Tin Tức Thuốc

Lưu ý về lựa chọn thuốc điều trị triệu chứng đường tiểu dưới do tăng sinh lành tính tuyến tiền liệt

Bệnh viện Trung ương Quân đội 108Cập nhật 7 phút đọc
Lưu ý về lựa chọn thuốc điều trị triệu chứng đường tiểu dưới do tăng sinh lành tính tuyến tiền liệt

Triệu chứng đường tiểu dưới (TCĐTD) là tập hợp của nhiều triệu chứng liên quan các bệnh do tình trạng kích thích bàng quang, tắc nghẽn ở niệu đạo và các triệu chứng xuất hiện sau khi đi tiểu… trong đó tăng sinh lành tính tuyến tiền liệt (một số thuật ngữ trước đây: u xơ tuyến tiền  liệt, bướu lành tiền liệt tuyến, phì đại lành tính tuyến tiền liệt, u phì đại tuyến tiền liệt…) là một nguyên nhân thường gặp ở nam giới lớn tuổi. Tỉ lệ mắc bệnh tăng lên theo tuổi; ước tính khoảng 50% nam giới ở độ tuổi 50-60 mắc tăng sinh lành tính tuyến tiền liệt (TSLTTTL), và tỉ lệ có thể lên tới 90% khi ở độ tuổi 80-90.

Có nhiều phương pháp điều trị TCĐTD do TSLTTTL như: theo dõi, điều chỉnh thói quen sinh hoạt; điều trị nội khoa; điều trị ngoại khoa và một số phương pháp đang được nghiên cứu.Trong đó, điều trị nội khoa là phương pháp lựa chọn an toàn và giúp cải thiện chất lượng cuộc sống cho bệnh nhân. Mục tiêu của phương pháp này là giảm nhẹ rối loạn tiểu tiện, cải thiện điểm triệu chứng, hạn chế và phòng ngừa tiến triển bệnh, các biến chứng bí tiểu cấp hoặc yêu cầu phải phẫu thuật

1. Lựa chọn thuốc trong điều trị triệu chứng đường tiểu dưới do tăng sinh lành tính tuyến tiền liệt

Theo hướng dẫn của Hội Tiết niệu Châu Âu năm 2022, các nhóm thuốc điều trị nội khoa TCĐTD do TSLTTTL bao gồm: nhóm chẹn α1, nhóm ức chế men 5α-reductase (5α-reductase inhibitors – 5ARI), thuốc nguồn gốc thực vật, thuốc kháng muscarinic, thuốc đồng vận β3, thuốc ức chế men phosphodiesterase típ 5. Trong đó, nhóm thuốc chẹn α thường được coi là thuốc điều trị đầu tay cho bệnh nhân nam mắc TCĐTD vì tác dụng nhanh, hiệu quả tốt, tỷ lệ thấp các tác dụng phụ ở mức độ nghiêm trọng.

Bảng 1: Khuyến cáo của Hội Tiết niệu Châu Âu năm 2022 về lựa chọn thuốc trong điều trị TCĐTD do TSLTTTL

2. Đặc điểm của các nhóm thuốc điều trị TCĐTD do TSLTTTL

Trong điều trị nội khoa, 2 nhóm được sử dụng rộng rãi trong lâm sàng là nhóm chẹn α1 và nhóm ức chế men 5α-reductase. Việc hiểu rõ về đặc điểm của mỗi nhóm thuốc điều trị sẽ giúp sử dụng thuốc an toàn, hiệu quả, hạn chế được các tác dụng không mong muốn cho bệnh nhân.

