Hương bài

Theo y học cổ truyền

Hương bài có vị cay, tính ấm, có độc nhiều; có tác dụng sát trùng, lợi niệu.

Một số nơi dùng rễ cây để làm bã để giết chuột và động vật gặm nhấm.

Theo y học hiện đại

Hương bài được sử dụng chủ yếu trong phạm vi nhân dân. Hiện nay các nghiên cứu khoa học về dược liệu này còn hạn chế.

Lấy rễ làm hương liệu

Ở nước ta rễ Hương bài mới chỉ dùng nấu nước gội đầu cho thơm, cho vào quần áo để cho thơm và chống nhậy, làm hương thơm. 

Gần đây, người dân đã dùng làm nguyên liệu cất tinh dầu. Tinh dầu Hương bài rất đắt vì không những làm tăng mùi thơm còn làm cho mùi được bền lâu. Tại thị trường thế giới tinh dầu Hương bài được tiêu thụ với tên essence de vetiver hay essence de chiendent odorant. 

Rễ phơi khô trộn với nhiều vị có hương thơm khác như hồi, quế chi và bã mía để làm hương thắp. 

Người ta cũng dùng rễ tươi giã vắt lấy nước trộn vào gạo; gạo này đem phơi khô, rang thơm làm thuốc bả chuột; có khi người ta dùng dịch chiết từ thân và lá trộn với cơm, sao thơm hoặc phơi khô với mục đích trên.

Chữa mụn nhọt, lở ngứa và các bệnh khác

Tại Ấn Độ nước sắc rễ Hương bài dùng chữa sốt, bệnh gan. 

Tại Malaysia, bột rễ Hương bài làm ẩm và đắp lên bụng phụ nữ sau khi đẻ.

Ở Nuven Caleđoni, lá được giã ra để băng các vết lở loét. Quả mọng dùng ăn được.

Ở Malaysia, người ta dùng cây nấu nước xông và tro rễ cũng như tro lá dùng chế bột dẻo chữa mụn rộp mọc vòng.

Ở Trung Quốc, toàn cây và thân rễ dùng trị hoàng đản, đau lưng, phong thấp tê đau, mụn nhọt sưng lở, viêm hạch lymphô, ghẻ ngứa, tràng nhạc, đòn ngã tổn thương. Thân lá giã nát lấy dịch trộn với gạo phơi khô làm thuốc diệt chuột.

Lá Hương bài được giã nát và đắp lên da để trị mụn nhọt.

Hương bài được dùng chủ yếu ở dạng giã/tán bột đắp ngoài. Do thảo dược chứa độc tính mạnh nên tuyệt đối không sử dụng ở dạng sắc uống.

Cách làm hương (nhang) từ cây Hương bài

Chuẩn bị: Rễ Hương bài khô 1kg, gỗ trầm hương 1kg, bã mía khô 5kg, vỏ cây bưởi khô 1kg, đại hồi 300g, cây bạch đàn (vỏ và lá) 300g và quế chi 300g.

Thực hiện: Đem các nguyên liệu phơi cho khô sau đó tán thành bột mịn. Đem bột hòa với bột keo và nước rồi cuộn vào chân nhang làm bằng tre nứa. Phơi khô rồi dùng thắp như bình thường.