Tin Tức Thuốc

Cập nhật khuyến cáo xử trí đột quỵ chảy máu não trên người bệnh có sử dụng thuốc ảnh hưởng tới chức năng đông - cầm máu

Bệnh viện Trung ương Quân đội 108Cập nhật 10 phút đọc
Cập nhật khuyến cáo xử trí đột quỵ chảy máu não trên người bệnh có sử dụng thuốc ảnh hưởng tới chức năng đông - cầm máu

Tháng 11/2022, AHA/ASA đã công bố khuyến cáo về quản lý và điều trị đột quỵ chảy máu não trong đó đề cập tới vấn đề xử trí các trường hợp có sử dụng thuốc ảnh hưởng tới chức năng đông - cầm máu, bao gồm: nhóm thuốc có nguy cơ làm tăng tỉ lệ chảy máu tái phát và nhóm thuốc hạn chế nguy cơ chảy máu tái phát.

Thông tin chính

Tháng 11/2022, Hội Tim mạch/Hội Đột quỵ Hoa Kì (America Heart Association/America Stroke Association – AHA/ASA) đã công bố khuyến cáo về quản lý và điều trị đột quỵ chảy máu não trong đó có đề cập tới vấn đề xử trí các trường hợp đột quỵ chảy máu não có sử dụng thuốc ảnh hưởng tới chức năng đông - cầm máu. Thuốc ảnh hưởng tới chức năng đông - cầm máu được đề cập tới trong khuyến cáo bao gồm: nhóm thuốc có nguy cơ làm tăng tỉ lệ chảy máu tái phát, tăng thể tích ổ máu tụ (thuốc chống đông và thuốc kháng ngưng tập tiểu cầu) và nhóm thuốc có khả năng cầm máu, hạn chế nguy cơ chảy máu tái phát (tranexamic acid).

I. Nhóm thuốc chống đông, kháng ngưng tập tiểu cầu

Nhóm thuốc chống đông máu và nhóm thuốc kháng kết tập tiểu cầu đã và đang được sử dụng rộng rãi trong thực hành lâm sàng để điều trị và dự phòng các biến cố tim mạch, huyết khối. Trong trường hợp đột quỵ chảy máu não, nhóm đối tượng sử dụng thuốc chống đông hoặc thuốc kháng kết tập tiểu cầu được ghi nhận là có nguy cơ chảy máu tái phát cao hơn, hậu quả làm gia tăng thể tích ổ máu tụ nội sọ, tăng nguy cơ tử vong và tàn phế.

Nội dung khuyến cáo

Đối với các trường hợp đang sử dụng thuốc chống đông, cần ngừng thuốc ngay lập tức và việc đảo ngược chức năng đông máu cần thực hiện càng sớm càng tốt, ngay sau khi người bệnh được chẩn đoán xác định chảy máu não (khuyến cáo 1C-LD)

* Chảy máu não có liên quan tới thuốc kháng vitamin K

Đối với các trường hợp đột quỵ chảy máu não, có sử dụng nhóm thuốc kháng vitamin K, có chỉ số INR ≥ 2,0, phức hợp prothrombin cô đặc 4 yếu tố (4 factor prothrombin complex concentrate – PCC) cần được sử dụng ngay, nếu không có sẵn tại bệnh viện thì có thể sử dụng huyết tương tươi đông lạnh (fresh frozen plasma – FFP) với mục đích điều chỉnh lại chỉ số INR (khuyến cáo 1B-R); với các trường hợp có INR trong khoảng từ 1,3 tới 1,9, có lý do để sử dụng PCC để điều chỉnh lại chỉ số INR và giảm nguy cơ chảy máu tái phát (khuyến cáo 2b). PCC là chất cô đặc có hoạt tính cầm máu, có chứa các yếu tố II, IX, X và một lượng yếu tố VII, với nồng độ yếu tố đông máu tổng thể cao hơn khoảng 25 lần so với huyết tương bình thường (Hình 1). Liều PCC cần dựa trên chỉ số INR và cân nặng của người bệnh, với INR ≥ 2,0 sử dụng liều 25-50 UI/kg, INR trong khoảng 1,3 – 1,9 dùng liều 10 – 20 UI/kg.