Bảng 2: Hiệu quả điều trị và lưu ý khi lựa chọn thuốc điều trị TCTD do TSLTTTL

Nhóm thuốcCơ chế tác dụngThời gian khởi phát tác dụngHiệu quả điều trịTác dụng không mong muốn
Nhóm thuốc chẹn α (Doxazosin, Alfuzosin, Tamsulosin)Chẹn các thụ thể α1 trên cơ trơn của TTL, niệu đạo và cơ trơn ở cổ bàng quang, dẫn đến giảm co thắt cơ trơn và giảm sự tắc nghẽn bàng quangSớm (Hiệu quả lâm sàng tốt hơn giả dược có thể xảy ra trong vài giờ đến một ngày, cần vài tuần để đạt hiệu quả đầy đủ)Giảm 30 - 40% điểm IPSS Tăng 16 - 25% Qmaxmệt mỏi (5%), hoa mắt chóng mặt (6%), đau đầu (2%), tụt huyết áp do thay đổi tư thế (1%), và xuất tinh ngược dòng (8%). Nên sử dụng thuốc trước khi đi ngủ để hạn chế tác dụng hạ huyết áp tư thế. Thuốc có nguy cơ làm mềm mống mắt cho nên cần cẩn thận đối với người bệnh được chỉ định phẫu thuật điều trị đục thuỷ tinh thể.
Thuốc ức chế men 5α-reductase (5ARI) (Dutasteride, Finasteride)Ngăn chặn quá trình chuyển testosterone tự do thành dihydrotestosterone (DHT) – một dạng androgen hoạt động, làm các tế bào biểu mô TTL co lại, do vậy làm giảm thể tích TTL.Muộn (Đạt hiệu quả lâm sàng tối đa bắt đầu từ tháng thứ 3)Sau 2-4 năm điều trị giảm 15 - 30% điểm IPSS, tăng 13 - 22% (1.5-2.0ml/s) Qmax, giảm 57% nguy cơ bí tiểu cấp, giảm 48% cần thiết phẫu thuật, làm giảm 18-28% thể tích TTLGiảm ham muốn (5%), rối loạn cương dương (5%), giảm thể tích tinh dịch (2 – 4%).
Thuốc kháng Muscarinic (oxybutynin, solifenacin)Acetylcholine kích thích thụ thể muscarinic trên bề mặt tế bào cơ trơn BQ; kháng thụ thể muscarinic sẽ làm giảm co thắt của cơ chóp BQ.. Tỉ lệ bí tiểu cấp dưới 1%, không thay đổi về niệu dòng đồ và thể tích nước tiểu tồn lưuChóng mặt, nhức đầu, buồn ngủ, mệt mỏi, đỏ bừng mặt, táo bón, buồn nôn,... Một số triệu chứng ít gặp hơn như chán ăn, chứng khó nuốt...
Thuốc đồng vận b3 (Mirabegron)Kích thích chọn lọc thụ thể β3-adrenergic có tác dụng làm giãn cơ trơn BQChưa có các nghiên cứu dài hạn về hiệu quả và độ an toàn của mirabegron ở nam giới ở mọi lứa tuổi mắc TCĐTDĐã ghi nhận nguy cơ hiếm gặp tăng huyết áp kịch phát. Thuốc có CCĐ ở bệnh nhân THA> 180/110
Thuốc ức chế phosphodiesterase típ 5 (PDE5) ( Tadalafil)Làm tăng nồng độ men GMP vòng trong huyết thanh và cơ trơn gây giãn cơ trơn thể hang, duy trì cương cứng dương vật. Đồng thời, thuốc cũng làm giãn cơ trơn cổ BQ và TTLCó rất ít thông tin về việc giảm kích thước tuyến tiền liệt và không có dữ liệu về sự tiến triển của bệnh.CCĐ ở những bệnh nhân nhồi máu cơ tim trong vòng 90 ngày qua, BN đau thắt ngực không ổn định hoặc đau thắt ngực xảy ra khi quan hệ tình dục, BN bị suy tim độ 2
Thuốc có nguồn gốc thực vật (Serenoa repens)Kháng viêm, giảm phù nề, kháng androgen, ức chế không cạnh tranh men 5α-reductase I, II, ngăn chặn quá trình chuyển hoá và tăng trưởng tế bào biểu mô TTL, giảm sức cản niệu đạo…Giảm 4,4 điểm IPS sau 12 tháng ngang với tamsulosin; làm chậm tiến triển thể tích TTL 13% sau 2 năm và không ảnh hưởng đến chức năng tình dục.

