Tin Tức Thuốc

Cập nhật AGS Beers Criteria® 2023 về các thuốc có khả năng không phù hợp trên người cao tuổi

Bệnh viện Trung ương Quân đội 108Cập nhật 20 phút đọc
Cập nhật AGS Beers Criteria® 2023 về các thuốc có khả năng không phù hợp trên người cao tuổi

Mở đầu

AGS Beers Criteria® là một danh sách các tiêu chí đối với việc sử dụng thuốc có khả năng không phù hợp ở người lớn tuổi trong hầu hết các trường hợp/ trong các tình huống cụ thể, chẳng hạn như trong một số bệnh/ tình trạng nhất định. Các tiêu chí nhằm áp dụng cho người lớn từ 65 tuổi trở lên trong tất cả các cơ sở chăm sóc ngoại trừ chăm sóc cuối đời. Bất cứ khi nào và nơi nào được sử dụng, AGS Beers Criteria® nên được áp dụng một cách thận trọng và theo cách hỗ trợ, thay vì thay thế quyết định lâm sàng.

Đánh giá tiêu chí Beers:

  • Chất lượng bằng chứng của các tiêu chí Beers được xếp hạng theo các mức độ: Cao, trung bình và thấp.
  • Xếp hạng khuyến nghị cho từng tiêu chí dựa trên sự tổng hợp về chất lượng bằng chứng, tần suất và mức độ nghiêm trọng của các yếu tố nguy cơ, mối quan hệ lợi ích-tác hại và đánh giá lâm sàng, bao gồm:

+ Mạnh: Tác hại, yếu tố bất lợi, rủi ro lớn hơn lợi ích

+ Yếu: Tác hại, yếu tố bất lợi, rủi ro nhỏ hơn lợi ích

Dựa theo khuyến nghị của AGS Beers Criteria®, áp dụng vào danh mục thuốc sử dụng trong Bệnh viện TWQĐ 108 ở thời điểm hiện tại, có thể đưa ra được các tiêu chí tham khảo bao gồm: Thuốc có khả năng sử dụng không phù hợp ở người lớn tuổi (bảng 1); Thuốc có khả năng không phù hợp ở những bệnh nhân lớn tuối mắc một số bệnh hoặc hội chứng (bảng 2) và Một số loại thuốc cần thận trọng khi sử dụng ở người lớn tuổi (bảng 3).