Hình 1. Các yếu tố đông máu có trong phức hợp PCC

Ngay sau khi truyền PCC hoặc FFP, vitamin K cần được sử dụng ngay để ngăn ngừa việc gia tăng chỉ số INR muộn và giảm nguy cơ gia tăng thể tích ổ máu tụ (khuyến cáo 1C-LD), với liều vitamin K là 10mg đường tĩnh mạch.

* Chảy máu não có liên quan tới các thuốc kháng đông NOACs

Đối với các trường hợp chảy máu não có sử dụng dabigatran hoặc thuốc ức chế trực tiếp yếu tố Xa trong vòng 8 giờ, việc sử dụng than hoạt tính đường uống có thể giúp giảm sự hấp thụ của thuốc (khuyến cáo 2b C-LD).

Các trường hợp đang sử dụng dabigatran có chảy máu não, nên sử dụng idarucizumab để trung hòa tác dụng của dabigatran (khuyến cáo 2A-B-NR). Idarucizumab là một kháng thể đơn dòng, liên kết với ái lực cao và vô hiệu hóa hoạt động của dabigatran, thường được sử dụng với liều 5 g đường tĩnh mạch. Idarucizumab hiện tại đã được cấp số đăng ký tại Việt Nam và được dùng trong Bệnh viện TƯQĐ 108 với biệt được là Praxbind 2,5g/50ml. Trong trường hợp không có idarucizumab, có thể sử dụng PCC và/hoặc lọc thận nhân tạo (khuyến cáo 2b-C-LD) do dabigatran được thải trừ tại thận, lọc thận nhân tạo có thể làm giảm nồng độ dabigatran trong huyết tương.

Các trường hợp đột quỵ chảy máu não đang sử dụng thuốc ức chế trực tiếp yếu tố Xa, nên sử dụng andexanet alpha để trung hòa tác dụng của thuốc (khuyến cáo 2a-B-NR). Andexanet alpha là một yếu tố đông máu tái tổ hợp, có tác dụng đảo ngược sự ức chế yếu tố Xa. Trong trường hợp không có andexanet alpha, có thể sử dụng PCC truyền tĩnh mạch (khuyến cáo 2b-B-NR).

* Chảy máu não có liên quan tới sử dụng heparin

Đối với các trường hợp chảy máu não có sử dụng heparin không phân đoạn hoặc Heprin trọng lượng phân tử thấp (LMWH) nên sử dụng protamine để trung hòa tác dụng chống đông máu của thuốc (Khuyến cáo 2a C-LD). Protamin liên kết trực tiếp với heparin do đó vô hiệu hóa tác dụng chống đông máu (protamin chỉ đảo ngược được một phần tác dụng của các LMWH, trong khi với heparin có thể đảo ngược được hoàn toàn). Tuy nhiên, do heparin có thời gian bán thải ngắn, protamin có nhiều nguy cơ gây phản ứng quá mẫn và là một yếu tố chống đông máu yếu, cần lựa chọn liều protamin phù hợp. Liều protamin tiêm tĩnh mạch không nên vượt quá 50mg vì nguy cơ hạ huyết áp và co thắt khí quản, và cần truyền chậm trong 10 phút.

Tổng hợp phương thức xử trí đối với các trường hợp chảy máu não có sử dụng thuốc chống đông máu được mô tả trong Hình 2.

Hình 2. Xử trí các trường hợp chảy máu não có sử dụng thuốc chống đông

* Chảy máu não có sử dụng thuốc kháng ngưng tập tiểu cầu

Đối với các trường hợp đột quỵ chảy máu não đang sử dụng asprin, và các trường hợp cần phải tiến hành phẫu thuật thần kinh cấp cứu, sử dụng khối tiểu cầu truyền tĩnh mạch có thể làm giảm nguy cơ chảy máu và giảm tỉ lệ tử vong (khuyến cáo 2b C-LD). Các thử nghiệm lâm sàng được công bố cho thấy, việc truyền 1 đơn vị khối tiểu cầu ngay trước phẫu thuật có thể làm giảm nguy cơ chảy máu và có liên quan với khả năng hồi phục lâm sàng tốt hơn và giảm tỉ lệ tử vong tại thời điểm 6 tháng.

