Sài hồ nam

Theo y học cổ truyền

Tính vị, quy kinh

Tính vị: Vị hàm (mặn), khổ (đắng), tính mát.

Quy kinh: Can, Đởm, Tâm bào, Tam tiêu.

Công năng, chủ trị

Công năng: Giải biểu, hòa lý, thoái nhiệt, điều kinh, giải uất, thăng dương, lợi tiểu, chỉ khát.

Chủ trị: Các trường hợp hàn nhiệt vãng lai (cảm mạo lúc nóng lúc lạnh), khát nước, ngực sườn căng tức, kinh nguyệt không đều, tinh thần uất ức khó chịu.

Sài hồ nam hỗ trợ điều trị kinh nguyệt không đều

Theo y học hiện đại

Tác dụng chống oxy hóa

Nghiên cứu của Đinh Thị Quyên và cộng sự (2023) cho thấy trong các mẫu thử từ dịch chiết của Sài hồ nam, khả năng dọn gốc tự do giảm dần theo thứ tự sau: Ethyl acetate > n-hexane > nước. Cao toàn phần và ethylacetat có hoạt tính chống oxy hóa rõ rệt với IC50 89.6 và 30.2 μg/mL. Trong khi đó n-hexane và nước thể hiện hoạt tính yếu ngay cả ở nồng độ 500 μg/mL. Tác dụng chống oxy hóa này có thể liên quan đến sự có mặt của các nhóm hợp chất polyphenol trong dược liệu, bao gồm: Flavonoid, coumarin hay tanin. Kết luận của nghiên cứu cho thấy cao toàn phần và ethylacetat trong Sài hồ nam có hoạt tính chống oxy hóa mạnh với IC50 là 89.6 và 30.2 μg/mL.

Tác dụng kháng khuẩn

Nghiên cứu của Phùng Thị Hằng và cộng sự (2022) cho thấy cao chiết ethanol của Sài hồ nam kháng được 6 dòng khuẩn gồm Listeria monocytogenes, Salmonella, Escherichia coli, Pseudomonas aeruginosa, Bacillus subtilis và Bacillus cereus. Cao chiết nước của Sài hồ nam kháng được 4/6 dòng vi khuẩn nghiên cứu, hai dòng vi khuẩn mà cao chiết nước của vị thuốc này không kháng được là B. cereus và E. coli.

Sài hồ nam có đặc tính kháng khuẩn

Tác dụng hạ sốt

Nghiên cứu của Lưu Thị Thiên Hương và Phan Văn Minh nhằm mục tiêu đánh giá tác dụng dược lý và hiệu quả điều trị lâm sàng của trà giải cảm có chứa thành phần chính là Sài hồ nam. Kết quả cho thấy trên động vật thí nghiệm, trà giải cảm có tác dụng hạ nhiệt rõ rệt khoảng 0,63 độ C, kèm theo đó là tác dụng lợi tiểu, tăng nhu động ruột. Trên lâm sàng, trà giải cảm có tác dụng hạ sốt kéo dài, an thần, lợi tiểu, giảm đau, chưa ghi nhận ảnh hưởng đến mạch, huyết áp và hô hấp.

Nghiên cứu của Lê Minh Xuân và Phạm Thị Bích Thuận nhằm mục tiêu đánh giá tác dụng dược lý của viên cảm cúm có chứa thành phần chính là Sài hồ nam. Kết quả cho thấy trên động vật thí nghiệm (chuột cống tráng) được tạo mô hình tăng thân nhiệt bằng men bia, viên cảm cúm có tác dụng làm hạ thân nhiệt 0,2 độ C sau khi uống 3 giờ. Khi sử dụng trên 45 người bệnh có sốt, sau 30 phút có tổng số 40 người bệnh hạ sốt, trong đó có gần 70% trường hợp hạ sốt trong khoảng 0,5 - 1,5 độ C.

Khả năng ức chế sinh trưởng thực vật

Dịch chiết methanol của Sài hồ nam có khả năng ức chế mạnh sự sinh trưởng rễ cải củ. Trong đó, khả năng ức chế mạnh nhất là dịch chiết của hoa (72,87%), hoạt tính kém nhất là của thân (69,34%). Khác với đặc tính kháng khuẩn, khả năng ức chế sinh trưởng của dịch chiết rễ và thân lại kém hơn của lá và hoa. Khả năng ức chế sinh trưởng thường liên quan đến hoạt động ức chế phân bào gợi ý về khả năng ức chế phân bào tốt của dịch chiết cây Sài hồ nam có thể có tiềm năng trong việc nghiên cứu khai thác tìm các hoạt chất chống ung thư.

Ngày dùng từ 8 - 20 g, dạng thuốc sắc hoặc hãm trà, thường phối hợp với các vị thuốc khác.