Bảng 1: Thuốc có khả năng sử dụng không phù hợp ở người lớn tuổi

Hệ thống cơ quan, loại điều trị, thuốcKhuyến nghịCơ sở khuyến nghịMức độ bằng chứngXếp hạng khuyến nghị
Kháng histamin
Kháng histamin thế hệ I Chlorpheniramin Diphenhydramin (uống) Doxylamine PromethazineTránhNguy cơ lú lẫn, khô miệng, táo bón và các tác dụng hoặc độc tính kháng cholinergic khác. Có thể sử dụng diphenhydramine trong các tình huống như điều trị cấp tính các phản ứng dị ứng nghiêm trọng.Trung bìnhMạnh
Tim mạch và chống huyết khối
Aspirin dự phòng tiên phát bệnh tim mạchTránh bắt đầu dùng aspirin để phòng ngừa tiên phát bệnh tim mạch.Nguy cơ chảy máu nặng do aspirin tăng rõ rệt ở người lớn tuổi.CaoMạnh
Warfarin để điều trị rung nhĩ không do bệnh van tim hoặc VTETránh điều trị ban đầu bằng warfarin trong rung nhĩ không do bệnh van tim hoặc VTE trừ khi các lựa chọn thay thế (tức là DOACs) bị chống chỉ định/không thể sử dụng. Đối với người lớn tuổi đã sử dụng warfarin trong thời gian dài, có thể tiếp tục dùng thuốc này, đặc biệt là ở những bệnh nhân kiểm soát tốt (>70% thời gian trong phạm vi điều trị) và không có tác dụng phụ.So với DOACs, warfarin có nguy cơ chảy máu nghiêm trọng cao hơn (đặc biệt là chảy máu nội sọ) và hiệu quả tương tự /thấp hơn trong điều trị rung tâm nhĩ không do bệnh van tim và VTE.CaoMạnh
Rivaroxaban để điều trị lâu dài rung nhĩ không do bệnh van tim hoặc VTETránh điều trị rung nhĩ hoặc VTE trong thời gian dài để ưu tiên các thuốc chống đông máu thay thế an toàn hơn.Ở liều dùng để điều trị VTE hoặc rung nhĩ không do bệnh van tim trong thời gian dài, rivaroxaban có nguy cơ chảy máu nặng và xuất huyết tiêu hoá ở người lớn tuổi cao hơn so với DOACs khác (đặc biệt là apixaban). Có thể dùng trong những tình huống đặc biệt, ví dụ khi cần dùng liều một lần mỗi ngày để tạo yếu tố tuân thủ dùng thuốc.Trung bìnhMạnh
Thuốc chẹn alpha-1 ngoại vi không chọn lọc trong điều trị tăng huyết áp: DoxazosinTránh sử dụng như thuốc hạ huyết áp.Nguy cơ cao về hạ huyết áp thế đứng và các tác hại liên quan, đặc biệt ở người lớn tuổi.Trung bìnhMạnh
Nifedipine dạng giải phóng ngay lập tứcTránhNguy cơ hạ huyết áp; nguy cơ dẫn đến thiếu máu cục bộ cơ timCaoMạnh
AmiodaroneTránh dùng như liệu pháp đầu tay cho rung nhĩ trừ khi bệnh nhân bị suy tim hoặc phì đại thất trái đáng kể.Có hiệu quả trong duy trì nhịp xoang trong rung nhĩ nhưng độc tính cao; có thể là liệu pháp đầu tay hợp lý cho bệnh nhân nội trú bị suy tim đồng thời hoặc phì đại thất trái đáng kể nếu kiểm soát nhịp được ưu tiên hơn kiểm soát tần số.CaoMạnh
Digoxin trong điều trị đầu tay rung nhĩ hoặc suy timTránh dùng như liệu pháp đầu tay cho rung nhĩ và bệnh suy tim. Nếu dùng cho người rung nhĩ hoặc suy tim, tránh dùng liều >0,125mg/ngày.Trong rung nhĩ: có những lựa chọn thay thế an toàn và hiệu quả hơn digoxin để kiểm soát tần số. Trong suy tim: bằng chứng về lợi ích và tác hại của digoxin còn mâu thuẫn (sử dụng trong HFrEF). Liều dùng cao hơn không có lợi ích hơn và có thể làm tăng nguy cơ nhiễm độc. Có thể cần giảm liều đối với những người mắc bệnh thận mãn tính giai đoạn 4 hoặc 5.Rung tâm nhĩ; suy tim: Thấp Liều>0.125mg/ngày: Trung bìnhMạnh
Hệ thần kinh trung ương
Thuốc chống trầm cảm có hoạt tính kháng cholinergic mạnh: AmitriptylineTránhHoạt tính kháng cholinergic cao, an thần và gây hạ huyết áp thế đứngCaoMạnh