Đối với các trường hợp chảy máu não có sử dụng các thuốc kháng kết tập tiểu cầu, hiệu quả của demopressin trong làm giảm nguy cơ chảy máu tái phát chưa được xác định (khuyến cáo 2b C-LD). Theo Dược thư, demopressin là thuốc tổng hợp tương tự vasopressin có tác dụng chống lợi niệu kéo dài và tác dụng chống xuất huyết. Thuốc gây tăng hoạt tính của yếu tố đông máu VIII và yếu tố Willebrand trong huyết tương và có tác dụng co mạch nhẹ. Tuy nhiên, các thử nghiệm lâm sàng sử dụng demopressin trên đối tượng chảy máu não có sử dụng thuốc kháng kết tập tiểu cầu chưa cho thấy hiệu quả giảm tỉ lệ chảy máu tái phát cũng như cải thiện kết cục lâm sàng rõ ràng.

Đối với các trường hợp chảy máu não đang sử dụng aspirin nhưng không có chỉ định điều trị phẫu thuật, việc truyền khối tiểu cầu là không cần thiết thậm chí có thể gây bất lợi cho người bệnh (khuyến cáo mức 3-BR).

II. Tranexamic acid

Nội dung khuyến cáo

Khuyến cáo của AHA/ASA 2022: Đối với bệnh nhân đột quỵ chảy máu nhu mô não (có hoặc không có các dấu hiệu đe dọa chảy máu tái phát trên chẩn đoán hình ảnh) hiệu quả của tranexamic acid đối với việc cải thiện kết cục lâm sàng chưa rõ ràng (khuyến cáo 2b-BR).

Bàn luận

Như vậy các thử nghiệm lâm sàng đã được công bố về tác dụng của tranexamic acid đều chỉ giới hạn việc sử dụng tranexamic acid trong ngày đầu tiên của bệnh (trong vòng 8 giờ đầu) với tổng liều điều trị là 2000 mg do lo ngại nguy cơ huyết khối (tĩnh mạch chi, xoang tĩnh mạch não) khi sử dụng dài ngày cũng như hiệu quả chưa rõ ràng của thuốc. Qua khảo sát thực tế tình hình kê đơn tranexamic acid tại Bệnh viện ghi nhận 87,6% số bệnh nhân đột quỵ chảy máu não được chỉ định tranexamic dài ngày, với số ngày trung bình là 4,1 ± 2,7 ngày và chỉ định liều là tiêm tĩnh mạch 2 lần/ngày với tổng liều là 2000 mg/ngày.

Thông tin cho cán bộ y tế

Căn cứ thông tin từ tờ hướng dẫn sử dụng của sản phẩm, chưa có hướng dẫn liều tranexamic acid trong điều trị đột quỵ chảy máu não. Chỉ định liều điều trị đột quỵ chảy máu não được sử dụng trong các nghiên cứu thử nghiệm lâm sàng đã được công bố: 1000mg tranexamic acid truyền tĩnh mạch trong vòng 10 phút, tiếp theo đó là 1000mg tranexamic acid truyền tĩnh mạch trong vòng 8 giờ. Đây là liều được lựa chọn dựa trên các khuyến cáo công nhận tác dụng của tranexamic acid trong điều trị các trường hợp chảy máu do chấn thương (bao gồm cả chảy máu não do chấn thương sọ não).

Biên soạn: ThS.DS. Đinh Thị Lan Anh - Khoa Dược, Bệnh viện TWQĐ 108

Tài liệu tham khảo

1. 2022 Guideline for the Management of Patients With Spontaneous Intracerebral Hemorrhage: A Guideline From the American Heart Association/American Stroke Association.

2. Liu J, Nie X, Gu H, Zhou Q, Sun H, Tan Y, Liu D, Zheng L, Zhao J, Wang Y, et al.. Tranexamic acid for acute intracerebral haemorrhage growth based on imaging assessment (TRAIGE): a multicentre, randomised, placebo-controlled trial.Stroke Vasc Neurol. 2021; 6:160–169. doi: 10.1136/svn-2021-000942

3. Meretoja A, Yassi N, Wu TY, Churilov L, Sibolt G, Jeng JS, Kleinig T, Spratt NJ, Thijs V, Wijeratne T, et al.. Tranexamic acid in patients with intracerebral haemorrhage (STOP-AUST): a multicentre, randomised, placebo-controlled, phase 2 trial.Lancet Neurol. 2020; 19:980–987. doi: 10.1016/S1474-4422(20)30369-0

