Táo rừng

Tên gọi, danh pháp

Tên tiếng Việt: Táo rừng.

Tên khác: Táo dại; Hồng rừng; Bút mèo; Thịnh canh xiểng; Vang trầm; Mận rừng.

Tên khoa học: Ziziphus oenoplia (L.) Mill hoặc Rhamnus crenatus Sieb. (Zucc. var. cambodianus Tard.). Đây là một loài thực vật thân gỗ, có hoa thuộc họ Rhamnaceae (họ Táo).

Cây Táo rừng - Ziziphus oenoplia (L.) Mill hoặc Rhamnus crenatus Sieb. (Zucc. var. cambodianus Tard.)

Đặc điểm tự nhiên

Cây nhỏ cao chừng 1 - 1,5m. Cành mềm nhẵn; cành non tròn có long màu gỉ sắt, cành  già có gai cong lên và màu nâu đen.

Lá hình bầu dục hoặc hình trứng, mọc so le, rộng 1,5 - 3cm, dài 2 - 6cm; đầu lá nhọn, gốc lá tròn hơi lệch. Mặt trên của lá màu xanh lục sẫm, bề mặt nhẵn và có ít lông; mặt dưới màu xanh nhạt, gân lá nổi rõ, có nhiều lông dày. Cuống lá dài khoảng 2 - 5mm.

Cụm hoa Táo rừng mọc ở kẽ lá. Hoa lưỡng tính, màu trắng vàng, có 5 cánh rộng, hơi ngắn hơn so với lá đài. Đài hoa có lông bao ở mặt ngoài, phân thành 5 thùy. Cuống hoa dài và cũng có nhiều lông mịn. Nhị 5, kích thước tương đương với cánh hoa; bầu 2 ô.

Quả táo rừng nhỏ, thuộc loại quả hạch, đài tồn tại, hình cầu hoặc hình trứng. Mỗi quả có khoảng 1 - 2 hạt cứng, màu đen và nhẵn bóng.

Mùa hoa thường vào tháng 5 - 9, mùa quả vào tháng 10 - 12.

Cụm hoa Táo rừng

Phân bố, thu hái, chế biến

Táo rừng sinh trưởng tự nhiên chủ yếu ở vùng nhiệt đới Châu Á như Australia, Ấn Độ, Thái Lan, Malaysia, Lào, Campuchia.

Ở Việt Nam, Táo rừng phân bố ở vùng núi thấp có độ cao dưới 500m và vùng trung du, chủ yếu là các tỉnh miền Trung và miền Bắc.

Cây chịu được khô hạn, thường mọc lẫn vào với các cây bụi khác ở những nơi có ánh sáng như đồi núi, bờ nương rẫy, rừng thưa, đôi khi cũng thấy cây ở các đảo và ven biển.

Thu hoạch: Người ta thường đào rễ về và rửa sạch đất cát, bóc lấy phần vỏ, thái thành các miếng nhỏ, sấy hoặc phơi khô. Lá, quả và hạt cũng có thể dùng tươi hoặc khô.

Bảo quản ở nơi khô ráo, thoáng mát, tránh nấm mốc và mối mọt.

Bộ phận sử dụng

Lá, quả, hạt, vỏ thân và vỏ rễ dùng tươi hoặc phơi sấy khô.

Quả Táo rừng

Thường dùng vỏ rễ hay vỏ thân ngâm rượu hoặc ngâm giấm để tăng tác dụng chữa bệnh.