Thuốc chống Parkinson có hoạt tính kháng cholinergic mạnh TrihexyphenidylTránhKhông được khuyến cáo để phòng ngừa hoặc điều trị các triệu chứng ngoại tháp do thuốc chống loạn thần; điều trị bệnh Parkinson có nhiều thuốc hiệu quả hơn.Trung BìnhMạnh
Thuốc chống loạn thần thế hệ thứ nhất (điển hình) và thứ hai (không điển hình) Haloperidol Olanzapine Quetiapine Thuốc khácTránh, ngoại trừ các chỉ định được FDA chấp thuận như tâm thần phân liệt, rối loạn lưỡng cực, rối loạn tâm thần do bệnh Parkinson, điều trị hỗ trợ rối loạn trầm cảm nghiêm trọng hoặc sử dụng trong thời gian ngắn như thuốc chống nôn.Tăng nguy cơ đột quỵ và tỷ lệ suy giảm nhận thức và tử vong cao hơn ở những người mắc chứng sa sút trí tuệ. Tránh dùng thuốc chống loạn thần cho các vấn đề về hành vi của chứng sa sút trí tuệ hoặc mê sảng trừ khi các lựa chọn không dùng thuốc được ghi nhận đã thất bại và/hoặc bệnh nhân đang đe dọa gây hại cho bản thân hoặc người khác. Nếu được sử dụng, nên cân nhắc ngừng kê đơn định kỳ để đánh giá nhu cầu liên tục và/hoặc liều thấp nhất có hiệu quả.Trung bìnhMạnh
Barbiturates PhenobarbitalTránhTỷ lệ phụ thuộc vào thể chất cao, dung nạp dần với lợi ích gây ngủ, nguy cơ quá liều ngay ở liều thấp.CaoMạnh
Benzodiazepines Diazepam MidazolamTránhSử dụng benzodiazepins khiến người dùng có nguy cơ lạm dụng, tăng nguy cơ suy giảm nhận thức, mê sảng, té ngã, gãy xương và tai nạn xe cơ giới ở người lớn tuổi Sử dụng đồng thời opioids có thể dẫn đến an thần sâu, ức chế hô hấp, hôn mê và tử vong.Trung bìnhMạnh
Nội tiết
Androgens Methyltestosterone TestosteroneTránh dùng trừ khi được chỉ định cho chứng suy sinh dục đã được xác nhận có triệu chứng lâm sàngTiềm ẩn các vấn đề về tim mạch; nguy cơ tiềm ẩn ở nam giới bị ung thư tuyến tiền liệt.Trung bìnhYếu
Estrogen có hoặc không có progestin (bao gồm các chế phẩm estrogen tự nhiên và tổng hợp)Không sử dụng estrogen toàn thân trong điều trị ban đầu. Cân nhắc việc giảm liều ở những phụ nữ lớn tuổi đã sử dụng thuốc này. Kem bôi âm đạo hoặc viên đặt âm đạo: có thể sử dụng estrogen liều thấp trong âm đạo để kiểm soát chứng đau khi quan hệ tình dục, nhiễm trùng đường tiết niệu dưới tái phát và các triệu chứng âm đạo khác.Bằng chứng về khả năng gây ung thư (vú và nội mạc tử cung); thiếu tác dụng bảo vệ tim mạch và bảo vệ nhận thức ở phụ nữ lớn tuổi. Đối với phụ nữ lớn tuổi bắt đầu HRT, rủi ro của HRT lớn hơn lợi ích, vì có nguy cơ mắc bệnh tim, đột quỵ, huyết khối và chứng mất trí cao hơn. Phụ nữ có tiền sử ung thư vú không đáp ứng với các liệu pháp thay thế không chứa hormone được cân nhắc về những rủi ro và lợi ích của estrogen âm đạo liều thấp.Thuốc uống và miếng dán: Cao Kem bôi âm đạo hoặc viên đặt âm đạo: Trung bìnhThuốc uống và miếng dán: Cao Kem bôi âm đạo hoặc viên đặt âm đạo: Yếu
Insulin, (phác đồ insulin chỉ chứa liều insulin tác dụng ngắn hoặc nhanh tùy theo mức đường huyết hiện tại và đồng thời không dùng insulin nền/kéo dài)TránhNguy cơ hạ đường huyết cao hơn mà không cải thiện việc quản lý tăng đường huyết.Trung bìnhMạnh