4. Sprigg N, Flaherty K, Appleton JP, Al-Shahi Salman R, Bereczki D, Beridze M, Christensen H, Ciccone A, Collins R, Czlonkowska A, et al.; TICH-2 Investigators. Tranexamic acid for hyperacute primary IntraCerebral Haemorrhage (TICH-2): an international randomised, placebo-controlled, phase 3 superiority trial.Lancet. 2018; 391:2107–2115. doi: 10.1016/S0140-6736(18)31033-X

Chia sẻ:ZaloFacebook

Thuốc chứa Tranexamic acid

Xem tất cả 86 thuốc →

Bài viết liên quan

Xem tất cả
Hình ảnh Theo dõi sử dụng thuốc chống đông đường uống thông qua các chỉ số xét nghiệm - cập nhật thực hành từ hướng dẫn QUEENSLAND 2026

Theo dõi sử dụng thuốc chống đông đường uống thông qua các chỉ số xét nghiệm - cập nhật thực hành từ hướng dẫn QUEENSLAND 2026

1\. Đặt vấn đề Thuốc chống đông đường uống ngày càng được sử dụng rộng rãi trong điều trị nội trú nhằm dự phòng và điều trị các biến cố huyết khối như rung nhĩ và huyết khối tĩnh mạch sâu. Tuy nhiên, đây là nhóm thuốc nguy cơ cao do làm tăng nguy cơ chảy máu và thường xuyên liên quan đến các biến...

Hình ảnh Cập nhật sử dụng thuốc chống huyết khối trong quản lý sớm đột quỵ thiếu máu não cục bộ cấp theo AHA/ASA 2026

Cập nhật sử dụng thuốc chống huyết khối trong quản lý sớm đột quỵ thiếu máu não cục bộ cấp theo AHA/ASA 2026

1\. Đặt vấn đề Đột quỵ là một trong những cấp cứu thần kinh thường gặp, đồng thời là nguyên nhân quan trọng gây tử vong và tàn tật kéo dài. Đột quỵ thường được chia thành ba nhóm chính: đột quỵ thiếu máu não cục bộ, đột quỵ xuất huyết não và xuất huyết dưới nhện. Trong đó, đột quỵ thiếu máu não c...

Hình ảnh Cập nhật Hướng dẫn năm 2022 của Hiệp hội tiêu hóa Hoa kỳ và Hiệp hội tiêu hóa Canada về quản lý thuốc chống đông và chống kết tập tiểu cầu trên bệnh nhân xuất huyết tiêu hóa cấp tính và bệnh nhân nội soi

Cập nhật Hướng dẫn năm 2022 của Hiệp hội tiêu hóa Hoa kỳ và Hiệp hội tiêu hóa Canada về quản lý thuốc chống đông và chống kết tập tiểu cầu trên bệnh nhân xuất huyết tiêu hóa cấp tính và bệnh nhân nội soi

Tháng 3 năm 2022, Hiệp hội tiêu hóa Hoa Kỳ (ACG) và Hiệp hội tiêu hóa Canada (CAG) đã lập ra một nhóm đồng thuận chuyên gia để xây dựng hướng dẫn và đưa ra các tiếp cận dựa trên bằng chứng về việc quản lý các thuốc chống huyết khối trên bệnh nhân xuất huyết tiêu hóa cấp tính và bệnh nhân nội soi

Hình ảnh Quản lý thuốc chống huyết khối trước và sau phẫu thuật (Hướng dẫn thực hành lâm sàng của Hiệp hội Bác sỹ lồng ngực Hoa Kỳ)

Quản lý thuốc chống huyết khối trước và sau phẫu thuật (Hướng dẫn thực hành lâm sàng của Hiệp hội Bác sỹ lồng ngực Hoa Kỳ)

1\. Đặt vấn đề Theo Hiệp hội bác sỹ lồng ngực Hoa Kỳ ACCP 2022, chu phẫu perioperative period là thuật ngữ để chỉ khoảng thời gian trước và sau phẫu thuật PT , thủ thuật TT , kéo dài từ 1 tuần trước khi PT cho đến 4 tuần sau khi PT, TT . Tổng thời gian 5 tuần quanh PT, TT này được xem là khoảng t...

