Mắc khén

Theo y học cổ truyền

Rễ Mắc khén có vị cay, đắng, tính ấm, hơi độc, có tác dụng khư phong, hoạt huyết, thông lạc, tiêu thủng, chỉ thống. Nhân dân dùng rễ Mắc khén để làm thuốc chữa sốt, ra mồ hôi, sốt rét kinh niên, tê thấp, đau nhức xương khớp, đau lưng nhức mỏi, đau họng, đau răng, rắn cắn.

Quả có vị đắng, cay, mùi thơm, tính ấm, quy 3 kinh phế, tỳ và thận, có tác dụng tán hàn trục thấp, ôn trung, trợ hỏa, trị giun, giúp chữa bụng đau, say nắng, thổ tả, tẩy giun, đau nhức răng, đau lưng.

Ở Malaysia, vỏ thân được giã nát đắp lên chữa đau răng.

Quả Mắc khén vừa là gia vị, vừa là vị thuốc hay

Theo y học hiện đại

Tác dụng chống ung thư

Các hoạt chất nitidin và chelerythrin có tác dụng chống ung thư. Thí nghiệm trên chuột nhắt trắng cấy ghép u Ehrlich, thuốc có tác dụng kéo dài thời gian sống của chuột thí nghiệm. Tác dụng này có liên quan đến khả năng ức chế sinh tổng hợp DNA và giảm chỉ số giảm phân thế bào của thuốc. Đối với tế bào ung thư phổi Lewis và ung thư mũi họng KB, các hoạt chất trên cũng có tác dụng tương tự. Trên lâm sàng đối với bệnh bạch cầu hạt mạn tính, thuốc cũng có tác dụng nhất định.

Tác dụng chống viêm

Thí nghiệm trên chuột cống trắng gây phù bàn chân bằng caragenin, hoạt chất nitidin có tác dụng chống viêm rõ rệt, liều có tác dụng ức chế viêm 50% - ED50 = 100mg/kg thể trọng.

Ở Trung Quốc, Mắc khén đã được sử dụng trong lâm sàng để điều trị đau, gây tê bề mặt, gây tê cục bộ, điều trị viêm amidan cấp tính.

Rễ: 4 – 8g/ngày dưới dạng thuốc sắc hay ngâm rượu uống.

Quả: 3 – 5g dưới dạng thuốc sắc uống hoặc dùng ngoài dưới dạng bôi bất kể liều lượng.