Bán hạ (Thân, Rễ)

Bán hạ còn là vị thuốc dùng theo kinh nghiệm dân gian để chữa phụ nữ có thai bị nôn mữa hoặc chữa nôn trong trường hợp viêm dạ dày mạn tính.

Nó còn là một vị thuốc chữa ho (làm long đờm), chữa nhức đầu, đau dạ dày mạn tính.

Trong sách cổ ghi về tính chất và tác dụng Bán hạ nhu sau: Vị cay, ôn, có độc, có tác dụng táo thấp (làm khô ẩm thấp), hóa đờm, giáng nghịch (làm hạ hơi đưa lên) hết nôn. Dùng trong những trường hợp nôn mửa, đờm thấp, hen suyễn, đầu nhức, đầu váng, không ngủ, dùng ngoài có tác dụng tiêu thũng. Phụ nữ có thai dùng phải cẩn thận. Vị bán hạ phản với ô đầu, thảo ô.

Tác dụng dược lý

Tác dụng chữa ho: Theo báo Trung Hoa y học tạp chí, sau khi dùng 1 ml cồn iot 1% gây ho cho mèo, rồi dùng nước sắt Bán hạ  20% (1ml tương ứng 0,2 g Bán hạ) thì thấy liều 0,6g Bán hạ trên 1 kg thể trọng tác dụng chữa ho rõ rệt. Liều ấy cho kết quả tương đương liều codein phosphat 1g/1 kg.

Theo Linh Mộc Đạt (Nhật Bản, 1931) tác dụng của Bán hạ là do ancol và alkaloid  bay  hơi có tác dụng ức chế trung khu và mạt tiêu thần kinh.

Tác dụng chống nôn: Dùng đường tiêm dung dịch Bán hạ, tác dụng chống nôn do phytosterol của Bán hạ. Tuy nhiên nếu uống bán hạ sống ngược lại gây nôn, phải chăng đun nóng có tác dụng làm mất chất gây nôn trong Bán hạ theo sách cổ.

Độc tính: Theo dược lý sinh dược học (Nhật Bản 1933) dịch chiết cồn Bán hạ gây co vật cơ bắp mà chết. Tác dụng này giống như do tác dụng hưng phấn của Bán hạ đối với mạt tiêu thần kinh.

Bán hạ - Vị thuốc trị ho hiệu quả

Ngày dùng 1,5 - 4g; có thể dùng tới liều từ 4 - 12g Bán hạ đã chế biến hoặc hơn nữa. Dùng ngoài tùy theo liều lượng và dùng tươi, giã nát đắp lên nơi đau.