Nữ lang

Theo y học cổ truyền

Theo Đông y, cây nữ lang có vị cay, ngọt, tính ấm. Được quy vào các kinh Tâm, Thận và Tỳ. Cũng theo Y học cổ truyền, cây nữ lang có tác dụng an thần, minh tâm, hoạt huyết và thông kinh lạc.

Cây nữ lang được sử dụng theo Đông y giúp điều trị các chứng như mất ngủ, kinh phong, hỗ trợ điều trị đau dạ dày, giảm các tình trạng mệt mỏi, lo âu muộn phiền.

Cây nữ lang là một dược liệu từ lâu đã được sử dụng để điều trị mất ngủ

Theo y học hiện đại

Trong điều trị mất ngủ

Mất ngủ là một vấn đề phổ biến trong xã hội ngày nay. Một vài nghiên cứu còn cho thấy mất ngủ có thể gây hại cho cả sức khoẻ tinh thần và thể chất của con người. Việc mất ngủ kéo dài có thể gây ảnh hưởng đến chất lượng cuộc sống hàng ngày, như suy giảm trí nhớ, hay quên, mất tập trung, vấn đề về lo âu. Tất cả các điều này có thể gây ảnh hưởng đến công việc và học tập hằng ngày. Trong bối cảnh đó, có nhiều loại thuốc điều trị mất ngủ được sử dụng, tuy nhiên, tất cả các thuốc này đều dễ bị dung nạp và gây nghiện.

Do đó, các nghiên cứu dần tập trung vào các loại thuốc và chiết xuất giúp giảm các phản ứng bất lợi của người bệnh mất ngủ. Với kinh nghiệm sử dụng lâu dài trong y học cổ truyền để điều trị mất ngủ, các nghiên cứu hiện tại cũng cho thấy được hiệu quả và cơ chế điều trị mất ngủ của cây nữ lang.

Một nghiên cứu của tác giả Wenfei Wang và cộng sự về cơ chế điều trị mất ngủ của tinh dầu cây nữ lang đã được thực hiện vào năm 2022. Kết quả của nghiên cứu trên mô hình chuột bị mất ngủ cho thấy, tinh dầu cây nữ lang có thể giúp kéo dài thời gian ngủ đáng kể, giảm bớt căng thẳng và lo lắng do mất ngủ gây ra. Về cơ chế tác động, nhóm tác giả cho rằng caryophyllene trong tinh dầu dầu cây nữ lang giúp điều hòa tăng cường thụ thể 5-HT1AR, tăng giải phóng 5-HT với thụ thể kết hợp protein G, kết quả của quá trình này giúp tăng biểu hiện của 5-HT và GABA, giúp cải thiện triệu chứng mất ngủ và giảm lo lắng.

Tuy nhiên, một bài nghiên cứu tổng quan hệ thống các thử nghiệm lâm sàng ngẫu nhiên về điều trị chứng mất ngủ của cây nữ lang vào năm 2000 của tác giả Clare Stevinson và Edzard Ernst cho thấy rằng hiệu quả điều trị mất ngủ của cây nữ lang là chưa nhất quán. Các nghiên cứu thử nghiệm lâm sàng được đưa vào có các kết quả trái ngược nhau, không có sự nhất quán lớn, thiết kế và quy trình cũng như chất lượng phương pháp luận là chưa cao. Do đó vẫn cần nhiều nghiên cứu chất lượng cao hơn để có thể kết luận hiệu quả của cây nữ lang trong điều trị mất ngủ. Năm 2024, một phân tích tổng quan hệ thống khác dựa trên tổng cộng 8 thử nghiệm cũng cho thấy bằng chứng điều trị mất ngủ trên lâm sàng còn rất yếu hoặc không có tính thuyết phục. Do đó, mặc dù là một trong những dược liệu hỗ trợ giấc ngủ được sử dụng phổ biến, nhưng vẫn cần nhiều nghiên cứu chất lượng để có thể kết luận được hiệu quả của cây nữ lang.

Trong hiệu quả điều trị lo âu

Năm 2024, tác giả Natalie và cộng sự thực hiện nghiên cứu về hiệu quả của Acid valerenic (chiết xuất từ cây nữ lang) trên chuột. Kết quả của nghiên cứu cho thấy, acid valerenic giúp giảm nhiều hành vi liên quan đến lo âu, tác dụng giải lo âu ở liều 12 mg/kg trên chuột mạnh tương đương diazepam. Nghiên cứu này giúp cung cấp bằng chứng cho việc hỗ trợ điều trị lo âu của cây nữ lang trên thực tế.

Nghiên cứu cho thấy hiệu quả của cây nữ lang trong điều trị giải lo âu

Một thử nghiệm lâm sàng ngẫu nhiên mù đôi, chéo trên tổng cộng 39 người bệnh chạy thận nhân tạo về hiệu quả của cây nữ lang trong chất lượng giấc ngủ, trầm cảm và trạng thái lo âu đã được thực hiện. Kết quả của nghiên cứu này cho thấy, trong giai đoạn 1 và giai đoạn 2, nhóm được sử dụng nữ lang có mức cải thiện chất lượng giấc ngủ, điểm trầm cảm và trạng thái lo âu đáng kể hơn so với nhóm sử dụng giả dược.

Rễ cây nữ lang có thể được làm thuốc sắc uống, hãm trà, hoặc nghiền làm bột mịn uống hàng ngày. Liều sử dụng tùy thuộc vào hướng dẫn của chuyên gia hoặc bác sĩ y học cổ truyền.

Cây nữ lang là một dược liệu có thể được sử dụng để pha trà