Sulfonylureas (tất cả, bao gồm tác dụng ngắn và kéo dài) Gliclazide Glimepiride Glipizide Glyburide (Glibenclamide)Tránh dùng sulfonylurea như liệu pháp đơn trị liệu hoặc liệu pháp bổ sung trừ khi không thể sử dụng các thuốc an toàn hơn và hiệu quả hơn. Nếu sử dụng sulfonylurea, hãy chọn thuốc tác dụng ngắn thay vì thuốc tác dụng kéo dài.Sulfonylurea có nguy cơ biến cố tim mạch, tử vong do mọi nguyên nhân và hạ đường huyết cao hơn so với các thuốc thay thế. Sulfonylurea có thể làm tăng nguy cơ tử vong do tim mạch và đột quỵ do thiếu máu cục bộ. Sulfonylurea tác dụng kéo dài có nguy cơ hạ đường huyết cao hơn so với loại tác dụng ngắn.Hạ đường huyết: Cao Biến cố tim mạch và tử vong do mọi nguyên nhân: Trung bình Tử vong do tim mạch và đột quỵ do thiếu máu cục bộ: ThấpMạnh
Hormon tuyến giápTránhCó liên quan ảnh hưởng trên tim, có sự lựa chọn an toàn hơn.ThấpMạnh
Hóc môn tăng trưởngTránh, ngoại trừ những bệnh nhân được chẩn đoán nghiêm ngặt bằng các tiêu chí dựa trên bằng chứng bị thiếu hụt hormone tăng trưởng do nguyên nhân đã được xác định.Tác động lên thành phần cơ thể là nhỏ và có liên quan đến phù nề, đau khớp, hội chứng ống cổ tay, chứng vú to ở nam giới và suy giảm đường huyết lúc đói.CaoMạnh
Đường tiêu hoá
Thuốc ức chế bơm proton Dexlansoprazole Esomeprazole Lansoprazole Omeprazole Pantoprazole RabeprazoleTránh sử dụng theo lịch trình trong > 8 tuần trừ khi đối với những bệnh nhân có nguy cơ cao (ví dụ: dùng corticosteroid đường uống hoặc sử dụng NSAID mãn tính), viêm thực quản ăn mòn, viêm thực quản Barrett, tình trạng tăng tiết bệnh lý hoặc cần điều trị duy trì.Nguy cơ nhiễm C.difficile, viêm phổi, ung thư đường tiêu hóa, loãng xương và gãy xương.C.difficile, loãng xương và gãy xương: Cao Viêm phổi và khối u ác tính đường tiêu hoá: Trung bìnhMạnh
MetoclopramideTránh, trừ khi bị liệt dạ dày với thời gian sử dụng không quá 12 tuần trừ một số trường hợp hiếm gặp.Có thể gây ra các tác dụng ngoại tháp, bao gồm rối loạn vận động muộn; nguy cơ có thể lớn hơn ở người già yếu và phơi nhiễm kéo dài.Trung bìnhMạnh
Thuốc chống co thắt đường tiêu hoá với hoạt tính kháng cholinergic mạnh Atropine (Không gồm nhãn khoa) HyoscyamineTránhHoạt tính kháng cholinergic cao, hiệu quả không chắc chắnTrung bìnhMạnh
Sinh dục DesmopressinTránh điều trị tiểu đêm và đa niệu về đêmNguy cơ hạ natri máu caoTrung bìnhMạnh
Thuốc giảm đau
NSAID không chọn lọc COX-2, đường uống: Aspirin>325mg/ngày Diclofenac Etodolac Ibuprofen Indomethacin Ketorolac Meloxicam Naproxen PiroxicamTránh sử dụng lâu dài trừ khi các biện pháp khác không hiệu quả và bệnh nhân có thể dùng thuốc bảo vệ dạ dày (PPI). Tránh sử dụng ngắn hạn theo lịch trình kết hợp với corticosteroid (uống/tiêm), thuốc chống đông máu hoặc thuốc chống kết tập tiểu cầu trừ khi các biện pháp khác không hiệu quả và bệnh nhân có thể dùng thuốc bảo vệ dạ dày (PPI).Tăng nguy cơ chảy máu đường tiêu hóa hoặc bệnh loét dạ dày ở các nhóm có nguy cơ cao, bao gồm những người >75 tuổi hoặc đang dùng corticosteroid đường uống hoặc đường tiêm, thuốc chống đông máu, hoặc thuốc chống kết tập tiểu cầu; sử dụng thuốc ức chế bơm proton hoặc misoprostol làm giảm nhưng không loại bỏ nguy cơ. Cũng có thể làm tăng huyết áp và gây tổn thương thận.Trung bìnhMạnh
Indomethacin Ketorolac (uống/ tiêm)TránhTăng nguy cơ chảy máu đường tiêu hóa/bệnh loét dạ dày tá tràng và tổn thương thận cấp tính ở người lớn tuổi. Trong NSAIDs, indomethacin có nhiều tác dụng phụ nhất, bao gồm nguy cơ trên hệ thần kinh trung ương cao hơn.Trung bìnhMạnh
Thuốc giãn cơ xương
MethocarbamolTránhThuốc giãn cơ thường được sử dụng để điều trị các bệnh về cơ xương được người lớn tuổi dung nạp kém, do tác dụng phụ kháng cholinergic, an thần và tăng nguy cơ gãy xương.Trung bìnhMạnh

