Tin Tức Thuốc

Thuốc mới được FDA phê duyệt cho điều trị viêm phổi

Bệnh viện Trung ương Quân đội 108Cập nhật 10 phút đọc
Thuốc mới được FDA phê duyệt cho điều trị viêm phổi

1. Vi khuẩn Acinetobacter mối đe dọa với sức khỏe con người

Theo WHO, các vi khuẩn Acinetobacter đứng đầu trong danh sách những tác nhân vi khuẩn gây bệnh gây ra mối đe dọa lớn nhất với sức khỏe con người, cho thấy mức độ cần thiết trong việc cần có thêm các thuốc điều trị trong bối cảnh tình trạng kháng kháng sinh ngày càng phát triển hiện nay [1].

Phức hợp Acinetobacter baumannii-calcoaceticus (sau đây được gọi là A.baumannii) bao gồm 4 loại vi khuẩn thuộc họ Acinetobacter – là những vi khuẩn gram âm. Những vi khuẩn này có thể gây ra nhiễm trùng ở nhiều bộ phận của cơ thể, thường gặp nhất trong các cơ sở y tế và chủ yếu gây ra viêm phổi_. A.baumannii_ có thể kháng cao với nhiều loại kháng sinh và các phác đồ điều trị A.baumannii kháng thuốc hiện nay còn hạn hạn chế [1].

Ở mức độ toàn cầu, chủng kháng thuốc bắt đầu tăng nhanh từ những năm 1980 và thường gây ra các nhiễm trùng bệnh viện. Một báo cáo năm 2009 từ hơn 100 trung tâm trên toàn thế giới, 61% các mẫu Acinetobacter phân lập được đã kháng với ceftazidime và 67% đã kháng với ciprofloxacin, những kết quả này xấu hơn so với báo cáo hệ thống tương tự đã được công bố năm 2007 (34% kháng ceftazidime và 40% kháng thuốc ciprofloxacin). Tỷ lệ kháng carbapenem và tobramycin cũng tăng nhanh (từ 10% lên 54% đối với carbapenem và 8% lên 41% đối với tobramycin). Một nghiên cứu toàn cầu gần đây trên hơn 4300 chủng A.baumannii được phân lập từ năm 2016 đến năm 2018 cho thấy  lệ kháng thuốc toàn cầu trung bình với meropenem, levofloxacin, amikacin lần lượt là 67%, 71%, 57%  và tỷ lệ kháng colistin là dưới 7% ở tất cả các khu vực trên thế giới [4].

2. Phác đồ điều trị A.baumannii

Với các chủng A.baumannii nhạy cảm, có nhiều lựa chọn đầu tay được khuyến cáo là các kháng sinh nhóm cephalosporin phổ rộng (ceftazidime hoặc cefepime), piperacillin-tazobactam, ampicillin-sulbactam, nhómcarbapenem (meropenem hoặc imipenem-cilastatin) và fluoroquinolones (ciprofloxacin).  Kháng sinh nhóm aminoglycoside và trimethoprim-sulfamethoxazole cũng là các lựa chọn đầu tay cho nhiễm trùng A.baumannii  đường niệu. Tuy nhiên với các chủng A.baumannii kháng các thuốc đầu tay, kháng sinh lựa chọn cho điều trị hạn chế. Kháng sinh nhóm polymyxin (polymyxin B vàcolistin) và các thuốc thay thế nhóm tetracycline (minocycline và tigecycline) là những kháng sinh chính dùng cho điều trị với chủng Acinetobacter kháng rộng [4].

Cụ thể đối với viêm phổi bệnh viện, viêm phổi thở máy bởi  A. baumannii, carbapenem hoặc ampicillin-sulbactam được khuyến cáo dùng cho các chủng nhạy cảm. Với trường hợp vi khuẩn chỉ nhạy cảm với polymyxin (colistin hoặc polymixin B)  thì bên cạnh sử dụng các kháng sinh này đường tiêm truyền nên kết hợp sử dụng khí dung colistin do nồng độ thuốc tại phổi thấp khi dùng đường tiêm truyền. Mặc dù có nhiều báo cáo về việc thành công trong điều trị nhiễm khuẩn A.baumannii đa kháng bằng polymyxin B kết hợp tiêm truyền và khí dung, tuy nhiên, Uptodate vẫn khuyến cáo không nên sử dụng polymyxin khí dung do nguy cơ gây co thắt khí quản của thuốc này [5].

