Cúc hoa trắng

Theo y học cổ truyền

Theo Đông y, đặc tính của Cúc hoa trắng có vị ngọt, đắng, tính hơi hàn, vào 3 kinh: Phế, can và thận, có tác dụng tán phong thấp, giáng hỏa, giải độc, làm sáng mắt, đỡ nhức đầu.

Theo y học hiện đại

Trong điều trị kháng khuẩn

Nụ hoa cúc trắng sau khi chưng cất có tác dụng ức chế khá mạnh trên in vitro đối với các chủng vi khuẩn như phế cầu khuẩn, liên cầu khuẩn tan máu, tràng cầu khuẩn, tụ cầu khuẩn vàng 209 P, các trực khuẩn lỵ Shiga, Sonne, Flexner, trực khuẩn subtilis, trực khuẩn mủ xanh, trực khuẩn E. coli và trực khuẩn phổi.

Trong điều trị phù

Thử nghiệm trên chuột cống trắng cho thấy Cúc hoa trắng có tác dụng lợi tiểu nhẹ. Sau khi chiết cao của Cúc hoa trắng với nước nóng có hoạt tính ức chế mạnh aldose reductase ở thể thủy tinh chuột nhắt trắng. Trong Cúc hoa trắng có chứa acid elagic là chất có hoạt tính ức chế mạnh aldose reductase.

Trong điều trị tăng huyết áp

Trong một thử nghiệm lâm sàng trên đối tượng 54 bệnh nhân bị tăng huyết áp, trong đó 31 bệnh nhân được điều trị với glycosid Cúc hoa trắng và 23 bệnh nhân không sử dụng Cúc hoa trắng được phân loại làm nhóm chứng. Liều dùng là 0,5g glycosid viên nang, sử dụng 3 lần/ngày được điều trị trong 30 ngày. Bệnh nhân được chẩn đoán tăng huyết áp theo tiêu chuẩn của Tổ chức y tế thế giới, được đo huyết áp và đánh giá hiệu quả điều trị theo tiêu chuẩn quốc gia hay khu vực đã được đồng thuận. 

Kết quả nghiên cứu cho thấy có 18 bệnh nhân có hiệu quả tốt (58,1%), 8 bệnh nhân có hiệu quả khá (25,8%), và 5 bệnh nhân không đạt hiệu quả điều trị (16.1%). Hiệu quả chung là 83,9% ở nhóm điều trị với glycosid và 8,6% ở nhóm đối chứng. Sự khác biệt giữa 2 nhóm có ý nghĩa thống kê, hiệu quả đối với tăng huyết áp giai đoạn 1 tốt hơn là đối với tăng huyết áp giai đoạn II và III. Điện tâm đồ của bệnh nhân trước và sau khi dùng thuốc không thay đổi. Cholesterol và beta-lipoprotein trung bình trong máu giảm nhẹ. Xuất hiện một số phản ứng có hại như chướng bụng nhẹ, ợ chua, buồn nôn và nhức đầu xảy ra ở một số bệnh nhân.

Tuy nhiên, không cần phải ngừng thuốc hoặc dùng biện pháp khác để điều trị tác dụng không mong muốn này. Những triệu chứng trên tự mất đi sau khi ngưng thuốc hay ngưng điều trị. Sau một tuần dùng thuốc, thể tích nước tiểu tăng lên và có sự giảm huyết áp giảm. Có thể do tăng bài niệu nên gây ra tác dụng hạ huyết áp.

Công dụng của Cúc hoa trắng được dùng làm thuốc điều trị các chứng nhức đầu, đau mắt, chảy nước mắt, tăng huyết áp, sốt. Liều dùng 9 - 15g trên 1 ngày dưới dạng thuốc sắc uống, có thể dùng đơn trị hoặc phối hợp với các thuốc khác. Dùng ngoài có tác dụng rửa, đắp trị mụn nhọt.

Ở Trung Quốc, thuốc hãm hoa Cúc trắng với nước nóng được dùng uống để điều trị đau dây thần kinh, đau đầu, chóng mặt và tăng huyết áp. Điều trị được bệnh viêm mủ da và những bệnh da khác nếu Cúc hoa trắng được sắc với nước hay là thuốc bôi dẻo. Liều dùng mỗi lần 2 - 6g hoa cúc trắng khô. Dùng ngoài không kể liều lượng.