Chú thích:  IPSS: Bảng điểm quốc tế triệu chứng tuyến tiền liệt (The International Prostate Symptom Score); Qmax: Tốc độ dòng tiểu tối đa

Bên cạnh việc sử dụng thuốc, BN cũng cần  điều chỉnh thói quen sinh hoạt để hiệu quả điều trị đạt được tốt hơn như:

- Duy trì thói quen tập thể dục tuỳ thuộc vào khả năng của BN. - Uống đủ nước (khoảng 2 – 2,5 lít/ngày), nhưng hạn chế uống từ 5 giờ chiều. - Không nhịn tiểu quá lâu. - Chống táo bón. - Hạn chế các chất kích thích (đồ uống có cồn, gia vị…).

Biên soạn: DS. Nguyễn Thị Mai Duyên - Khoa Dược, Bệnh viện TWQĐ 108

Hiệu đính: DS. Nguyễn Đặng Phương Anh - Khoa Dược, Bệnh viện TWQĐ 108

Tài liệu tham khảo

  1. EAU Guidelines on Management of Non-Neurogenic Male Lower Urinary Tract Symptoms (TCĐTD), incl. Benign Prostatic Obstruction (BPO) 2022.
  2. Quyết định 1531/QĐ-BYT ngày 24/3/2023 Về việc ban hành tài liệu chuyên môn “Hướng dẫn chẩn đoán và điều trị triệu chứng đường tiểu dưới do tăng sinh lành tính tuyến tiền liệt”
  3. Giáo trình Dược lý học 2007, Đại học Dược Hà Nội
Chia sẻ:ZaloFacebook

Thuốc chứa Doxazosin

Xem tất cả 30 thuốc →

Bài viết liên quan

Xem tất cả
Hình ảnh Cập nhật AGS Beers Criteria® 2023 về các thuốc có khả năng không phù hợp trên người cao tuổi

Cập nhật AGS Beers Criteria® 2023 về các thuốc có khả năng không phù hợp trên người cao tuổi

Mở đầu AGS Beers Criteria® là một danh sách các tiêu chí đối với việc sử dụng thuốc có khả năng không phù hợp ở người lớn tuổi trong hầu hết các trường hợp/ trong các tình huống cụ thể, chẳng hạn như trong một số bệnh/ tình trạng nhất định. Các tiêu chí nhằm áp dụng cho người lớn từ 65 tuổi trở l...

Hình ảnh Sử dụng kháng sinh điều trị nhiễm khuẩn tiết niệu phức tạp - Cập nhật Hướng dẫn của Hội Thận tiết niệu Châu Âu 2022

Sử dụng kháng sinh điều trị nhiễm khuẩn tiết niệu phức tạp - Cập nhật Hướng dẫn của Hội Thận tiết niệu Châu Âu 2022

Đầu năm nay, Hội Thận tiết niệu Châu Âu (European Association of Urology - EAU) đã đưa ra Hướng dẫn điều trị nhiễm khuẩn tiết niệu 2022 (NKTN). Trong bài này, chúng tôi xin tóm tắt các khuyến cáo liên quan đến việc sử dụng thuốc điều trị 2 thể NKTN phức tạp: NKTN liên quan ống thông tiểu và nhiễm khuẩn hệ thống đường vào NKTN.

Hình ảnh Quản lý sức khỏe xương cho bệnh nhân ung thư tuyến tiền liệt

Quản lý sức khỏe xương cho bệnh nhân ung thư tuyến tiền liệt

Ung thư tuyến tiền liệt UTTTL là một trong 10 bệnh ung thư chiếm tỉ lệ mắc cao ở Việt Nam nói riêng và trên toàn thế giới nói chung. Trước kia, bệnh thường gặp ở độ tuổi trên 65, nhưng càng ngày UTTTL càng được phát hiện ở tuổi sớm hơn. Hơn 90% UTTTL là ung thư biểu mô tuyến, chủ yếu là loại biệt...

Hình ảnh Quản lý tình trạng không dung nạp statin

Quản lý tình trạng không dung nạp statin

Nhóm thuốc Statin chất ức chế 3-hydroxy-3-methylglutaryl coenzyme A reductase HMG-CoA là liệu pháp đầu tay điều trị rối loạn lipid máu và được coi là nền tảng của phòng ngừa bệnh tim mạch do xơ vữa động mạch. Mặc dù lợi ích của việc giảm LDL-C trong việc cải thiện các biến cố tim mạch đã được chứ...