Tháng 03/2022, IDSA đã ra hướng dẫn điều trị vi khuẩn gram âm đa kháng, trong đó có tập trung đến vi khuẩn A.baumannii kháng carbapenem (CRAB). Các phác đồ điều trị CRAB trong hướng dẫn này được liệt kê cụ thể trong bảng 1 [2].

Bảng 1. Kháng sinh khuyến cáo điều trị cho chủng vi khuẩn đa kháng theo IDSA

ThuốcLiều người lớn (tính cho người có chức năng gan, thận bình thường a)Đích tác dụng b,c
Ampicillin-sulbactam9 g IV q8h trên 4 giờ HOẶC 27 g IV q24h truyền liên tục Nhiễm trùng nhẹ bởi CRAB nhạy cảm với ampicillin-sulbactam, dùng 3g IV q4h – đặc biệt trong trường hợp không dung nạp hoặc độc tính khi dùng liều caoCRAB
Cefiderocol2 g IV q8h, truyền tĩnh mạch trên 3 giờCRE, DTR-P. aeruginosa, CRAB, S. maltophilia
ColistinLiều theo hướng dẫn sử dụng polymyxineCRE cystitis, DTR-P. aeruginosa cystitis, CRAB cystitis
Eravacycline1 mg/kg/liều IV q12hCRE, CRAB
Imipenem-cilastatinCho CRE và CRAB : 500 mg IV q6h, truyền trên 3 giờESBL-E, AmpC-E, CRE, CRAB
MeropenemCho CRE và CRAB: 2 g IV q8h, truyền trên 3 giờESBL-E, AmpC-E, CRE, CRAB
Minocycline200 mg IV/PO q12hCRAB, S. maltophilia
Polymyxin BLiều theo hướng dẫn sử dụng polymyxineDTR-P. aeruginosa, CRAB
Tigecycline200 mg IV x 1 liều, sau đó 100 mg IV q12hCRE, CRAB, S. maltophilia

e: Tsuji BT, Pogue JM, Zavascki AP, et al. International Consensus Guidelines for the Optimal Use of the Polymyxins: Endorsed by the American College of Clinical Pharmacy (ACCP), European Society of Clinical Microbiology and Infectious Diseases (ESCMID), Infectious Diseases Society of America (IDSA), International Society for Anti-infective Pharmacology (ISAP), Society of Critical Care Medicine (SCCM), and Society of Infectious Diseases Pharmacists (SIDP). Pharmacotherapy 2019; 39(1): 10-39

3. Thông tin thuốc Xacduro

- Thử nghiệm lâm sàng đánh giá hiệu quả của Xacduro

Ngày 23/05/2023, FDA đã phê duyệt Xacduro (sulbactam tiêm durlobactam tiêm) cho điều trị viêm phổi bệnh viện và viêm phổi thở máy gây ra bởi vi khuẩn nhạy cảm là phức hợp Acinetobacter baumannii-calcoaceticus ở bệnh nhân từ 18 tuổi trở lên.[1]

Xacduro gồm có hai thành phần: sulbactam và durlobactam. Sulbactam là một kháng sinh nhóm beta-lactam và đồng thời là một chất ức chế enzym beta-lactamase. Durlolactam  là chất ức chế enzym beta-lactamase. Sulbactam có vai trò tiêu diệt vi khuẩn A.baumannii trong khi durlobactam có vai trò bảo vệ sulbactam không bị phân hủy bởi các enzyms sinh ra bởi A.baumannii. Sử dụng đơn độc Durlobactam không có hiệu quả kháng khuẩn đối với các phức hợp Acinetobacter baumannii-calcoaceticus.[3]

