Dây gắm

Theo y học cổ truyền

Theo Y học cổ truyền, dây gắm có vị đắng, tính ôn, có tác dụng trừ thấp, khu phong, hoạt huyết, hoá ứ, dùng để:

• Làm thuốc giải các chất độc như ngộ độc, bị sơn ăn;
• Chữa sốt, sốt rét;
• Chữa phong thấp, đau xương;
• Chữa rối loạn kinh nguyệt;
• Chữa rắn cắn.

Dây gắm được dùng làm thuốc giải ngộ độc theo Y học cổ truyền

Theo y học hiện đại

Chống ung thư

Theo nghiên cứu của Xianglong Pan và cộng sự vào năm 2022, chiết xuất từ dây gắm đã chứng minh rõ rệt hoạt tính chống ung thư cả trong ống nghiệm (in vitro) và trên động vật thí nghiệm (in vivo) đối với các tế bào SW480. 

Chiết xuất này có khả năng ức chế sự tăng trưởng và lan rộng của tế bào thông qua cơ chế kích hoạt apoptosis (quá trình chết tự nhiên của tế bào) và ngăn chặn chu kỳ tế bào ở pha G2/M, đồng thời ức chế con đường truyền tín hiệu AKT. 

Điều này cho thấy dây gắm có tiềm năng trở thành một liệu pháp bổ trợ trong điều trị ung thư đại tràng.

Chiết xuất từ dây gắm có hoạt tính chống ung thư

Bảo vệ gan và chống oxy hoá

Nghiên cứu của Nguyễn Bá Anh và cộng sự năm 2014 đã phát hiện rằng cao lỏng chiết từ dây gắm ở mức liều 8 g dược liệu/kg trọng lượng cơ thể có khả năng bảo vệ tế bào gan khỏi tổn thương do tác động của PAR liều 400 mg/kg trên chuột nhắt trắng. Ở mức liều này, cao lỏng dây gắm không làm giảm trọng lượng gan cũng như không ảnh hưởng đến hàm lượng malonyl dialdehyd trong dịch đồng thể gan, cho thấy tác dụng bảo vệ gan mà không gây ảnh hưởng xấu đến cấu trúc tế bào gan.

Chống viêm, giảm đau

Nghiên cứu của Nguyễn Thị Ánh Nguyệt cùng cộng sự vào năm 2023 trên mô hình chuột cho thấy cao chiết từ dây gắm có khả năng chống viêm và giảm đau rõ rệt, với hiệu quả khác nhau tùy theo mức liều:

• Liều 500 mg/kg/ngày cao chiết từ dây gắm thể hiện rõ tác dụng chống viêm cấp và viêm mạn, đồng thời giảm đau thông qua cả cơ chế trung ương và ngoại biên.
• Liều 250 mg/kg/ngày cao chiết từ dây gắm có tác dụng chống viêm cấp yếu hơn liều 500 mg/kg, nhưng vẫn có hiệu quả giảm đau qua cơ chế trung ương và ngoại biên, chưa thể hiện tác dụng chống viêm mạn.
• Liều 150 mg/kg/ngày cao chiết từ dây gắm có khả năng chống viêm cấp và giảm đau trung ương, nhưng chưa thể hiện tác dụng chống viêm mạn và giảm đau ngoại biên.

Cao chiết từ dây gắm có khả năng chống viêm và giảm đau rõ rệt trên mô hình chuột

Dây gắm dùng hàng ngày với liều khoảng 15 – 30g dưới dạng ngâm rượu hoặc thuốc sắc. Có thể dùng dây gắm riêng lẻ hoặc phối hợp với một số vị thuốc khác để chữa bệnh các bệnh khác nhau.