Thanh quả

Theo y học cổ truyền

Tính vị: Thanh quả có vị chua, ngọt, chát, tính ôn. Không độc

Công dụng: Thông phế, lợi yết hầu, sinh tân chỉ khát, giảm ho, giải độc.

Chủ trị: Thanh quả là thuốc chữa sưng đau yết hầu, hòa hoãn tư bổ, có thể giải say rượu, giải độc cá, nọc con dải. Thường dùng chữa:

• Sưng hầu họng, sưng viêm amidan;
• Ho, nắng nóng khát nước;
• Viêm ruột tiêu chảy, kiết lỵ;
• Động kinh;
• Giải độc ca thối;
• Xổ giun;
• Đau răng.

Thanh quả có thể hỗ trợ điều trị viêm, sưng amidan

Theo y học hiện đại

Chất chiết xuất từ thanh quả hay trám trắng được báo cáo là có nhiều hoạt động dược lý trong đó có tác dụng chống oxy hóa, kháng khuẩn, kháng nấm, chống ung thư, chống viêm, bảo vệ gan, giảm đau và chống tiểu đường.

Chất chống oxy hóa

Hoạt động chống oxy hóa được báo cáo từ một loại súp làm từ thanh quả được sử dụng chủ yếu ở Trung Quốc. Loại dịch chiết này cho thấy hoạt động chống oxy hóa đáng kể bằng thử nghiệm bắt gốc 1,1-diphenyl-2-2-picrylhydrazyl (DPPH) và khả năng chống oxy hóa khử sắt (FRAP). 

Ngoài ra, tannin chiết xuất từ ​​lá, cành và vỏ thân cây thanh quả cho thấy hoạt tính chống oxy hóa mạnh trong hoạt tính bắt gốc DPPH và tính khử sắt. Tóm lại, các hợp chất tinh khiết từ loài này bao gồm brevifolin, hyperin và axit ellagic cho thấy hoạt động loại bỏ các gốc tự do.

Hoạt động bảo vệ gan

Hoạt động bảo vệ gan đã được phát hiện ở thanh quả. Nghiên cứu cho thấy thanh quả có khả năng bảo tồn tính toàn vẹn màng tế bào gan của loài cây này được chứng minh bằng khả năng làm giảm men gan bao gồm glutamic oxaloacetic transaminase (GOT) và glutamic pyruvic transaminase (GPT) do CCl4 gây ra. GPT (enzyme chủ yếu được tìm thấy ở gan) có mức giảm đáng kể và phụ thuộc vào liều lượng. 

Một nghiên cứu khác chỉ ra rằng một loại triterpenes có trong dịch chiết từ quả thanh quả làm giảm rõ rệt lượng alanine aminotransferase tiết ra từ tế bào gan nuôi cấy sơ cấp bị nhiễm độc 0,2 mM D-galactosamine (D-GaIN).

Dịch  chiết tử thanh quả có khả năng bảo tồn tính toàn vẹn của tế bào gan

Chống virus cảm cúm

Một nghiên cứu về cơ chế chống cúm của các chất phytochemical phenolic từ thanh quả Canarium album L. đã được thực hiện và kết quả cho thấy các chất thuộc nhóm glycoside phenolic và flavonoid có tác dụng chống lại virus gây cúm. Dịch chiết từ quả thanh quả và cơ chế chống vi-rút cúm của chúng đã được tiết lộ với khả ngăn chặn cả hoạt động của hemagglutinin và neuraminidase của virus. 

Trong đó, Hemagglutinin (H) là một glycoprotein trên bề mặt vi rút cúm cho phép vi rút bám dính vào màng tế bào vật chủ và neuraminidase (NA) là một glycoprotein bề mặt thúc đẩy việc phát tán vi rút ra khỏi tế bào vật chủ bị nhiễm bệnh. Một nghiên cứu khác chỉ ra rằng Isocorilagin- một chất được phân lập từ dịch chiết quả thanh quả có khả năng ức chế neuraminidase mạnh chống lại virus cúm A.

Thanh quả như một loại cây làm thuốc và ăn được thông thường đã được sử dụng rộng rãi ở các nước châu Á và được coi là nguồn cung cấp chất phytochemical có lợi cho sức khỏe con người. Ở đây, lần đầu tiên các nhà nghiên cứu đã cho thấy isocorilagin, một hợp chất polyphenolic được phân lập từ thanh quả, cho thấy hoạt tính kháng vi-rút chống lại các chủng virus cúm A (IAV) khác nhau bao gồm H1N1 và H3N2. Các nghiên cứu sâu hơn cho thấy rằng dịch chiết ức chế rõ ràng hoạt động neuraminidase của IAV và ảnh hưởng trực tiếp đến việc giải phóng virus. 

Kết hợp lại với nhau, các kết quả cho thấy rõ ràng rằng isocorilagin có tiềm năng trở thành một chất ức chế neuraminidase hiệu quả, an toàn và giá cả phải chăng chống lại nhiều chủng IAV khác nhau. Quan trọng hơn, nghiên cứu đã mở rộng các hoạt động sinh học của chiết xuất thanh quả và cung cấp một tiền đề mới để phát triển thuốc chống cúm.

Dịch chiết từ thanh quả có thể giảm khả năng bám dính và phát tán của virus cúm

Liều dùng: Ngày dùng 2 đến 3 quả. Các thành phần khác có liều được khuyến cáo khoảng 3 - 10g dưới dạng thuốc sắc.

Cách dùng:

• Thân gỗ từ cây thanh quả được ứng dụng trong đời sống để làm nhà, làm các vật dụng đóng đồ thông thường hay làm củi bếp.
• Nhựa từ cây thanh quả dùng làm tinh dầu trám trong kỹ nghệ nước hoa, côlôphan còn lại có thể dùng trong kỹ nghệ xà phòng, vecni. Tùng hương trám được sử dụng trong công nghiệp in và sơn.
• Quả trám chín dùng để ăn, có thể đem muối làm thành ô mai. Hạt trám được dùng để ép dầu.
• Dịch chiết từ quả tươi hoặc quả khô được dùng để điều trị bệnh.