Bạch linh

Theo y học cổ truyền

Tính vị, quy kinh

Tính vị: Vị cam (ngọt), đạm (nhạt), tính bình.

Quy kinh: Tâm, Phế, Tỳ, Vị, Thận.

Công năng, chủ trị

Công năng: Lợi thủy, thẩm thấp, kiện Tỳ hòa trung, định tâm, an thần.

Chủ trị: Tỳ khí hư suy, thủy thũng, tiểu sẻn (tiểu tiện khó), mất ngủ, tâm quý chính xung (hồi hộp, đánh trống ngực) đàm ẩm tích trệ, chứng thấp nhiệt.

Theo y học hiện đại

Tác dụng chống khối u

Cơ chế chống ung thư của polysaccharide trong Bạch linh có liên quan đến việc kích thích các phản ứng miễn dịch qua trung gian tế bào. 

Năm 1983, polysaccharide H11 có tác dụng chống ung thư lần đầu tiên được phân lập từ Poria cocos. Thí nghiệm chứng minh H11 có hoạt tính ức chế đáng kể đối với sarcoma dưới da S180 của chuột với tỷ lệ ức chế lần lượt là 94% và 96% nhưng không có hoạt tính ức chế đối với chứng cổ trướng S180. H11 dường như hoạt động thông qua con đường qua trung gian vật chủ thay vì ngăn chặn trực tiếp sự phát triển của khối u. 

Một loại polysaccharide trong Bạch linh khác có thể thúc đẩy sản xuất NO (oxit nitric) và tạo ra sự phiên mã của iNOS (NO synthase) trong các tế bào đại thực bào RAW 264.7 bằng cách kích hoạt yếu tố hạt nhân kB/Rel (NF - con đường kB/Rel), cho thấy tác dụng chống tăng sinh khối u đáng kể trên chuột BALB/c mang khối u S-180. Ngoài ra, các polysaccharide trong Bạch linh còn có tác dụng trên ung thư vú, ung thư tuyến tiền liệt, ung thư tụy, ung thư xương, ung thư biểu mô vòm họng, ung thư dạ dày với các nghiên cứu in vitro và in vivo.

Tác dụng chống oxy hóa

Các polysaccharide trong Bạch linh có đặc tính chống oxy hóa được xác định cho thấy PCP-M thể hiện khả năng khử cao nhất và hoạt tính ngăn chặn gốc tự do hydroxyl và gốc DPPH mạnh nhất. Chiết xuất của Poria cocos có tác dụng bảo vệ quá trình apoptosis ở tế bào pheochro-mocytoma (PC12) của chuột do chất Abeta1-42 gây ra. 

Hơn nữa, dịch chiết của Bạch linh cho thấy hiệu quả ức chế quá trình peroxid hóa lipid do acid FeCl2-ascorbic gây ra ở gan chuột một cách phụ thuộc vào nồng độ. Hoạt tính chống oxy hóa của polysaccharides PCP-1, PCP-2 và PCP-3 từ sự thủy phân của Bạch linh với các nồng độ khác nhau trong dung dịch H2O2 đã được nghiên cứu bằng cách thiết lập các hệ thống in vitro bao gồm tác dụng loại bỏ các gốc hydroxyl, gốc ABTS và ion sắt. Có thể kết luận rằng chiết xuất nước Poria cocos thể hiện hoạt tính chống oxy hóa phụ thuộc vào nồng độ.

Tác dụng chống viêm

Sáu triterpenoid được phân lập từ Poria cocos và đã quan sát thấy ảnh hưởng của chúng lên mức NO và PGE2 (prostaglandin E2) cũng như sự biểu hiện của iNOS và COX-2 (cyclooxygenase-2) trong các tế bào Raw 264,7 do LPS tạo ra. Kết quả cho thấy các hợp chất triterpenoid có thể ức chế việc sản xuất NO và biểu hiện iNOS trong các tế bào Raw 264.7 do LPS tạo ra. Và hợp chất 1 làm giảm mức PGE2 bằng cách điều chỉnh giảm biểu hiện của COX-2.