Bảng 2. Thuốc có khả năng không phù hợp ở những bệnh nhân lớn tuổi mắc một số bệnh hoặc hội chứng

Bệnh hoặc hội chứngThuốcKhuyến nghịCơ sở khuyến nghịMức độ bằng chứngXếp hạng khuyến nghị
Suy timCilostazol Dextromethorphan-quinidine CCBs cụ thể là nhóm Non DHP (diltiazem, verapamil) NSAIDs và ức chế COX-2 ThiazolidinedionesTránh: Cilostazol Dextromethorphan-quinidine Tránh ở bệnh nhân HfrEF: CCBs Thận trọng khi sử dụng cho bệnh nhân suy tim không có triệu chứng; tránh ở bệnh nhân suy tim có triệu chứng: NSAIDs và ức chế COX-2 ThiazolidinedionesCó khả năng thúc đẩy giữ nước và/hoặc làm trầm trọng thêm tình trạng suy tim (NSAIDs và ức chế COX-2, CCBs, thiazolidinediones); khả năng làm tăng tỷ lệ tử vong ở người lớn tuổi bị suy tim (cilostazol); lo ngại về kéo dài QT (dextromethorphan-quinidine)Cilostazol, dextromethorphan-quinidine, ức chế COX-2 :Thấp CCBs, NSAIDs: Trung bình Thiazolidenediones: CaoMạnh
Hệ thần kinh trung ương
NgấtThuốc chống loạn thần có chọn lọc Olanzapine AChEIs Donepezil Galantamine Thuốc chẹn alpha-1 ngoại vi không chọn lọc Doxazosin TCAs AmitriptylineTránhThuốc chống loạn thần được liệt kê và TCAs làm tăng nguy cơ hạ huyết áp thế đứng. AChEI gây nhịp tim chậm, nên tránh dùng ở người lớn tuổi mà ngất /nhịp tim chậm. Thuốc chẹn alpha-1 ngoại vi không chọn lọc gây thay đổi huyết áp thế đứng và nên tránh dùng ở người lớn tuổi mà ngất có thể do tăng huyết áp thế đứng.CaoThuốc chống loạn thần, thuốc chẹn alpha-1 ngoại vi không chọn lọc: Yếu AChEIs, TCAs: Mạnh
Mê sảngThuốc kháng cholinergic Thuốc chống loạn thần Benzodiazepines Corticosteroids (uống/tiêm) Thuốc đối kháng thụ thể H2: Famotidine OpioidsTránh, ngoại trừ những trường hợp đặc biệt.Tránh dùng cho người lớn tuổi hoặc có nguy cơ mê sảng cao vì khả năng gây ra hoặc làm nặng thêm tình trạng mê sảng. Thuốc chống loạn thần: tránh các vấn đề về hành vi của chứng sa sút trí tuệ hoặc mê sảng trừ khi các lựa chọn không dùng thuốc đã thất bại/không thể thực hiện được và bệnh nhân đang đe dọa gây hại cho bản thân hoặc người khác. Nếu cần sử dụng, cân nhắc không kê đơn định kỳ để đánh giá nhu cầu hiện tại và/hoặc liều thấp nhất có hiệu quả. Corticosteroids: nếu cần thiết, sử dụng liều thấp nhất có thể trong thời gian ngắn nhất. Opioids: Sử dụng các công cụ đánh giá cơn đau đã được kiểm chứng và phương pháp không dùng thuốc để giảm thiểu việc sử dụng opioids.Thuốc đối kháng thụ thể H2: Thấp Tất cả các thuốc khác: Trung bìnhMạnh
Sa sút trí tuệ hoặc suy giảm nhận thứcThuốc kháng cholinergic Thuốc chống loạn thần (bệnh nhân mạn tính) BenzodiazepinesTránhTránh vì tác dụng phụ trên CNS. Thuốc chống loạn thần: tăng nguy cơ đột quỵ; tỷ lệ suy giảm nhận thức và tử vong cao hơn ở những người mắc chứng mất trí nhớ; tránh dùng cho các vấn đề về hành vi của chứng sa sút trí tuệ hoặc mê sảng trừ khi các lựa chọn không dùng thuốc được ghi nhận đã thất bại và/hoặc bệnh nhân đang đe dọa gây tổn hại cho bản thân hoặc người khác. Nếu cần sử dụng, cân nhắc không kê đơn định kỳ để đánh giá nhu cầu hiện tại và/hoặc liều thấp nhất có hiệu quả.Trung bìnhMạnh
Tiền sử ngã hoặc gãy xươngThuốc kháng cholinergic Thuốc chống trầm cảm chọn lọc SNRIs SSRIs TCAs Thuốc chống động kinh Thuốc chống loạn thần Benzodiazepines OpioidsTránh trừ khi không có lựa chọn thay thế an toàn hơn. Thuốc chống động kinh: tránh ngoại trừ co giật và rối loạn tâm thần. Opioids: tránh ngoại trừ trong đau cấp tính nghiêm trọng.Có thể gây mất cân bằng, suy giảm chức năng tâm thần vận động, ngất xỉu hoặc té ngã.Thuốc chống trầm cảm, opipods: Trung bình Tất cả các loại khác: CaoMạnh
Bệnh ParkinsonThuốc chống nôn Metoclopramide Promethazine Thuốc chống loạn thần (trừ clozapine, pimavanserin và quetiapine)TránhThuốc đối kháng thụ thể dopamine có khả năng làm trầm trọng thêm các triệu chứng parkinson.Trung bìnhMạnh
Tiêu hoá
Tiền sử loét dạ dày hoặc tá tràngAspirin NSAIDs không chọn lọc COX-2Tránh trừ khi các biện pháp thay thế khác không hiệu quả và bệnh nhân có thể dùng thuốc PPI.Có thể làm trầm trọng thêm các vết loét hiện có hoặc gây ra các vết loét mới.Trung bìnhMạnh
Thận/ tiết niệu
Tiểu không tự chủ ở phụ nữThuốc chẹn alpha-1 ngoại vi không chọn lọc: Doxazosin Estrogen, uống và thẩm thấu qua da (loại trừ estrogen trong âm đạo)Tránh ở phụ nữ Xem thêm khuyến nghị về estrogen (bảng 1)Làm trầm trọng thêm chứng tiểu không tự chủ (thuốc chẹn alpha-1), thiếu hiệu quả (estrogen đường uống)Thuốc chẹn alpha-1 ngoại vi không chọn lọc: Trung bình Estrogen: CaoThuốc chẹn alpha-1 ngoại vi không chọn lọc: Mạnh Estrogen: Mạnh
Triệu chứng đường tiết niệu dưới, u xơ tiền liệt tuyếnThuốc kháng cholinergic mạnh, ngoại trừ thuốc kháng muscarin điều trị tiểu không tự chủ.Tránh ở nam giớiCó thể làm giảm lưu lượng nước tiểu và gây bí tiểu.Trung bìnhMạnh

