Kim sa

Theo y học cổ truyền

Các chế phẩm dùng trong và ngoài làm từ dầu hoa kim sa đã được sử dụng rộng rãi trong y học dân gian châu Âu từ hàng trăm năm nay. 

Những người định cư Bắc Mỹ thời kỳ đầu đã dùng cồn thuốc sản xuất để điều trị viêm họng, làm thuốc hạ sốt và cải thiện tuần hoàn. 

Trong phương pháp vi lượng đồng căn điều trị chấn thương do phẫu thuật hoặc tai nạn, Kim sa được dùng làm thuốc giảm đau và điều trị viêm tắc tĩnh mạch sau phẫu thuật và thuyên tắc phổi. 

Kim sa còn được sử dụng bên ngoài để trị mụn trứng cá, vết thâm, bong gân và đau nhức cơ. Ngoài ra, hoạt chất trong Kim sa còn có tác dụng chống phản ứng tại chỗ nói chung và kích thích thần kinh trung ương, cũng như kháng khuẩn cho vết trầy xước và vết thương do súng đạn gây ra. 

Kim sa cũng là một thành phần trong thuốc bổ tóc, trị gàu, nước hoa và mỹ phẩm. 

Theo y học hiện đại

Kháng viêm, giảm phù nề

Một số nghiên cứu trên quy mô nhỏ cho thấy các hoạt chất trong Kim sa có khả năng chống viêm nhiễm, giảm phù nề và bầm máu do phẫu thuật nhỏ (như phẫu thuật nâng mũi). Tuy nhiên, không có đủ bằng chứng để khẳng định Kim sa là một chất chống viêm hiệu quả.

Giảm đau

Các nghiên cứu đánh giá hiệu quả của gel chưa Kim sa so với gel ibuprofen trong viêm xương khớp cho thấy sự tương đương. Tuy nhiên, các nghiên cứu còn tồn tại những điểm yếu về phương pháp luận. Không có sự khác biệt về mức độ làm thuyên giảm cơn đau sau khi phẫu thuật đầu gối hoặc bàn chân, cắt amidan hoặc phẫu thuật hội chứng ống cổ tay giữa Kim sa và giả dược. 

Mặt khác, trên nghiên cứu ở những vận động viên chạy marathon, Kim sa dạng bôi tại chỗ làm giảm tình trạng đau nhức cơ và tổn thương tế bào của những đối tượng này. 

Giảm bầm máu

Các sesquiterpene lactones helenalin và 11-alpha, 13-dihydrohelenalin trong cây ức chế sự kết tập tiểu cầu bằng cách tương tác với các nhóm sulfhydryl của tiểu cầu.

Một báo cáo về trường hợp chảy máu nhiều trong khi phẫu thuật chỉnh hình được cho là do dùng cây Kim sa trước đó. Tuy nhiên, Kim sa không ảnh hưởng đến các thông số đông máu trong một thử nghiệm ngẫu nhiên có đối chứng. 

Các tác dụng khác

Các tác dụng điều hoà miễn dịch, chống oxy hoá và gây độc tế bào trong nghiên cứu trên động vật và in vitro cũng đã được báo cáo.

Điều trị bệnh viêm xương khớp: Dùng gel Kim sa có hàm lượng 50mg/100mg (sản phẩm Atrogel của hãng Bioforce AG, Thụy Sỹ) xoa vào các khớp bị đau 2 - 3 lần/ngày trong 3 tuần. 

Giảm đau trong phẫu thuật thẩm mỹ khuôn mặt: Viên nang 500mg chiết xuất từ Kim sa, uống 8 giờ một lần vào ngày phẫu thuật và tiếp tục trong 3 ngày.