Kê huyết đằng

Theo y học cổ truyền

Các thực vật thuộc chi Thàn mát được xem là các dược liệu quý và được ứng dụng trong rất nhiều bài thuốc dân gian. Đặc biệt, loài Millettia reticulata có tác dụng chữa đau nhức xương khớp, thấp khớp, trị lưng gối mỏi đau tê bại, đòn ngã tổn thương, hoạt huyết.

Theo Đông y, thân Kê huyết đằng có vị đắng. Rễ cây thư cân hoạt huyết, trấn tĩnh, dây giúp tán khí, tán phong, hoạt huyết, thông kinh hoạt lạc. Chủ trị các bệnh lý như chữa đau nhức mỏi gân xương, đau mỏi, chóng mặt, thiếu máu, phong tê thấp,...

Kê huyết đằng từ lâu được biết đến với công dụng của đau mỏi xương khớp

Theo y học hiện đại

Trong điều trị kháng viêm

Theo một nghiên cứu đánh giá hoạt tính kháng viêm của cây Kê huyết đằng tại Việt Nam. Kết quả đánh giá hoạt tính kháng viêm in vitro của cặn chiết Kê huyết đằng cho thấy cặn chiết giúp ức chế sản sinh NO trên đại thực bào RAW264, thể hiện hoạt tính kháng viêm tốt với liều nhất định không gây độc cho tế bào.

Trong điều trị chống ung thư

Một nghiên cứu vào năm 2010 đã phân lập được sáu dẫn xuất flavonoid từ cây Kê huyết đằng bao gồm:

• Epicatechin;
• Naringenin;
• 5,7,3',5'-tetrahydroxyflavone;
• Formononetin;
• Isoliquiritigenin;
• Genistein.

Trong đó, có thể thấy genistein có hoạt tính ức chế mạnh trong ung thư biểu mô tế bào gan SK-Hep-1 ở người. Ngoài ra, genistein đã được chứng minh gây ra chết tế bào theo chu trình ở tế bào ung thư SK-Hep-1 thông qua cả con đường trung gian và ty thể.

Chiết xuất Kê huyết đằng giúp ức chế tế bào trong ung thư biểu mô tế bào gan

Trong điều trị giảm đau, chống viêm và hạ acid uric máu

Một nghiên cứu đánh giá tác dụng giảm đau, chống viêm và hạ acid uric máu của viên GT1 trên động vật thí nghiệm. Viên GT1 được chiết xuất từ nhiều loại thảo dược khác nhau trong đó có Kê huyết đằng. Kết quả nghiên cứu cho thấy GT1 giúp giảm viêm cấp tính và mạn tính ở động vật, đồng thời giúp giảm nồng độ acid uric trong máu và nước tiểu có ý nghĩa.

Trong hoạt động bảo vệ gan

Tác giả Hsu và cộng sự vào năm 2009 đã tiến hành nghiên cứu tác dụng bảo vệ của Kê huyết đằng chống lại CCl4 - gây tổn thương gan và hoạt động viêm ở chuột. Nghiên cứu sử dụng nước chiết của Kê huyết đằng và hợp chất so sánh (acid protocatechuic) để đánh giá đối với mô hình chuột bị tổn thương gan bởi CCl4. 

Chuột được uống chiết xuất Kê huyết đằng và hợp chất đối chứng đều làm giảm đáng kể nồng độ men gan do tiêm CCl4 gây ra. Mô bệnh học cũng cho thấy cải thiện đáng kể ở tế bào gan chuột, giảm tỷ lệ hoại tử tế bào gan ở chuột được uống Kê huyết đằng. Nghiên cứu cũng kết luận rằng chiết xuất Kê huyết đằng đường uống làm giảm tác dụng cho gan bằng cách tăng hoạt động của enzyme chống oxy hoá phụ thuốc glutathione, do đó là giảm stress oxy hoá và quá trình viêm ở gan chuột bị tổn thương bởi CCl4.

Trong điều trị viêm khớp dạng thấp

Trong bối cảnh bệnh viêm khớp dạng thấp là một bệnh viêm khớp mạn tính, gây ra phá hủy khớp tiến triển, biến dạng khớp, tàn tật và tử vong sớm. Vô số con đường khác nhau góp phần vào cơ chế bệnh sinh của viêm khớp dạng thấp, nhiều thuốc tân dược đánh vào các con đường này nhằm điều trị viêm khớp dạng thấp. Tuy nhiên nhìn chung, nhiều phản ứng bất lợi như tác dụng phụ nghiêm trọng, độc tính tiềm tàng và hiệu quả của thuốc tân dược, do đó, mối quan tâm đã đổ dồn vào các sản phẩm tự nhiên có thể ngăn ngừa tổn thương khớp với ít tác dụng phụ và chi phí thấp.

Nghiên cứu của tác giả Shen và cộng sự vào năm 2011 đã đánh giá hiệu quả của chiết xuất TBL-II (Quế chi, Hắc phụ tử, Xích thược, Ngưu tất, Dây gối tròn, Kê huyết đằng), một công thức thảo dược được sử dụng rộng rãi trong điều trị viêm khớp dạng thấp, trên mô hình viêm khớp ở chuột. Kết quả của nghiên cứu đã kết luận rằng, việc sử dụng chiết xuất TBL-II giúp giảm đáng kể tình trạng viêm cấp tính và giảm các cytokine gây viêm như IL-1β và TNFα ở chuột bị viêm khớp. Như vậy có thể thấy TBL-II, trong đó có Kê huyết đằng có hiệu quả trong điều trị viêm khớp ở mô hình chuột, cũng như tiềm năng trong việc nghiên cứu thêm sau này.

Bài thuốc chứa Kê huyết đằng được sử dụng từ lâu trong điều trị viêm khớp dạng thấp

Kê huyết đằng có thể sử dụng với liều từ 10 - 30g mỗi ngày. Nên sử dụng dưới hướng dẫn của Bác sĩ Y học cổ truyền thay vì tự sử dụng. Có thể sử dụng bằng cách sắc uống, nấu trà, cô đặc thành cao hoặc ngâm rượu.

Kê huyết đằng có thể dùng để nấu trà để sử dụng