Hiệu quả của Xacduro được đánh giá qua thử nghiệm không thua kém đa trung tâm, có đối chứng, nhãn mở (không làm mù với người tiến hành, làm mù với người đánh giá) ở 177 bệnh nhân người lớn nhập viện có viêm phổi gây ra bởi A.baumannii. Các bệnh nhân được phân ngẫu nhiên sử dụng hoặc Xacduro hoặc colistin (kháng sinh so sánh) trong khoảng thời gian tới 14 ngày. Nhóm bệnh nhân dùng Xacduro với liều là 1g sulbactam và 1g dulrobactam truyền tĩnh mạch trên 3 giờ mỗi 6 giờ hoặc liều được điều chỉnh (n=91). Nhóm sử dụng colistin được tiêm tĩnh mạch liều 2.5 mg/kg (hoặc điều chỉnh) trên 30 phút mỗi 12 giờ sau một liều nạp 2.5 – 5 mg/kg (n=86). Cả hai nhóm bệnh nhân đều được sử dụng thêm 1g imipenem/1g cilastatin (hoặc liều hiệu chỉnh) tiêm tĩnh mạch mỗi 6 giờ như là một điều trị cơ bản cho các tác nhân tiềm tàng khác ngoài phức hợp Acinetobacter baumannii-calcoaceticus.[3]

Tiêu chí chính đánh giá hiệu quả là tỉ lệ tử vong do mọi nguyên nhân trong 28 ngày điều trị ở các bệnh nhân được xác định nhiễm khuẩn ban đầu do A.baumannii kháng carbapenem (quần thể bệnh nhân CRABC m-MITT). Thông số nhân khẩu học của quần thể bệnh nhân được đánh giá trong nghiên cứu như sau: 74% nam giới, 50% bệnh nhân da trắng, 44% bệnh nhân châu Á, với tuổi trung bình là 63 (±17). Hầu hết các bệnh nhân có viêm phổi là nhiễm trùng ban đầu (53% VABP và 43% HABP), 2% có nhiễm khuẩn huyết. Điểm đánh giá sinh lý cấp tính và sức khỏe mạn tính II (APACHE II) ban đầu trung ban là 17 và có 26% bệnh nhân có điểm APACHE II ≥ 20. Theo ngẫu nhiên, có 64% bệnh nhân nằm phòng ICU ≥ 5 ngày, 26% bệnh nhân nằm ICU > 14 ngày. 75% thở máy. Khoảng 39%  bệnh nhân có Clcr nhỏ hơn 90 mL/phút ở thời điểm ban đầu. Thời gian điều trị trung bình với nhóm dùng Xacduro là 9 ngày và 8 ngày với nhóm dùng colistin.Theo tiêu chí chính, kết quả thu được Xacduro không thua kém Colistin.[3]

Bảng 2. Tử vong ở mọi nguyên nhân ở ngày 28 (quẩn thể bệnh nhân CRABC m-MITT)

XACDURO n/N (%)Colistin n/N (%)Khác biệt điều trị (95% CI)*
Ngày 28 tử vong do mọi nguyên nhân12/63 (19.0%)20/62 (32.3%)-13.2% (-30.0,3.5)
Tốc độ cải thiện lâm sàng39/63 (61.9%)25/62 (40.39%)

*Độ tin cậy 95% CI (2-sided) được tính toán bằng công thức thống kê continuity-corrected z statistic.

Tiêu chí tốc độ chữa khỏi lâm sàng trên bệnh nhân cũng được đánh giá. Tiêu chí này được định nghĩa là bệnh nhân khỏi hoàn toàn hoặc có dấu hiệu cải thiện triệu chứng đã có ở thời điểm ban đầu và không có triệu chứng mới dẫn đến việc phải bổ sung thêm kháng sinh điều trị vi khuẩn gram âm. Tốc độ chữa khỏi lâm sàng ở quần thể đánh giá với bài đánh giá chữa khỏi (Test of Cure – TOC) vào ngày thứ 7 (±2 ngày) sau khi kết thúc điều trị của hai nhóm lần lượt như sau: 39/63 (61.9%) cho Xacduro và 25/62 (40.3%) với nhóm dùng colistin [3].

- Kết luận: Hiện tại chế phẩm Xacduro chưa có mặt tại Việt Nam, cũng như tại Bệnh viện TWQĐ 108. Mặc dù, việc FDA phê duyệt chế phẩm kháng sinh mới đã mở ra thêm sự lựa chọn trong bối cảnh vi khuẩn ngày càng kháng thuốc mạnh mẽ, chúng ta vẫn cần có các chương trình quản lý sử dụng kháng sinh phù hợp để giảm sự đề kháng kháng sinh gia tăng trong tương lai.