Bảng 3: Thuốc được sử dụng thận trọng ở người lớn tuổi

ThuốcKhuyến nghịNguy cơMức độ bằng chứngXếp hạng khuyến nghị
Dabigatran điều trị lâu dài rung nhĩ không do bệnh van tim hoặc thuyên tắc huyết khối tĩnh mạch (VTE)Thận trọng khi lựa chọn dabigatran thay vì các DOAC khác để điều trị lâu dài rung nhĩ không do bệnh van tim hoặc VTE.Tăng nguy cơ xuất huyết tiêu hóa so với warfarin và xuất huyết tiêu hóa và xuất huyết nặng so với apixaban ở người lớn tuổi khi sử dụng để điều trị lâu dài bệnh rung nhĩ không do bệnh van tim hoặc VTE.Trung bìnhMạnh
TicagrelorSử dụng thận trọng, đặc biệt ở người lớn từ 75 tuổi trở lên.Tăng nguy cơ chảy máu nặng ở người lớn tuổi so với clopidogrel, đặc biệt ở những người từ 75 tuổi trở lên. Ngoại trừ trên một số bệnh nhân có lợi ích tim mạch lớn hơn.Trung bìnhMạnh
Thuốc chống trầm cảm chọn lọc: Mirtazipine, SNRIs, SSRIs, TCAs Thuốc chống động kinh chọn lọc: Carbamazepine Thuốc chống loạn thần Thuốc lợi tiểu TramadolSử dụng thận trọngCó thể làm trầm trọng thêm hoặc gây ra SIADH hoặc hạ natri máu; theo dõi chặt chẽ nồng độ natri khi bắt đầu hoặc thay đổi liều lượng ở người lớn tuổi.Trung bìnhMạnh
Dextromethorphan-quinidineSử dụng thận trọngHiệu quả hạn chế ở những bệnh nhân có các triệu chứng hành vi của chứng mất trí nhớ (không áp dụng cho việc điều trị rối loạn giả hành).Trung bìnhMạnh
Trimethoprim-sulfamethoxazoleSử dụng thận trọng ở bệnh nhân dùng ACEI, ARB hoặc ARNI và giảm CrClTăng nguy cơ tăng kali máu khi sử dụng đồng thời với ACEI, ARB hoặc ARNI khi CrCl giảm.ThấpMạnh
Thuốc ức chế kênh đồng vận chuyển natri-glucose SGLT2 Dapagliflozin EmpaglifozinSử dụng cẩn thận. Theo dõi bệnh nhân nhiễm trùng tiết niệu và nhiễm toan ceton.Người lớn tuổi có thể tăng nguy cơ nhiễm trùng tiết niệu, đặc biệt là phụ nữ trong tháng đầu điều trị. Tăng nguy cơ nhiễm toan đái tháo đường đã được ghi nhận ở người lớn tuổi.Trung bìnhYếu

Các từ viết tắt: CNS: hệ thần kinh trung ương; CrCl: độ thanh thải Creatinin; DOACs: thuốc chống đông máu đường uống; GI: Đường tiêu hoá; HfrEF: suy tim với phân suất tống máu giảm; HRT: liệu pháp thay thế hormone; INR: tỷ lệ bình thường hóa quốc tế; NSAIDs: thuốc chống viêm không steroid; SIADH: hội chứng bài tiết hormon ADH không phù hợp; VTE: thuyên tắc-huyết khối tĩnh mạch; ACEI: thuốc ức chế men chuyển angiotensin; ARB: thuốc chẹn thụ thể angiotensin; ARNI: chất ức chế thụ thể angiotensin-neprilysin (ACEI/ARB); SGLT2i: thuốc ức chế kênh đồng vận chuyển natri-glucose SGLT2; SNRIs: thuốc ức chế tái hấp thu serotonin-norepinephrine; SSRIs: thuốc ức chế tái hấp thu serotonin có chọn lọc; TCAs: thuốc chống trầm cảm ba vòng; AchEI: chất ức chế acetylcholinesterase; CCBs: thuốc chẹn kênh calci.

Nguồn tham khảo: https://agsjournals.onlinelibrary.wiley.com/doi/epdf/10.1111/jgs.18372

Biên soạn: DS. Nguyễn Đặng Phương Anh - Khoa Dược, Bệnh viện TWQĐ 108

Chia sẻ:ZaloFacebook

Thuốc chứa Chlorpheniramin

Xem tất cả 54 thuốc →

Bài viết liên quan

Xem tất cả
Hình ảnh Một số lưu ý trong quản lí sử dụng thuốc chống động kinh ở phụ nữ trong độ tuổi sinh sản

Một số lưu ý trong quản lí sử dụng thuốc chống động kinh ở phụ nữ trong độ tuổi sinh sản

Hầu hết phụ nữ bị động kinh sẽ không có sự thay đổi nào về kiểu động kinh khi mang thai, nhưng một số phụ nữ lại bị cơn động kinh trở nên trầm trọng hơn so với lúc ban đầu. Bệnh nhân bị động kinh có thể tăng nguy cơ mắc các biến chứng trong quá trình mang thai, bao gồm tiền sản giật, sinh non, xu...

Hình ảnh Thuốc chống đông trong điều trị đột quỵ não ở bệnh nhân rung nhĩ

Thuốc chống đông trong điều trị đột quỵ não ở bệnh nhân rung nhĩ

1. Đặt vấn đề Trong Lộ trình chăm sóc tổng thể đơn giản của Rung nhĩ tốt hơn ABC , thuốc chống đông Anticoagulation - A đóng một vai trò quan trọng trong điều trị rung nhĩ. Theo đó, các bệnh nhân này sẽ được đánh giá thang điểm CHA2DS2 – VASc để đánh giá nguy cơ đột quỵ, đồng thời cần đánh giá ng...

Hình ảnh Thuốc chống đông không có lợi trên người bệnh có cơn tần số nhĩ cao được phát hiện bởi thiết bị tim mạch

Thuốc chống đông không có lợi trên người bệnh có cơn tần số nhĩ cao được phát hiện bởi thiết bị tim mạch

Các thuốc chống đông đường uống bao gồm các chất đối kháng vitamin K hoặc các chất tác dụng trực tiếp ức chế yếu tố II hoặc yếu tố Xa2 NOACs được chỉ định cho các bệnh nhân có rung nhĩ để làm giảm nguy cơ đột quỵ do thiếu máu cục. Đối với người bệnh rung nhĩ không do bệnh van tim, nhóm thuốc NOAC...

