Xin kính chào các Bác sĩ! Con em hơn 4 tuổi, đã tiêm 2 mũi Sởi lúc 10 tháng và lúc 2,5 tuổi. Chiều 24/4, sau khi đi trẻ về cháu mệt mỏi, sốt nhẹ 37.5-38.2 độ ( đo ở tai). Cháu nôn nhiều, ăn gì nôn…

Chị Chuân thân mến! Sởi là một bệnh truyền nhiễm cấp tính do virus sởi gây ra với các triệu chứng sốt, phát ban, chảy nước mũi, ho, mắt đỏ,... Bệnh có thể gặp ở trẻ em và người lớn nếu không có miễn dịch phòng bệnh và có thể gây thành dịch. Bệnh sởi có thể gặp các biến chứng là viêm tai giữa, viêm phổi, tiêu chảy, khô loét giác mạc mắt và đôi khi viêm não sau sởi, đặc biệt ở trẻ em suy dinh dưỡng,...Biểu hiện của sởi có 2 thể: điển hình và không điển hình.

1. Thể thông thường điển hình gồm 4 giai đoạn:

• Nung bệnh: 8 - 11 ngày thường không có biểu hiện gì.
• Khởi phát (giai đoạn viêm xuất tiết): 3 - 4 ngày: Sốt nhẹ hoặc vừa, sau sốt cao. Viêm xuất tiết mũi, họng, mắt: chảy nước mắt, nước mũi, ho, mắt có gỉ kèm nhèm, sưng nề mi mắt. Nội ban xuất hiện (ngày thứ hai) gọi là hạt Koplick, đó là các hạt trắng, nhỏ như đầu đinh ghim, từ vài nốt đến vài chục, vài trăm nốt mọc ở niêm mạc má (phía trong miệng, ngang răng hàm), xung quanh hạt Koplick niêm mạc má thường có sung huyết. Các hạt Koplick chỉ tồn tại 24 - 48 giờ. Đây là dấu hiệu có giá trị chẩn đoán sớm và chắc chắn. Hạch bạch huyết sưng.

• Toàn phát (giai đoạn mọc ban): ban mọc ngày thứ 4 – 6, ban dát sần, ban nhỏ hơi nổi gờ trên mặt da, giữa các ban là khoảng da lành. Ban mọc rải rác hay dính liền với nhau thành từng đám tròn 3 - 6mm.

Ban mọc theo thứ tự:

• Ngày 1: mọc ở sau tai, lan ra mặt.

• Ngày 2: lan xuống đến ngực, tay.

• Ngày 3: lan đến lưng, chân.

Ban kéo dài 6 ngày rồi lặn theo thứ tự trên.

Ban mọc ở bên trong niêm mạc (nội ban): ở đường tiêu hóa gây rối loạn tiêu hóa, đi lỏng, ở phổi gây viêm phế quản và ho.

Toàn thân: khi ban bắt đầu mọc, toàn thân nặng lên, sốt cao hơn, mệt hơn. Khi ban mọc đến chân, nhiệt độ giảm dần, triệu chứng toàn thân giảm dần rồi hết.

• Lui bệnh (giai đoạn ban bay): Thường vào ngày thứ 6 ban bắt đầu bay. Ban bay theo thứ tự từ mặt đến thân mình và chi, để lại các nốt thâm có tróc da mỏng, mịn kiểu bụi phân hay vảy cám. Những chỗ da thâm của ban bay và chỗ da bình thương tạo nên màu da loang lổ gọi là dấu hiệu “vằn da hổ” đó là dấu hiệu để truy chẩn đoán. Toàn thân bệnh nhân hồi phục dần nếu không biến chứng.

1. Thể không điển hình: Biểu hiện lâm sàng có thể sốt nhẹ thoáng qua, viêm long nhẹ, phát ban ít, toàn trạng tốt. Thể này dễ bị bỏ qua.

Theo chị mô tả triệu chứng của cháu thì không điển hình của bệnh sởi. Cháu chưa phát ban, nên dựa vào xét nghiệm kháng thể IgM để chẩn đoán sởi tại thời điểm này có thể chưa chẩn đoán được, chị vẫn phải theo dõi thêm cho cháu. Nhưng chị có thể xét nghiệm kháng thể sởi IgG cho cháu để biết cháu tiêm phòng sởi có đáp ứng miễn dịch hay chưa, nếu cháu có miễn dịch với sởi rồi, thì nguyên nhân gây nên các triệu chứng của cháu không phải do sởi. Cháu sốt cao và nôn nhiều, tốt nhất chị nên cho cháu đi khám tìm nguyên nhân gây sốt, nôn. Trước tiên cháu nôn nhiều, sốt cao có nguy cơ co giật do sốt, nguy cơ mất nước và điện giải, chị nên chủ động hạ sốt cho con, cho con uống thêm nước, bù được nước điện giải bằng oresol là tốt nhất. Chị có thể cho cháu qua Bệnh viện MEDLATEC để khám và làm xét nghiệm cho cháu.

Chúc cháu nhanh khỏe.

Bác sỹ Ngô Thị Cam