Kha tử (Quả)

Theo y học cổ truyền

Theo Đông y, Kha tử có vị cay, đắng, tính ôn, hơi se quy vào hai kinh là phế và đại tràng, có tác dụng liễm phế chỉ khái, sáp tràng chỉ tả.

Kha tử chuyên dùng để trị tiêu chảy lỏng lâu ngày, chữa lỵ kinh niên,  trĩ, lòi dom, xích bạch đới, trị ho mất tiếng, di tinh, hay đổ mồ hôi trộm về đêm. Ngoài ra, Kha tử còn được áp dụng để sử dụng trong kỹ nghệ thuộc da. 

 Kha tử có vị cay, đắng, hơi se và có tính ôn, quy vào 2 kinh là phế và đại tràng.

Theo y học hiện đại

Theo y học hiện đại bằng các nghiên cứu lâm sàng đã chứng minh công dụng của Kha tử trong việc điều trị viêm họng, khàn tiếng. Đối với tác dụng giảm ho, trong Kha tử có hoạt chất Polysaccharid có tác dụng giảm ho rõ rệt với tác dụng dược lý cao hơn cả tác dụng chống ho của codein. Sau khi uống chiết xuất Kha tử từ khoảng 30, 60, 120, 300 phút, bệnh nhân đã giảm rõ rệt phản xạ ho từ phút thứ 30.

Kha tử có chứa chất Alloyl có hoạt tính kháng vi rút theo viện Nghiên cứu nông nghiệp và sinh học, Viện thống kê Ấn Độ năm 2013. Hoạt chất Alloyl có vai trò quan trọng trong việc ức chế các loại vi rút làm giảm hệ miễn dịch của con người.

Nghiên cứu của các nhà khoa học Slovakia và Ấn Độ trên động vật cũng cho thấy hoạt tính kháng khuẩn trong Kha tử với hàm lượng tanin giàu có (chiếm 24-64%) tổng hợp trong đó là các axit galic, egalic, luteolic, chebulinic. Sự tồn tại của hoạt chất đặc biệt này đã khiến Kha tử trở thành chất kháng sinh tự nhiên, có khả năng diệt khuẩn mạnh mẽ.

Dựa vào các hoạt tính dược lý đã được nghiên cứu trước đó, ngày nay người ta đã nghiên cứu và đưa ra thị trường các chế phẩm Kha tử có tác dụng ức chế in vitro đối với một số loại vi khuẩn như Pseudomonas aeruginosa, Salmonella typhi, trực khuẩn mủ xanh, trực khuẩn bạch hầu, tụ cầu vàng và liên cầu khuẩn tán huyết.

Liều chữa đi đại tiện lâu ngày: Ngày uống 3 - 6g dưới dạng thuốc sắc, thuốc viên.

Liều cầm đi đại tiện là 3 - 6g.