Biên soạn: DS. Bùi Thị Bích Hường - Khoa Dược, Bệnh viện TWQĐ 108

Tài liệu tham khảo

1. FDA Approves New Treatment for Pneumonia Caused by Certain Difficult-to-Treat Bacteria | FDA, 23/05/2023, link: FDA Approves New Treatment for Pneumonia Caused by Certain Difficult-to-Treat Bacteria | FDA

2. IDSA Guidance on the Treatment of Antimicrobial-Resistant Gram-Negative Infections: Version 2.0, 30/03/2022

4. Acinetobacter infection: Treatment and prevention - UpToDate

5. Treatment of hospital-acquired and ventilator-associated pneumonia in adults - UpToDate

Chia sẻ:ZaloFacebook

Thuốc chứa Ceftazidime

Xem tất cả 237 thuốc →

Bài viết liên quan

Xem tất cả
Hình ảnh Vai trò của chế độ sulbactam liều cao trong điều trị nhiễm khuẩn do Acinetobacter baumannii kháng carbapenem

Vai trò của chế độ sulbactam liều cao trong điều trị nhiễm khuẩn do Acinetobacter baumannii kháng carbapenem

1\. Các khuyến cáo về điều trị nhiễm khuẩn do Acinetobacter baumannii kháng carbapenem CRAB a. Vài nét về nhiễm khuẩn do CRAB Chi Acinetobacter gồm những trực cầu khuẩn, gram âm, hiếu khí, không lên men đường, không di động, catalase dương tính, oxydase âm tính. Trong các loài Acinetobacter được...

Hình ảnh Cập nhật Hướng dẫn năm 2024 của IDSA trong điều trị nhiễm khuẩn Gram âm kháng thuốc

Cập nhật Hướng dẫn năm 2024 của IDSA trong điều trị nhiễm khuẩn Gram âm kháng thuốc

Chú thích: Phần bôi đỏ là phần được xác định là điểm khác biệt bổ sung hoặc sửa đổi so với phiên bản năm 2023 Ngày 12/07/2024, khoảng một năm sau ban hành phiên bản 3.0, Hiệp hội bệnh truyền nhiễm Hoa Kỳ IDSA công bố Hướng dẫn về Điều trị Nhiễm khuẩn Gram âm kháng thuốc năm 2024, liên tục cập nhậ...

Hình ảnh Lược dịch: Hướng dẫn năm 2026 của IDSA trong điều trị nhiễm khuẩn Gram âm kháng thuốc

Lược dịch: Hướng dẫn năm 2026 của IDSA trong điều trị nhiễm khuẩn Gram âm kháng thuốc

Ngày 30/07/2026, khoảng hai năm sau phiên bản năm 2024, Hiệp hội Bệnh truyền nhiễm Hoa Kỳ IDSA công bố Hướng dẫn về Điều trị Nhiễm khuẩn Gram âm kháng thuốc năm 2026. Hướng dẫn tiếp tục cập nhật cách tiếp cận điều trị đối với Enterobacterales sinh β-lactamase phổ mở rộng ESBL-E , Enterobacterales...

Hình ảnh Lược dịch - Hướng dẫn của IDSA trong điều trị nhiễm khuẩn Gram âm kháng thuốc: phiên bản 2.0

Lược dịch - Hướng dẫn của IDSA trong điều trị nhiễm khuẩn Gram âm kháng thuốc: phiên bản 2.0

Ngày 22/11/2021, Hiệp hội bệnh truyền nhiễm Hoa Kỳ (IDSA) đã công bố Hướng dẫn về Điều trị Nhiễm khuẩn Gram âm kháng thuốc: Phiên bản 2.0. Hướng dẫn phiên bản này đề xuất cách tiếp cận điều trị nhiễm khuẩn do Enterobacterales sinh AmpC β-lactamase (AmpC-E), Acinetobacter baumannii kháng carbapenem (CRAB) và Stenotrophomonas maltophilia

Hình ảnh Hướng dẫn điều trị nhiễm khuẩn do vi khuẩn đa kháng thuốc 2022 – Hiệp hội bệnh truyền nhiễm Đài Loan

Hướng dẫn điều trị nhiễm khuẩn do vi khuẩn đa kháng thuốc 2022 – Hiệp hội bệnh truyền nhiễm Đài Loan

Vi khuẩn đa kháng thuốc là một trong những thách thức lớn đang gia tăng trên toàn cầu. Những kháng sinh còn hoạt tính trên vi khuẩn đa kháng thuốc đang ngày càng hạn chế, một phần là do càng ngày càng có ít kháng sinh mới được nghiên cứu và phát triển. Hướng dẫn này được Hiệp hội bệnh truyền nhiễ...