Hình ảnh Cập nhật sử dụng thuốc chống huyết khối trong quản lý sớm đột quỵ thiếu máu não cục bộ cấp theo AHA/ASA 2026

Cập nhật sử dụng thuốc chống huyết khối trong quản lý sớm đột quỵ thiếu máu não cục bộ cấp theo AHA/ASA 2026

1\. Đặt vấn đề Đột quỵ là một trong những cấp cứu thần kinh thường gặp, đồng thời là nguyên nhân quan trọng gây tử vong và tàn tật kéo dài. Đột quỵ thường được chia thành ba nhóm chính: đột quỵ thiếu máu não cục bộ, đột quỵ xuất huyết não và xuất huyết dưới nhện. Trong đó, đột quỵ thiếu máu não c...

Hình ảnh Nguy cơ tắc ruột do tương tác giữa thuốc chống loạn thần và thuốc chủ vận thụ thể GLP-1: Thông tin từ Bản tin BIP Occitane số 03/2026

Nguy cơ tắc ruột do tương tác giữa thuốc chống loạn thần và thuốc chủ vận thụ thể GLP-1: Thông tin từ Bản tin BIP Occitane số 03/2026

Các chất chủ vận thụ thể GLP-1 như semaglutid được chỉ định trên bệnh nhân đang điều trị bằng thuốc chống loạn thần nhằm hạn chế hoặc phòng ngừa tình trạng tăng cân và các biến chứng chuyển hóa liên quan. Tuy nhiên, việc phối hợp này đòi hỏi phải đặc biệt thận trọng do những biến cố bất lợi trên...

Hình ảnh Thuốc dự phòng bệnh ung thư vú: Tóm tắt hai nghiên cứu IBIS-I và IBIS-II

Thuốc dự phòng bệnh ung thư vú: Tóm tắt hai nghiên cứu IBIS-I và IBIS-II

Theo Globocan 2020, ung thư vú là loại ung thư có tỷ lệ mắc phải cao nhất ở phụ nữ. Một số người có nguy cơ mắc bệnh cao hơn số còn lại. Các nhà khoa học đã tìm ra hai nhóm thuốc làm giảm nguy cơ mắc ung thư vú ở những người có nguy cơ cao. Bài này sẽ tóm tắt hai nghiên cứu đánh giá hiệu quả của hai thuốc tamoxifen và anastrozol trong dự phòng ung thư vú ở phụ nữ có nguy cơ cao.

Hình ảnh DOACs trong dự phòng huyết khối ở bệnh nhân rung nhĩ từ góc nhìn kinh tế y tế

DOACs trong dự phòng huyết khối ở bệnh nhân rung nhĩ từ góc nhìn kinh tế y tế

1\. Đặt vấn đề Đột quỵ não là nguyên nhân hàng đầu dẫn đến suy giảm chức năng cơ thể. Theo thống kê các bệnh nhân ≥ 65 tuổi, ở thời điểm 6 tháng sau đột quỵ có tới 26% trong số đó không tự thực hiện được các hoạt động các nhân hàng ngày và 46% bệnh nhân bị suy giảm nhận thức. Đột quỵ không chỉ ản...

Hình ảnh Thông tin thuốc về nhóm DOAC và biến cố chảy máu liên quan

Thông tin thuốc về nhóm DOAC và biến cố chảy máu liên quan

Đặt vấn đề Thuốc kháng vitamin K VKA là nhóm thuốc chống đông đường uống đã được sử dụng trong hàng thập kỷ. Kể từ năm 2010, dabigatran là thuốc chống đông đường uống tác động trực tiếp DOAC đầu tiên được FDA phê duyệt. Tiếp sau đó sự ra đời của các thuốc DOAC ức chế yếu tố Xa. Xu hướng sử dụng D...

Hình ảnh Quản lý thuốc chống huyết khối trước và sau phẫu thuật (Hướng dẫn thực hành lâm sàng của Hiệp hội Bác sỹ lồng ngực Hoa Kỳ)

Quản lý thuốc chống huyết khối trước và sau phẫu thuật (Hướng dẫn thực hành lâm sàng của Hiệp hội Bác sỹ lồng ngực Hoa Kỳ)

1\. Đặt vấn đề Theo Hiệp hội bác sỹ lồng ngực Hoa Kỳ ACCP 2022, chu phẫu perioperative period là thuật ngữ để chỉ khoảng thời gian trước và sau phẫu thuật PT , thủ thuật TT , kéo dài từ 1 tuần trước khi PT cho đến 4 tuần sau khi PT, TT . Tổng thời gian 5 tuần quanh PT, TT này được xem là khoảng t...