Hình ảnh Sử dụng vitamin K trong thực hành lâm sàng

Sử dụng vitamin K trong thực hành lâm sàng

Vitamin K là một loại vitamin tan trong dầu có vai trò quan trọng trong quá trình đông máu của cơ thể. Vitamin K có thể được cung cấp thông qua thực phẩm trong chế độ ăn hoặc bổ sung từ các chế phẩm dinh dưỡng. Vitamin K cần thiết cho quá trình tổng hợp và hoạt hóa các protein tham gia vào hệ thố...

Hình ảnh Thuốc chống đông trong điều trị đột quỵ não ở bệnh nhân rung nhĩ

Thuốc chống đông trong điều trị đột quỵ não ở bệnh nhân rung nhĩ

1. Đặt vấn đề Trong Lộ trình chăm sóc tổng thể đơn giản của Rung nhĩ tốt hơn ABC , thuốc chống đông Anticoagulation - A đóng một vai trò quan trọng trong điều trị rung nhĩ. Theo đó, các bệnh nhân này sẽ được đánh giá thang điểm CHA2DS2 – VASc để đánh giá nguy cơ đột quỵ, đồng thời cần đánh giá ng...

Hình ảnh Tổng quan về sử dụng thuốc chống đông trong điều trị huyết khối tĩnh mạch sâu đoạn gần

Tổng quan về sử dụng thuốc chống đông trong điều trị huyết khối tĩnh mạch sâu đoạn gần

1\. Đặt vấn đề Huyết khối tĩnh mạch sâu DVT và thuyên tắc phổi cấp PE là hai biểu hiện của huyết khối tắc mạch tĩnh mạch VTE . Theo vị trí giải phẫu, DVT được chia ra làm DVT đoạn gần proximal DVT và DVT đoạn xa distal DVT , trong đó DVT đoạn gần nằm ở tĩnh mạch khoeo, đùi hoặc chậu và DVT đoạn x...

Hình ảnh Thông tin thuốc về nhóm DOAC và biến cố chảy máu liên quan

Thông tin thuốc về nhóm DOAC và biến cố chảy máu liên quan

Đặt vấn đề Thuốc kháng vitamin K VKA là nhóm thuốc chống đông đường uống đã được sử dụng trong hàng thập kỷ. Kể từ năm 2010, dabigatran là thuốc chống đông đường uống tác động trực tiếp DOAC đầu tiên được FDA phê duyệt. Tiếp sau đó sự ra đời của các thuốc DOAC ức chế yếu tố Xa. Xu hướng sử dụng D...

Hình ảnh Tổng quan về tăng thanh thải thận và hướng dẫn hiệu chỉnh liều một số thuốc kháng sinh ở người bệnh có tăng thanh thải thận

Tổng quan về tăng thanh thải thận và hướng dẫn hiệu chỉnh liều một số thuốc kháng sinh ở người bệnh có tăng thanh thải thận

Tăng thanh thải thận là một tình trạng có thể gặp phải ở các bệnh nhân điều trị nội trú. Nếu không được phát hiện thì tình trạng này có thể dẫn tới đáp ứng điều trị không tối ưu. Bài viết này tổng quan về tăng thanh thải thận và cung cấp hướng dẫn về chỉnh liều của một số kháng sinh ở người bệnh tăng thanh thải thận.

Hình ảnh DOACs trong dự phòng huyết khối ở bệnh nhân rung nhĩ từ góc nhìn kinh tế y tế

DOACs trong dự phòng huyết khối ở bệnh nhân rung nhĩ từ góc nhìn kinh tế y tế

1\. Đặt vấn đề Đột quỵ não là nguyên nhân hàng đầu dẫn đến suy giảm chức năng cơ thể. Theo thống kê các bệnh nhân ≥ 65 tuổi, ở thời điểm 6 tháng sau đột quỵ có tới 26% trong số đó không tự thực hiện được các hoạt động các nhân hàng ngày và 46% bệnh nhân bị suy giảm nhận thức. Đột quỵ không chỉ ản...