Hình ảnh Lược dịch - Hướng dẫn của IDSA trong điều trị nhiễm khuẩn gram âm kháng thuốc: phiên bản 1.1

Lược dịch - Hướng dẫn của IDSA trong điều trị nhiễm khuẩn gram âm kháng thuốc: phiên bản 1.1

Ngày 07/03/2022, Hiệp hội bệnh truyền nhiễm Hoa Kỳ (IDSA) công bố Hướng dẫn về Điều trị Nhiễm khuẩn Gram âm kháng thuốc phiên bản 1.1, cập nhật cho phiên bản 1.0 về các bệnh nhiễm khuẩn do Enterobacterales sinh β-lactamase phổ mở rộng (ESBL-E), Enterobacterales kháng carbapenem (CRE) và Pseudomonas aeruginosa kháng thuốc khó điều trị (DTR-P.Aeruginosa).

Hình ảnh Cập nhật tháng 03/2022: Hướng dẫn của IDSA trong điều trị nhiễm khuẩn Gram âm kháng thuốc - phiên bản 2.0

Cập nhật tháng 03/2022: Hướng dẫn của IDSA trong điều trị nhiễm khuẩn Gram âm kháng thuốc - phiên bản 2.0

Ngày 30/03/2022, IDSA đã cập nhật và chỉnh sửa liều dùng một số kháng sinh cùng một số thuật ngữ trong hướng dẫn điều trị nhiễm khuẩn Gr(-) kháng thuốc phiên bản 2.0. Các thuật ngữ có sự thay đổi nhỏ nên chúng tôi xin phép chỉ cập nhật bảng liều kháng sinh trong bài này.

Hình ảnh Sử dụng Tigecycline liều cao trong điều trị vi khuẩn Gram âm đa kháng

Sử dụng Tigecycline liều cao trong điều trị vi khuẩn Gram âm đa kháng

1. Tổng quan về kháng sinh tigecycline Tigecycline là kháng sinh đầu tiên thuộc nhóm glycylcycline được nghiên cứu phát triển nhằm khôi phục phổ tác dụng của tetracycline, đặc biệt để điều trị các nhiễm trùng do vi khuẩn đa kháng \ 1\ . Tigecycline thể hiện hoạt tính mạnh đối với nhiều tác nhân k...

Hình ảnh Cơ chế đề kháng carbapenem của các chủng Gram âm đa kháng và tiếp cận điều trị hiện nay: Lựa chọn các kháng sinh mới hay kháng sinh kinh điển colistin

Cơ chế đề kháng carbapenem của các chủng Gram âm đa kháng và tiếp cận điều trị hiện nay: Lựa chọn các kháng sinh mới hay kháng sinh kinh điển colistin

Các vi khuẩn Gram âm đang có xu hướng gia tăng đề kháng ở mức báo động toàn cầu, khiến các nhà lâm sàng gặp rất nhiều khó khăn trong công tác điều trị. Trong bối cảnh này, bên cạnh các kháng sinh kinh điển đã được sử dụng nhiều năm qua là colistin, các nhà khoa học đã rất nỗ lực phát triển các dò...

Hình ảnh Kháng kháng sinh nội tại của một số chủng vi khuẩn

Kháng kháng sinh nội tại của một số chủng vi khuẩn

1\. Phân biệt kháng kháng sinh nội tại và kháng kháng sinh mắc phải \ 1\ Kháng kháng sinh nội tại hay kháng kháng sinh tự nhiên - intrinsic resistance hoặc natural resistance là khả năng điển hình vốn có của một số loài vi khuẩn giúp chúng chống lại tác động của một hoặc nhiều loại kháng sinh mà...