Tác dụng kháng khuẩn

Người ta đã quan sát thấy tác dụng của các CMP (một loại polysaccharide trong Bạch linh) khi kết hợp với hoạt chất oligomeric procyanidins trong hạt Sen trên vi khuẩn Escherichia coli 10899, tác dụng kháng khuẩn của CMP được tăng cường hiệp đồng, đặc biệt khi nồng độ CMP dưới nồng độ tới hạn (1,35 mg/ml). Các thí nghiệm năm 2010 của Wang đã chứng minh hoạt tính kháng khuẩn của dẫn xuất carboxymethyl hóa của polysaccharide trong Bạch linh đã ức chế đáng kể sự phát triển của Pseudomonas aeruginosa.

Bạch linh có tác dụng kháng khuẩn

Điều hòa miễn dịch

Chiết xuất từ vỏ của Poria cocos (Phục linh bì) đã cải thiện các triệu chứng dị ứng thực phẩm và viêm da cơ địa, đồng thời tăng mức độ các cytokine liên quan đến tế bào Th2 và số lượng Foxp3+, CD4+ ở cả nhóm dị ứng thực phẩm và viêm da cơ địa. 

Trong số ba dẫn xuất gồm sulfated (S-P), carboxymethyl (CMP) và carboxymethylated-sulfated (S-CMP) thì S-CMP có hoạt tính miễn dịch in vivo tốt nhất và tỷ lệ ức chế cao nhất đối với khối u HepG2 được cấy ghép ở chuột BALB/c, với sự gia tăng đáng chú ý của hiệu giá kháng thể hemolysin trong huyết thanh, sự gia tăng sản xuất kháng thể và sự trì hoãn các phản ứng dị ứng.

Bảo vệ thận

Tác dụng của chiết xuất hydroethanolic của Poria cocos đối với hội chứng thận hư ở chuột cũng được đánh giá. Kết quả cho thấy hàm lượng protein trong nước tiểu và protein tổng số trong huyết thanh (TP), albumin (Alb), globulin (Glo), cholesterol toàn phần (TC) và interleukin-4 (IL-4) đều được cải thiện ở chuột được điều trị bằng dịch chiết Bạch linh. Một nghiên cứu trước đây đã chứng minh rằng Phục linh bì có thể cải thiện bệnh thận mạn theo các con đường trao đổi chất chính bao gồm chuyển hóa adenine và chuyển hóa acid amin.

Bảo vệ gan

Wu và cộng sự (2018) đã nghiên cứu tác động của các polysaccharide trong Bạch linh đối với tổn thương gan do acetaminophen (APAP) gây ra ở chuột. Ở những con chuột được điều trị bằng Bạch linh cho thấy nồng độ ALT, LD, TNF-α và IL-6 trong huyết thanh giảm xuống, cũng như ức chế sự xâm nhập do viêm và quá trình chết theo chương trình của tế bào trong mô gan. 

Kết quả chỉ ra rằng Bạch linh có hoạt tính dược lý chống lại tổn thương gan do APAP gây ra ở chuột và các cơ chế tiềm ẩn có liên quan đến việc giảm phản ứng viêm và quá trình chết theo chương trình trong tế bào gan. Các cytokine gây viêm (TNF-β và TNFsR-β), men gan AST, ALT và LDL giảm và nồng độ protein sốc nhiệt 90 (Hsp90) đã được quan sát thấy sau khi tiếp xúc với APAP, làm sáng tỏ rằng Bạch linh có tác dụng bảo vệ gan với các cơ chế tiềm tàng trong việc ức chế sự chết của tế bào, giảm viêm tế bào gan và hoạt động sinh học của Hsp90.

Ngày dùng từ 9g đến 15g, thường phối hợp với các vị thuốc khác.

Các dạng sử dụng của vị thuốc Bạch linh