Hình ảnh Cập nhật AGS Beers Criteria® 2023 về các thuốc có khả năng không phù hợp trên người cao tuổi

Cập nhật AGS Beers Criteria® 2023 về các thuốc có khả năng không phù hợp trên người cao tuổi

Mở đầu AGS Beers Criteria® là một danh sách các tiêu chí đối với việc sử dụng thuốc có khả năng không phù hợp ở người lớn tuổi trong hầu hết các trường hợp/ trong các tình huống cụ thể, chẳng hạn như trong một số bệnh/ tình trạng nhất định. Các tiêu chí nhằm áp dụng cho người lớn từ 65 tuổi trở l...

Hình ảnh Giảm tiểu cầu do thuốc

Giảm tiểu cầu do thuốc

Giảm tiểu cầu do thuốc mặc dù hiếm gặp trên lâm sàng nhưng có thể gây nguy cơ bệnh tật và tử vong nghiêm trọng. Với tỉ lệ mắc bệnh thấp, có rất ít báo cáo ca, chuỗi ca hay các nghiên cứu hồi cứu về biến cố này, đồng thời giảm tiểu cầu do thuốc thường chỉ được phát hiện khi các chế phẩm được sử dụng rộng rãi trên thị trường [4]. Việc xác định thuốc gây ra giảm tiểu cầu là một thách thức lớn, vì hầu hết bệnh nhân nội trú được sử dụng nhiều loại thuốc và có nhiều bệnh mắc kèm cũng có thể gây ra giảm tiểu cầu [2].

Hình ảnh Thông tư số 12/2025/TT-BYT của Bộ Y tế: Quy định việc đăng ký lưu hành thuốc, nguyên liệu làm thuốc

Thông tư số 12/2025/TT-BYT của Bộ Y tế: Quy định việc đăng ký lưu hành thuốc, nguyên liệu làm thuốc

Bộ Y tế đã ban hành Thông tư số 12/2025/TT-BYT của Bộ Y tế: Quy định việc đăng ký lưu hành thuốc, nguyên liệu làm thuốc. Thông tư mới này có nhiều cập nhật quan trọng so với Thông tư số 32/2018/TT-BYT ngày 12/11/2018 của Bộ trưởng Bộ Y tế quy định việc đăng ký thuốc được ban hành trước đây. CẬP N...

Hình ảnh Tổng quan về kháng sinh Ceftolozan - Tazobactam & Lựa chọn kháng sinh beta-lactam/beta-lactamase inhibitors theo phổ tác dụng và loại nhiễm khuẩn

Tổng quan về kháng sinh Ceftolozan - Tazobactam & Lựa chọn kháng sinh beta-lactam/beta-lactamase inhibitors theo phổ tác dụng và loại nhiễm khuẩn

Ceftolozan là một cephalosporin mới hiện đang được phát triển cùng với chất ức chế β-lactamase (tazobactam) để điều trị nhiễm trùng đường tiết niệu phức tạp (cUTIs), nhiễm trùng trong ổ bụng phức tạp (cIAIs),...

Hình ảnh Thuốc chống đông không có lợi trên người bệnh có cơn tần số nhĩ cao được phát hiện bởi thiết bị tim mạch

Thuốc chống đông không có lợi trên người bệnh có cơn tần số nhĩ cao được phát hiện bởi thiết bị tim mạch

Các thuốc chống đông đường uống bao gồm các chất đối kháng vitamin K hoặc các chất tác dụng trực tiếp ức chế yếu tố II hoặc yếu tố Xa2 NOACs được chỉ định cho các bệnh nhân có rung nhĩ để làm giảm nguy cơ đột quỵ do thiếu máu cục. Đối với người bệnh rung nhĩ không do bệnh van tim, nhóm thuốc NOAC...

Hình ảnh Tổng quan về tổn thương gan do thuốc (Drug-induced liver injury)

Tổng quan về tổn thương gan do thuốc (Drug-induced liver injury)

Tổn thương gan do thuốc Drug-induced liver injury - DILI là một phản ứng có hại của thuốc dẫn đến tổn thương gan. Đây là tình trạng ít gặp với tỷ lệ mắc ước tính là 14 - 19 trường hợp trên 100,000 người, chiếm dưới 1% các ca tổn thương gan cấp tính ALI . Tuy nhiên, DILI là nguyên nhân phổ biến nh...