Thưa bác sĩ tôi bị lõm mắt do tại nạn giao thông bây giờ tôi muốn điều trị cho mắt hết lõm có được không ạ?

Kỹ thuật phục hồi thể tích hốc mắt bằng ghép sụn mảnh nhỏ tự thân trong điều trị teo lõm ổ mắt di chứng chấn thương

Teo lõm ổ mắt là tình trạng bệnh lý khá hay gặp trong chuyên ngành phẫu thuật hàm mặt, do nhiều nguyên nhân như di chứng chấn thương, bẩm sinh, di chứng xạ trị…Trong chấn thương hàm mặt, khi có tổn thương các xương của thành ổ mắt (gãy xương gò má, hàm trên,gãy mũi sàng ổ mắt, vỡ nền sọ liên quan trần ổ mắt...) nếu không được xử lý đúng, kịp thời thì rất dễ để lại di chứng thụt lõm ổ mắt do nguyên nhân chính là tăng thể tích hốc mắt và một phần do giảm thể tích phần mềm ổ mắt (chủ yếu là thoát vị và teo mỡ ổ mắt).

Do đa phần sau chấn thương, ổ mắt sưng nề nên rất khó phát hiện, hoặc đánh giá đúng mức thương tổn xương các thành ổ mắt cũng như tiên lượng chính xác nguy cơ teo lõm ổ mắt sau này. Chính vì thế nhiều bệnh nhân điều trị ở tuyến trước (kể cả bảo tồn và phẫu thuật) hay gặp tình trạng teo lõm ổ mắt sau khi ra viện 1 thời gian ngắn. Tình trạng teo lõm ổ mắt thường tiến triển tăng dần và ổn định sau tháng thứ 6 của chấn thương ban đầu.

Với biểu hiện lâm sàng là ổ mắt thụt sâu, mắt nhỏ, một số trường hợp có ảnh hưởng chức năng như song thị, lác, sụp mi…, teo lõm ổ mắt gây mất thẩm mỹ và gây tâm lý mặc cảm, tự ti cho người bệnh. Nhu cầu điều trị phục hồi chức năng và thẩm mỹ cho ổ mắt là rất cao.

Trên thế giới, kỹ thuật bơm ghép sụn nghiền tự thân đã được một số tác giả sử dụng trong điều trị các teo lõm vùng tầng giữa mặt di chứng khe hở môi vòm miệng, tuy nhiên ở Việt Nam chưa thấy có tác giả nào báo cáo về kỹ thuật này.

Ngày nay, với tình trạng tai nạn giao thông cao cũng như việc đảm bảo an toàn lao động chưa thực sự được chú trọng, chấn thương hàm mặt nói chung và chấn thương vỡ ổ mắt nói riêng chiếm tỉ lệ cao, trong khi khả năng xử lý chấn thương kỳ đầu các tổn thương này tại các cơ sở y tế còn nhiều hạn chế nên di chứng teo lõm ổ mắt rất hay gặp. Nhu cầu điều trị dạng bệnh lý này của người bệnh là rất cao trong khi kỹ thuật ghép mảnh sụn kinh điển có nhiều nhược điểm, cần có những kỹ thuật mới, hiệu quả để  điều trị teo lõm ổ mắt di chứng chấn thương, chính vì thế chúng tôi đề xuất được tiến hành kỹ thuật này.

Chỉ định điều trị:

• Bơm ghép sụn đơn thuần: Teo lõm ổ mắt độ 3 di chứng chấn thương (từ 2mm trở lên) theo phân loại của Poeschl P và Baumann A, đã hoặc chưa can thiệp điều trị phục hồi xương thành ổ mắt, không có tổn thương các bờ ổ mắt. (Hoặc thể tích hốc mắt tăng từ 2,5cc trở lên vì theo nghiên cứu của Chien-Tzung Chen – trung bình khi thể tích hốc mắt tăng 1cc sẽ gây lõm hốc mắt 0,8mm).

• Bơm ghép sụn kết hợp: Chỉ định cho những trường hợp có tổn thương kết hợp cả bờ ổ mắt và thành xương ổ mắt, bờ ổ mắt cần can thiệp ghép xương, sụn dạng mảnh, hoặc lưới titan, còn các thành ổ mắt bơm nghép sụn nghiền.

Bạn nên đến khám, sẽ được các bác sỹ tư vấn cụ thể về phương pháp điều trị, cảm ơn bạn!

TS Vũ Ngọc Lâm –

PCNK Phẫu thuật Hàm mặt và tạo hình thẩm mỹ - Bệnh viện TƯQĐ 108