Uy linh tiên

Theo y học cổ truyền

Tính vị, quy kinh

Tính vị: Vị tân (cay), hàm (mặn), khổ (đắng) tùy loại, rễ có tính ôn, thân có tính mát.

Quy kinh: Bàng quang.

Công năng, chủ trị

Công năng: Hành khí, khu phong, tán hàn, thông kinh lạc, chỉ thống.

Chủ trị: Đau nhức xương khớp, tê bì tay chân, tiểu khó, tích trệ, lợi sữa.

Uy linh tiên có tác dụng gì là thắc mắc của nhiều người

Theo y học hiện đại

Tác dụng bảo vệ xương và sụn khớp

Nghiên cứu của Xu và cộng sự (2013) báo cáo rằng dịch chiết của Uy linh tiên với liều 0,05 và 0,1g/L làm tăng khả năng sống sót của tế bào sụn.

Saponin trong Uy linh tiên có tác dụng ức chế COX1 và COX2, protaglandin E2, metalloproteinase trong quá trình viêm. Ngoài ra, cơ chế chống viêm của Uy linh tiên liên quan đến đường dẫn tín hiệu TNF, đường dẫn tín hiệu MAPK, NF-kappa B con đường truyền tín hiệu,... Ngoài ra, nó còn liên quan đến sự điều hòa tích cực và tiêu cực của nhiều quá trình sinh học như phản ứng viêm, điều hòa tích cực tín hiệu I-kappaB, kinase/NF-kappaB, điều hòa tích cực NF-kappaB,...

Nghiên cứu của Song và cộng sự (2010) báo cáo rằng dịch chiết của Uy linh tiên làm giảm số lượng tế bào đa nhân dương tính với TRAP và giảm biểu hiện gen RANK, IL-6, iNOS và Cathepsin K trong tế bào RAW 264.7 do RANKL tạo ra. Từ đó cho thấy dịch chiết của thuốc có thể làm giảm quá trình tiêu xương do giảm sự biệt hóa tế bào xương và biểu hiện gen liên quan.

Tác dụng bảo vệ tế bào beta tuyến tụy

Dịch chiết Uy linh tiên có thể ngăn ngừa tổn thương tế bào beta tụy do cytokine gây ra và đái tháo đường do streptozotocin gây ra ở chuột. Ngoài ra, dịch chiết của thuốc có khả năng ức chế đáng kể việc sản xuất oxit nitric (NO) do cytokine gây ra, tương quan với việc giảm mức độ mRNA và protein dạng NO synthase (iNOS) cảm ứng. 

Cơ chế phân tử mà dịch chiết Uy linh tiên ức chế sự biểu hiện gen iNOS dường như liên quan đến việc ức chế hoạt hóa NF-kappaB. Hơn nữa, dịch chiết Uy linh tiên đã loại bỏ sự gia tăng do cytokine gây ra trong hoạt động liên kết NF-kappaB và mức tiểu đơn vị p65 trong nhân, cũng như sự thoái hóa IkappaBalpha trong bào tương khi so sánh với các tế bào chưa được kích thích. 

Tác dụng bảo vệ của dịch chiết Uy linh tiên còn được chứng minh rõ hơn bằng việc ức chế biểu hiện iNOS phụ thuộc vào NF-kappaB và phản ứng tiết insulin bình thường đối với glucose ở các đảo nhỏ được điều trị bằng cytokine. 

Tác dụng giảm đường huyết của dịch chiết Uy linh tiên thậm chí còn nổi bật hơn trên in vivo. Chuột được gây mô hình đái tháo đường do streptozotocin gây ra dẫn đến tăng đường huyết và hạ insulin máu, được chứng minh rõ hơn bằng nhuộm hóa mô miễn dịch; tuy nhiên, việc cho chuột uống dịch chiết Uy linh tiên đã ngăn chặn sự phá hủy các tế bào đảo tụy do streptozotocin gây ra và từ đó bệnh đái tháo đường loại 1 không tiến triển.

Dịch chiết Uy linh tiên ngăn ngừa tổn thương tế bào beta tụy

Tác dụng bảo vệ da khỏi lão hóa do UVB

Dịch chiết Uy linh tiên ức chế các biểu hiện có hại như metalloproteinase (MMP-1 và MMP-3) do UVB gây ra theo cách phụ thuộc vào liều lượng. UVB kích hoạt mạnh mẽ hoạt động của yếu tố hạt nhân - kappaB (NF-kappaB), được xác định bởi sự phân hủy IkappaBalpha, định vị hạt nhân của tiểu đơn vị p50 và p65 và hoạt động liên kết với NF-kappaB. Tuy nhiên, hoạt hóa NF-kappaB do UVB gây ra đã bị chặn hoàn toàn bởi dịch chiết Uy linh tiên. 

Những phát hiện này cho thấy dịch chiết của thuốc có tác dụng ngăn ngừa biểu hiện MMP do UVB gây ra thông qua việc ức chế kích hoạt NF-kappaB. Đây là một vị thuốc tiềm năng để ngăn ngừa và điều trị tình trạng lão hóa da do ánh sáng.

Tác dụng kháng khuẩn

Trong Uy linh tiên có anemonin với tác dụng kháng khuẩn và kháng nấm, kháng viêm, chữa lành vết thương, chống oxy hóa.

Ngày dùng từ 6g đến 9g, dạng thuốc sắc, thường phối hợp với các vị thuốc khác.