Nguy cơ mắc u lympho khi sử dụng các thuốc sinh học và thuốc ức chế miễn dịch trong điều trị viêm ruột mạn tính: Thông tin từ Bản tin Cảnh giác Dược khu vực Amiens, Pháp

Viêm ruột mạn tính (IBD), bao gồm bệnh Crohn và viêm loét đại trực tràng, là một nhóm bệnh lý phổ biến, ảnh hưởng đến hàng triệu người trên toàn thế giới. Hiện nay, các thuốc sinh học và thuốc ức chế miễn dịch đóng vai trò quan trọng trong điều trị IBD, tuy nhiên nguy cơ mắc u lympho ở những bệnh nhân sử dụng các thuốc này vẫn chưa được xác định đầy đủ. Vì vậy, nhóm nghiêm cứu EPIPHARE thuộc Cơ quan Quản lý thuốc và sản phẩm y tế Pháp (ANSM) và Bảo hiểm Y tế quốc gia Pháp (Cnam) đã thực hiện một nghiên cứu dược dịch tễ học nhằm đánh giá nguy cơ mắc u lympho ở những bệnh nhân sử dụng các liệu pháp điều trị bệnh viêm ruột mạn tính.

EPIPHARE đã thực hiện một nghiên cứu bệnh chứng bao gồm tất cả bệnh nhân mắc bệnh viêm ruột mạn tính (IBD) được trích xuất từ hệ thống Dữ liệu Y tế Quốc gia Pháp (SNDS) trong giai đoạn từ năm 2009 đến năm 2024. Các thuốc được đánh giá bao gồm thiopurin, methotrexat, thuốc kháng yếu tố hoại tử u (TNF-α), vedolizumab, ustekinumab và các thuốc ức chế Janus kinase (JAK). Tỷ số chênh hiệu chỉnh (aOR) được ước tính bằng mô hình hồi quy logistic.

Trong số 422.793 bệnh nhân IBD được đưa vào nghiên cứu, có 1.238 trường hợp mắc u lympho được ghép cặp với 52.565 trường hợp đối chứng. Kết quả nghiên cứu cho thấy việc sử dụng thiopurin (aOR = 2,36; CI 95%: 2,00-2,79) hoặc thuốc kháng TNF-α (aOR = 1,72; CI 95%: 1,45-2,05) có liên quan độc lập đến nguy cơ mắc u lympho. Nguy cơ này cao hơn gấp ba lần khi bệnh nhân được điều trị kết hợp thuốc kháng TNFα với thiopurin hoặc methotrexat (aOR = 3,44; CI 95%, 2,62-4,51).

Nghiên cứu cũng ghi nhận nguy cơ u lympho tăng theo liều thiopurin và vẫn có thể xảy ra trong vòng 3 năm sau khi ngừng thiopurin và 1 năm sau khi ngừng thuốc kháng TNF-α. Ngược lại, nguy cơ u lympho không gia tăng ở những bệnh nhân sử dụng vedolizumab, ustekinumab hoặc các thuốc ức chế JAK. Tuy nhiên, cần thận trọng khi diễn giải kết quả này do thời gian theo dõi đối với các thuốc trên ngắn hơn so với thiopurin và thuốc kháng TNF-α.

Methotrexat có liên quan đến tăng nguy cơ mắc u lympho, tuy nhiên kết quả này không nhất quán giữa các phân tích độ nhạy.

Nguồn:  https://www.rfcrpv.fr/wp-content/uploads/2022/06/VigipharmAmiens-Juin-Juillet-2026.pdf Điểm tin: SV. Nguyễn Phương Chinh, Hiệu đính: DS. Trần Thanh Hà