Hình ảnh Tổng quan về tổn thương gan do thuốc (Drug-induced liver injury)

Tổng quan về tổn thương gan do thuốc (Drug-induced liver injury)

Tổn thương gan do thuốc Drug-induced liver injury - DILI là một phản ứng có hại của thuốc dẫn đến tổn thương gan. Đây là tình trạng ít gặp với tỷ lệ mắc ước tính là 14 - 19 trường hợp trên 100,000 người, chiếm dưới 1% các ca tổn thương gan cấp tính ALI . Tuy nhiên, DILI là nguyên nhân phổ biến nh...

Hình ảnh Kiểm soát rối loạn lipid máu ở bệnh nhân bệnh thận mạn

Kiểm soát rối loạn lipid máu ở bệnh nhân bệnh thận mạn

I. Tổng quan về rối loạn lipid máu ở bệnh nhân bệnh thận mạn Rối loạn lipid máu là một tình trạng đặc trưng bởi nồng độ lipid và lipoprotein bất thường trong huyết tương, bao gồm tăng cholesterol lipoprotein tỷ trọng thấp LDL-C, trong đó có các hạt LDL nhỏ, đậm đặc , tăng triglyceride TG , và/hoặ...

Hình ảnh Hướng dẫn ESMO về dự phòng trong quản lý phản ứng liên quan đến truyền dịch trong điều trị ung thư (Phần 1)

Hướng dẫn ESMO về dự phòng trong quản lý phản ứng liên quan đến truyền dịch trong điều trị ung thư (Phần 1)

Hầu hết các liệu pháp điều trị ung thư hiện nay đều tiềm ẩn nguy cơ gây ra phản ứng liên quan đến truyền dịch Infusion – related reactions - IRR , với các biểu hiện lâm sàng từ nhẹ đến sốc phản vệ thậm chí đe dọa tính mạng. Giai đoạn chuẩn bị trước truyền và dự phòng bằng thuốc Pre-medication là...

Hình ảnh Hướng dẫn của IDSA về điều trị nhiễm trùng đường tiết niệu phức tạp (cUTI) năm 2025

Hướng dẫn của IDSA về điều trị nhiễm trùng đường tiết niệu phức tạp (cUTI) năm 2025

Nhiễm trùng đường tiết niệu UTI là một trong những bệnh lý nhiễm khuẩn phổ biến nhất trong thực hành lâm sàng, đồng thời là nguyên nhân hàng đầu dẫn đến kê đơn và sử dụng kháng sinh tại bệnh viện. Trong số đó, nhiễm trùng tiết niệu phức tạp cUTI là nhóm bệnh đặc biệt quan trọng vì liên quan tới n...

Hình ảnh Phác đồ điều trị sốt xuất huyết Dengue ở người lớn

Phác đồ điều trị sốt xuất huyết Dengue ở người lớn

Sốt xuất huyết Dengue SXHD là bệnh truyền nhiễm gây dịch do vi rút Dengue gây nên. Vi rút Dengue có 4 týp huyết thanh là DEN-1, DEN-2, DEN-3 và DEN-4. Vi rút truyền từ người bệnh sang người lành do muỗi đốt. Muỗi Aedes aegypti là côn trùng trung gian truyền bệnh chủ yếu. Tại Việt Nam sốt xuất huy...

Hình ảnh Medsafe: Nguy cơ liệt chu kỳ liên quan cường giáp khi sử dụng prednison

Medsafe: Nguy cơ liệt chu kỳ liên quan cường giáp khi sử dụng prednison

Liệt chu kỳ do cường giáp thyrotoxic periodic paralysis - TPP là một biến chứng của cường giáp, đặc trưng bởi các đợt yếu cơ tái diễn kèm hạ kali máu, xảy ra do kali đột ngột dịch chuyển từ khoang ngoại bào vào trong tế bào. Nếu không được chẩn đoán và điều trị kịp thời, TPP có thể dẫn đến những...