Hình ảnh Tối ưu hóa chế độ truyền kéo dài kháng sinh nhóm beta-lactam

Tối ưu hóa chế độ truyền kéo dài kháng sinh nhóm beta-lactam

1\. Tổng quan về nhóm kháng sinh beta-lactam Beta-lactam là một họ kháng sinh rất lớn, bao gồm các kháng sinh có cấu trúc hóa học chứa vòng beta-lactam. Khi vòng này liên kết với một cấu trúc vòng khác sẽ hình thành các phân nhóm lớn tiếp theo gồm: nhóm penicillin, nhóm cephalosporin, nhóm carbap...

Hình ảnh Sử dụng thuốc kháng sinh trên bệnh nhân viêm phổi bệnh viện và viêm phổi thở máy

Sử dụng thuốc kháng sinh trên bệnh nhân viêm phổi bệnh viện và viêm phổi thở máy

Viêm phổi bệnh viện và viêm phổi thở máy là bệnh lý thường gặp trong các nhiễm khuẩn bệnh viện, diễn biến thường nặng, có nguy cơ tử vong cao. Lựa chọn phác đồ kháng sinh phù hợp là vấn đề then chốt góp phần quyết định đến sự thành công của điều trị. Bài này sẽ tổng quát lại một số khuyến cáo hiện hành để làm căn cứ cho bác sĩ áp dụng trong thực hành lâm sàng, cũng như bàn luận về áp dụng khuyến cáo này tại Bệnh viện TWQĐ 108.

Hình ảnh Điều trị nhiễm trùng bàn chân trên người bệnh đái tháo đường

Điều trị nhiễm trùng bàn chân trên người bệnh đái tháo đường

Bệnh bàn chân liên quan tới đái tháo đường được định nghĩa là tình trạng loét, nhiễm trùng hoặc phá hủy các mô bàn chân trên người bệnh đái tháo đường, thường liên quan tới các yếu tố nguy cơ của bệnh lý thần kinh ngoại biên và/hoặc bệnh động mạch ngoại vi. Theo ước tính, trên toàn cầu có khoảng...

Hình ảnh Tổng quan về tăng thanh thải thận và hướng dẫn hiệu chỉnh liều một số thuốc kháng sinh ở người bệnh có tăng thanh thải thận

Tổng quan về tăng thanh thải thận và hướng dẫn hiệu chỉnh liều một số thuốc kháng sinh ở người bệnh có tăng thanh thải thận

Tăng thanh thải thận là một tình trạng có thể gặp phải ở các bệnh nhân điều trị nội trú. Nếu không được phát hiện thì tình trạng này có thể dẫn tới đáp ứng điều trị không tối ưu. Bài viết này tổng quan về tăng thanh thải thận và cung cấp hướng dẫn về chỉnh liều của một số kháng sinh ở người bệnh tăng thanh thải thận.

Hình ảnh Điểm lại tác dụng không mong muốn trên bạch cầu của một số kháng sinh trong điều trị sốt giảm bạch cầu

Điểm lại tác dụng không mong muốn trên bạch cầu của một số kháng sinh trong điều trị sốt giảm bạch cầu

1\. Tổng quan về sốt giảm bạch cầu và kháng sinh điều trị Sốt giảm bạch cầu được định nghĩa là có nhiệt độ cơ thể đo một lần ở miệng 38,30C hoặc nhiệt độ 380C kéo dài trên 1 giờ, kèm theo có số lượng bạch cầu hạt < 0, 5G/L hoặc có nguy cơ sẽ hạ xuống dưới mức 0.5 G/L \ 1\ . Kháng sinh vẫn là lựa...

Hình ảnh Tổng quan ứng dụng công nghệ thông tin trong quản lý sử dụng kháng sinh tại bệnh viện

Tổng quan ứng dụng công nghệ thông tin trong quản lý sử dụng kháng sinh tại bệnh viện

Do tình trạng kháng thuốc kháng sinh AR và lạm dụng kháng sinh ngày càng gia tăng, các chương trình quản lý kháng sinh AMS hiện là một yêu cầu bắt buộc trong tất cả các bệnh viện. Cùng với sự phát tiển của khoa học công nghệ, việc ứng dụng công nghệ thông tin trong các chương trình AMS sẽ mang lạ...