Hình ảnh Tổng quan về sử dụng thuốc chống đông trong điều trị huyết khối tĩnh mạch sâu đoạn gần

Tổng quan về sử dụng thuốc chống đông trong điều trị huyết khối tĩnh mạch sâu đoạn gần

1\. Đặt vấn đề Huyết khối tĩnh mạch sâu DVT và thuyên tắc phổi cấp PE là hai biểu hiện của huyết khối tắc mạch tĩnh mạch VTE . Theo vị trí giải phẫu, DVT được chia ra làm DVT đoạn gần proximal DVT và DVT đoạn xa distal DVT , trong đó DVT đoạn gần nằm ở tĩnh mạch khoeo, đùi hoặc chậu và DVT đoạn x...

Hình ảnh Hướng dẫn điều trị COPD theo GOLD 2022

Hướng dẫn điều trị COPD theo GOLD 2022

Bệnh phổi tắc nghẽn mãn tính COPD là một trong ba bệnh gây tử vong hàng đầu trên toàn thế giới và 90% số ca tử vong xảy ra ở các nước có thu nhập thấp và trung bình1. Có hơn 3 triệu người tử vong vì COPD trong năm 2012 chiếm 6% trên tổng số người tử vong toàn cầu. COPD hiện nay là một thách thức...

Hình ảnh Thuốc điều trị động kinh

Thuốc điều trị động kinh

Lịch sử điều trị bệnh động kinh bắt đầu với việc sử dụng kali bromid khi Locock ghi nhận tác dụng chống động kinh của thuốc này vào năm 1857. Đến những năm 1900 – 1985, đã có nhiều thuốc chống động kinh thế hệ 1 được đưa vào sử dụng như barbiturat, benzodiazepin, carbamazepin, ethosuximid, phenyl...

Hình ảnh Cập nhật đồng thuận chuyên gia 2024 của Trường môn Tim mạch học Hoa Kỳ về lộ trình điều trị suy tim phân suất tống máu giảm

Cập nhật đồng thuận chuyên gia 2024 của Trường môn Tim mạch học Hoa Kỳ về lộ trình điều trị suy tim phân suất tống máu giảm

Suy tim là hậu quả của nhiều bệnh lý tim mạch, ảnh hưởng tới chất lượng sống và thời gian sống thêm của người bệnh. Năm 2024, Trường môn tim mạch học Hoa Kỳ đã tiếp tục đưa ra Đồng thuận chuyên gia dựa trên dữ liệu từ những nghiên cứu gần đây nhằm cung cấp hướng dẫn ngắn gọn, thiết thực về lộ trì...

Hình ảnh Theo dõi sử dụng thuốc chống đông đường uống thông qua các chỉ số xét nghiệm - cập nhật thực hành từ hướng dẫn QUEENSLAND 2026

Theo dõi sử dụng thuốc chống đông đường uống thông qua các chỉ số xét nghiệm - cập nhật thực hành từ hướng dẫn QUEENSLAND 2026

1\. Đặt vấn đề Thuốc chống đông đường uống ngày càng được sử dụng rộng rãi trong điều trị nội trú nhằm dự phòng và điều trị các biến cố huyết khối như rung nhĩ và huyết khối tĩnh mạch sâu. Tuy nhiên, đây là nhóm thuốc nguy cơ cao do làm tăng nguy cơ chảy máu và thường xuyên liên quan đến các biến...

Hình ảnh Nhóm thuốc ức chế BTK thế hệ thứ 2 trong điều trị bệnh bạch cầu mạn dòng lympho/U lympho tế bào nhỏ (CLL)

Nhóm thuốc ức chế BTK thế hệ thứ 2 trong điều trị bệnh bạch cầu mạn dòng lympho/U lympho tế bào nhỏ (CLL)

1\. Giới thiệu chung Bạch cầu mạn dòng lympho CLL là bệnh bạch cầu phổ biến nhất ở các nước phát triển. Tỷ lệ mắc toàn cầu ngày càng tăng, trung bình cứ 1000 người có 91 người mắc CLL 2017 1. Đây là bệnh lý mạn tính và thường gặp ở bệnh nhân lớn tuổi với nhiều bệnh kèm theo. Chính vì vậy bên cạnh...

Hình ảnh Cập nhật Hướng dẫn năm 2024 của Hiệp hội tim mạch châu Âu (ESC) về sử dụng thuốc quản lý tình trạng Huyết áp tăng và Tăng huyết áp

Cập nhật Hướng dẫn năm 2024 của Hiệp hội tim mạch châu Âu (ESC) về sử dụng thuốc quản lý tình trạng Huyết áp tăng và Tăng huyết áp

1\. Định nghĩa tăng huyết áp: Hướng dẫn năm 2024 của ESC tiếp tục định nghĩa tăng huyết áp là huyết áp tâm thu tại phòng khám ≥140 mmHg hoặc huyết áp tâm trương ≥90 mmHg, và đưa ra một phân loại mới gọi là “Huyết áp tăng” , được định nghĩa là huyết áp tâm thu tại phòng khám 120–139 mmHg hoặc huyế...