Hình ảnh Lược dịch: Hướng dẫn năm 2026 của IDSA trong điều trị nhiễm khuẩn Gram âm kháng thuốc

Lược dịch: Hướng dẫn năm 2026 của IDSA trong điều trị nhiễm khuẩn Gram âm kháng thuốc

Ngày 30/07/2026, khoảng hai năm sau phiên bản năm 2024, Hiệp hội Bệnh truyền nhiễm Hoa Kỳ IDSA công bố Hướng dẫn về Điều trị Nhiễm khuẩn Gram âm kháng thuốc năm 2026. Hướng dẫn tiếp tục cập nhật cách tiếp cận điều trị đối với Enterobacterales sinh β-lactamase phổ mở rộng ESBL-E , Enterobacterales...

Hình ảnh Quản lý tăng huyết áp ở phụ nữ mang thai và sau sinh

Quản lý tăng huyết áp ở phụ nữ mang thai và sau sinh

1. Đặt vấn đề Tăng huyết áp làm phức tạp 5% đến 10% tổng số ca mang thai và là nguyên nhân hàng đầu gây bệnh tật và tử vong ở mẹ và thai nhi trên toàn cầu. Rối loạn tăng huyết áp trong thai kỳ có liên quan đến nguy cơ tăng huyết áp kéo dài cũng như các biến cố tim mạch và mạch máu não trong tương...

Hình ảnh Cập nhật Hướng dẫn quản lý nguy cơ tim mạch ở người bệnh đái tháo đường theo tiêu chuẩn ADA 2026

Cập nhật Hướng dẫn quản lý nguy cơ tim mạch ở người bệnh đái tháo đường theo tiêu chuẩn ADA 2026

Ngày 01/01/2026, Hiệp hội Đái tháo đường Hoa Kỳ American Diabetes Association – ADA đã công bố Tiêu chuẩn điều trị trong đái tháo đường năm 2026, tiếp tục cập nhật các chiến lược quản lý nguy cơ tim mạch ở người bệnh đái tháo đường, bao gồm kiểm soát huyết áp, rối loạn lipid máu, phòng ngừa biến...

Hình ảnh Sử dụng nhóm thuốc statin trong điều trị

Sử dụng nhóm thuốc statin trong điều trị

1\. Đặt vấn đề Nồng độ cholesterol trong huyết thanh đã được chứng minh có mối liên quan mật thiết với nguy cơ mắc bệnh tim mạch do xơ vữa động mạch ASCVD , nói cách khác, mức cholesterol càng thấp thì tỷ lệ mắc ASCVD càng thấp \ 1\ . Nhóm thuốc statin, hay còn được gọi là chất ức chế HMG-CoA red...

Hình ảnh Hướng dẫn dự phòng, chẩn đoán và quản lý tổn thương thận cấp của Viện Y tế và Chăm sóc sức khoẻ quốc gia Anh (NICE) năm 2024

Hướng dẫn dự phòng, chẩn đoán và quản lý tổn thương thận cấp của Viện Y tế và Chăm sóc sức khoẻ quốc gia Anh (NICE) năm 2024

Viện Y tế và Chăm sóc sức khoẻ Quốc gia Anh NICE đã công bố Hướng dẫn dự phòng, chẩn đoán và quản lý Tổn thương thận cấp AKI từ tháng 8/2013 và bản cập nhật mới nhất được công bố vào tháng 10/2024. Hướng dẫn dựa trên các đánh giá có hệ thống về bằng chứng tốt nhất hiện có và cân nhắc rõ ràng về h...

Hình ảnh HSA: Nguy cơ nhiễm độc thần kinh khi sử dụng Aciclovir ở bệnh nhân lọc màng bụng

HSA: Nguy cơ nhiễm độc thần kinh khi sử dụng Aciclovir ở bệnh nhân lọc màng bụng

Case lâm sàng Một bệnh nhân nữ 40 tuổi, bệnh thận giai đoạn cuối nghi do viêm cầu thận mạn tính , được điều trị bằng phương pháp lọc màng bụng trong 7 năm qua và bị vô niệu. Bệnh nhân đến khoa cấp cứu với tình trạng lú lẫn tiến triển tăng dần trong 3 ngày. Qua thăm khám, bệnh nhân có biểu hiện gi...