Tất bạt

Theo y học cổ truyền

Theo Y học cổ truyền, Tất bạt có vị cay, tính rất nóng, quy kinh Vị và Đại trường, có tác dụng ôn trung, tán hàn, hạ khí và chỉ thống. Cây thường được dùng để chữa đau lạnh bụng, nôn mửa, tiêu chảy, ngoài ra còn dùng chữa nhức đầu, sổ mũi do hàn, viêm tuyến vú, đau răng do sâu răng, kinh nguyệt không đều.

Theo Y học cổ truyền, Tất bạt thường được dùng trong các bài thuốc trị tiêu chảy

Theo y học hiện đại

Tác dụng kháng viêm

Phản ứng viêm có liên quan đến nhiều bệnh lý nguy hiểm ở người như hen phế quản, viêm khớp, xơ vữa động mạch. Phản ứng viêm xảy ra nhờ tương tác giữa vật lạ (dị nguyên) với các đại thực bào khi các dị nguyên xâm nhập vào cơ thể, dẫn đến sự giải phóng các chất trung gian hóa học như yếu tố hoại tử khối u alpha (TNF-alpha). 

Dịch chiết từ quả cây Tất bạt đã được ghi nhận trong các sách Y học cổ truyền của Ấn Độ với tác dụng giảm đau và kháng viêm, đặc biệt được sử dụng tại chỗ trong các trường hợp đau cơ xương khớp. Trên các mô hình gây viêm trên động vật, dịch chiết cây thuốc này làm giảm phản ứng viêm thông qua việc ức chế sản xuất các hóa chất trung gian gây viêm, dẫn đến ức chế các con đường tín hiệu kích hoạt phản ứng viêm.

Tác dụng chống oxy hóa

Các stress oxy hóa có thể làm tổn thương các cấu trúc trong tế bào, dẫn đến tổn thương tế bào và có liên quan đến một số bệnh lý như đột quỵ, đái tháo đường, Alzheimer, ung thư. Dịch chiết từ quả cây Tất bạt thể hiện tác dụng chống oxy hóa mạnh phụ thuộc thời gian và liều dùng từ các thử nghiệm in vitro. 

Ngoài ra, các nghiên cứu còn cho thấy khả năng chống oxy hóa của dịch chiết cây dược liệu này còn giúp hỗ trợ ngăn ngừa các bệnh lý thoái hóa hệ thần kinh.

Tác dụng chống oxy hóa của cây Tất bạt trong điều trị bệnh lý thoái hóa thần kinh

Tác dụng kháng khuẩn và kháng nấm

Hiện nay, kháng thuốc kháng sinh đang là một vấn đề đáng lưu tâm mặc cho các loại thuốc kháng sinh mới đang liên tục được nghiên cứu và phát triển. Các kháng sinh thực vật, được chính thực vật tiết ra trong quá trình sinh trưởng của cây, giúp cây chống lại các tác nhân vi sinh vật có tiềm năng lớn trong việc giải quyết vấn đề kháng thuốc kháng sinh của vi khuẩn. 

Các thử nghiệm dược lý cho thấy dịch chiết cây Tất bạt có khả năng ức chế nhiều chủng vi khuẩn gram âm và gram dương gây bệnh cho người như Staphylococcus aureus, Staphylococcus epidermidis, Bacillus subtilis, Klebsiella aerogenes, Klebsiella pneumonia, Pseudomonas aeruginosa nhờ nồng độ tinh dầu và alkaloid cao trong cây. 

Ngoài ra, kết quả từ nghiên cứu in vitro cho thấy dịch chiết cây Tất bạt còn giúp điều trị các chủng nấm gây bệnh hầu họng như Candida albicans và Saccharomyces cerevisiae.

Tác dụng hỗ trợ điều trị viêm khớp dạng thấp

Viêm khớp dạng thấp là một bệnh lý tự miễn mạn tính ảnh hưởng chủ yếu đến các khớp gây đau và sưng khớp. Các thuốc chống viêm không steroid (NSAID) là lựa chọn phổ biến để kiểm soát triệu chứng bệnh trong khi chờ các thuốc điều trị đặc hiệu có tác dụng. 

Tuy nhiên, việc sử dụng các nhóm thuốc này đều có khả năng gây ra nhiều tác dụng phụ nghiêm trọng. Thử nghiệm dược lý cho thấy dịch chiết quả Tất bạt thể hiện tác dụng giảm viêm, giảm sưng khớp một cách đáng kể trên chuột bị viêm khớp dạng thấp, do đó Tất bạt là một ứng cử viên tiềm năng trong hỗ trợ điều trị viêm khớp dạng thấp.

Cây Tất bạt có tiềm năng trong hỗ trợ điều trị viêm khớp dạng thấp

Tác dụng trị lỵ

Entamoeba histolytica là một loài đơn bào gây bệnh lỵ thông qua cơ chế tấn công vào màng nhầy của ruột và lan truyền đến các cơ quan khác trong cơ thể. Các phương pháp điều trị lỵ amib hiện tại đều gây ra nhiều tác dụng phụ, do đó, nhiều nghiên cứu trên các thảo dược thiên nhiên đang được thực hiện nhằm tìm kiếm một phương pháp điều trị thay thế, hiệu quả cao với ít tác dụng phụ. 

Dịch chiết từ quả và rễ cây Tất bạt cho thấy khả năng tiêu diệt amib và cải thiện các triệu chứng lỵ rất hiệu quả trên chuột nhiễm amib, với cơ chế liên quan đến giảm hấp thụ oxy của amib.

Liều dùng thông thường là 1,5 - 3g dùng quả và 2 - 5g dùng rễ, dạng thuốc sắc hay tán bột.