khí hậu khác nhau. Các giống cây dâu tằm  trồng ở Trung Quốc, Nhật Bản, Triều Tiên và một số vùng ở Ấn Độ..., tỏ ra thích nghi với điều kiện của vùng ôn đới ấm hoặc cận nhiệt đới, mùa đông có băng giá. Các giống cây dâu tằm ở Việt Nam và các nước thuộc Đông Nam Á lại thích nghi với khí hậu nhiệt đới nóng ẩm.

Dâu tằm thuộc loại cây gỗ nhỏ, ưa ẩm và ưa sáng nênthường được trồng trên những nơi có diện tích lớn như bãi sông, nơi đồng cao và đất bằng cao nguyên. Do bị thu hái lá và chặt tỉa cành vào mùa đông nên không thấy ra hoa quả. Dâu tằm có khả năng tái sinh cây chồi khỏe sau khi bị chặt. Giâm cành là hình thức nhân giống chủ yếu ở cây.

Mùa thu hoạch của Tang thầm là cuối mùa xuân, đầu mùa hạ. Lựa chọn những quả chín lành lặn để tránh bị dập, loại bỏ tạp chất, sau đó đem phơi, sấy khô hoặc ngâm với đường. Ngoài ra, quả dâu còn có thể để ăn sống, ngâm rượu, làm nước giải khát hoặc làm mứt, làm trà.

Quả tang thầm khi chín

Bộ phận sử dụng

Tang thầm (quả dâu tằm) được thu hái khi quả chín, dài 2 cm, đường kính 1 cm.

Liều dùng 9 – 15 g.

Tang thầm thường được dùng dưới dạng thuốc sắc hay ngâm rượu.