Nha đảm tử

Theo y học cổ truyền

Theo đông y, nha đảm tử có vị đắng, tính hàn, hơi có độc, vào kinh đại trường, có tác dụng sát trùng, chặn lỵ, tiêu độc, trừ sốt rét và làm mòn thịt thừa.

Theo y học hiện đại

Trị lỵ amip, sốt rét, trùng roi, giun đũa, chống ung thư

Các hợp chất quassinoid phân lập từ quả nha đảm tử có tác dụng trị lỵ amip, sốt rét và chống ung thư. Hoạt chất bruceantin có tác dụng kháng amip, chống sốt rét và ung thư; hoạt tính chống sốt rét không chỉ đơn thuần do tác động độc hại tế bào.

Các quassinoid: Bruceolid, bruceantin và bruceantinol có hoạt tính ức chế đối với bệnh bạch cầu lympho và carcinom phổi. Các bruceosid A và B có độc tính gây chết khi cho chuột nhắt trắng cao methanol nha đảm tử. Bruceosid C có hoạt tính độc hại tế bào mạnh chống các dòng tế bào khối u KB, A – 549, RPMI và TE – 671. Các bruceosid D, E và F có hoạt tính độc hại tế bào chọn lọc trong bệnh bạch cầu và một số dòng tế bào ở phổi, ruột kết, hệ thần kinh trung ương, u hắc sắc tố và ung thư buồng trứng. Các quassinoid khác của nha đảm tử có tác dụng độc hại tế bào, có khả năng dùng điều trị ung thư gồm brusatol và các yadanziosid A.

Các tác dụng khác:

• Lá nha đảm tử dùng đắp trị lách to, vảy cám (da), bệnh nấm da, nhọt và rết cắn. 

• Nước sắc lá trị đau bụng, ho và ngộ độc.

• Ở Australia, người dân dùng nha đảm tử rừng trị đau răng.

• Theo tài liệu của Tổ chức y tế thế giới, nha đảm tử dùng làm thuốc trị giun tóc, giun đũa, sán dây, vẩy cám ở da, rết cắn, trĩ, lách to. 

• Hạt và dầu hạt trị hột cơm và chai chân tay.

• Quả nha đảm tử điều trị bệnh do Trichomonas, hột cơm và mụn cóc.

Nha đảm tử có vị đắng, tính hàn, hơi có độc

Cách dùng để trị lỵ amip: Dùng 10 – 15 hạt chia 3 lần trong ngày, dùng liên tục 3 – 4 ngày tới 1 tuần lễ. Lấy long nhãn bao lại, hoặc đặt vào capsule mà nuốt hoặc có thể ép hết dầu, tán bột làm viên, người lớn uống mỗi lần 1g, ngày uống 2 – 3 g.

Cách dùng trị sốt rét: Dùng 3 – 6 g nha đảm tử dưới dạng thuốc sắc hoặc bột, chia làm 3 lần uống sau bữa ăn, trong 4 – 5 ngày.

Cách dùng chữa ghẻ hay trĩ ngoại: Lá nha đảm tử nấu nước tắm hay giã nhỏ dùng ngoài có thể chữa ghẻ hoặc trĩ ngoại.

Cách dùng chữa sốt rét: Rễ nha đảm tử phối hợp với rễ na và lá cây ngâu rừng sắc uống.