Thanh đại
Thanh đại (Indigo pulverata levis) còn được gọi là bột chàm, là màu xanh chế biến từ nhiều loại cây khác nhau, trong đó chủ yếu từ cây chàm mèo (Strobilanthes cusia (Nees.) O. Kuntze.), thuộc họ Ô rô Acanthaceae. Chàm mèo là một cây thuốc Y học cổ truyền, từ lâu đã được ứng dụng để giải độc, hạ nhiệt, giảm sưng tấy và chống viêm.
Thành phần Cây thanh đại (chàm mèo): Vị thuốc dân gian có nhiều công dụng quý
| Hoạt chất | Hàm lượng / Nồng độ |
|---|
Công dụng Cây thanh đại (chàm mèo): Vị thuốc dân gian có nhiều công dụng quý
Theo y học cổ truyền
Bằng một phương pháp chế biến đặc biệt, cây chàm mèo cùng với một số cây chàm khác cho bột chàm hay thanh đại có màu xanh lam, vị đắng nhạt, tính mát. Bột chàm có tác dụng thanh nhiệt, tán uất, lương huyết, giải độc, trị nhiệt độc, sưng lở.
Theo y học hiện đại
Chống viêm
Kết quả của các thí nghiệm về độc tính tế bào trong ống nghiệm sử dụng tế bào RAW 264.7, chiết xuất thanh đại không ức chế sự tăng sinh tế bào ở tế bào Raw 264.7 trong khoảng 1 ~ 32mcg/mL. Sản xuất NO giảm đáng kể khi chiết xuất thanh đại được xử lý ở nồng độ 2,8 và 32mcg/mL.
Các cytokine gây viêm TNF-α, IL-6, IL-1β và IFN-γ giảm đáng kể khi chiết xuất thanh đại được xử lý ở nồng độ 2,8 và 32mcg/mL so với nhóm LPS, và tương tự, nồng độ TNFα và IL-6 mRNA cũng giảm. Ngoài ra, mức độ mRNA của COX-2 cũng bị ức chế. Ở mức độ biểu hiện protein, sự biểu hiện của TNF-α, IL-6, iNOS và COX-2 được quan sát thấy với chiết xuất LPS và thanh đại giảm đáng kể so với nhóm chỉ dùng LPS.
Từ kết quả trên cho thấy chiết xuất thanh đại, một hợp chất có nguồn gốc từ thực vật, ức chế phản ứng viêm do LPS gây ra trong tế bào RAW 264.7. Và đặc biệt, điều chỉnh phản ứng viêm bằng cách ức chế sự biểu hiện của các cytokine gây viêm và các enzyme liên quan đến viêm.
Chống virus cúm
Strobilanthes A, một isocoumarin mới với khung lõi isocoumarin hợp nhất tetrahydro-4 H-pyran-4-one, cùng với một hợp chất đã biết 2(3H)-Benzoxazolinone đã được phân lập từ cây chàm mèo. Cấu trúc hóa học của nó đã được xác nhận bằng phương pháp quang phổ 2D NMR, phép đo phổ khối và phân tích nhiễu xạ tia X đơn tinh thể. Con đường sinh tổng hợp Strobilanthes A có thể được cho là có nguồn gốc ban đầu từ 3-methylisocoumarin, một sản phẩm của con đường AA-MA. Cả hai hợp chất đều thể hiện hoạt tính chống virus cúm trong ống nghiệm.
Thanh đại có thể chống virus cúm
Chống ung thư
Từ những năm 1970, thanh đại đã được phát hiện có tác dụng chữa bệnh trên ung thư, đặc biệt là bệnh bạch cầu và hoạt chất lúc bấy giờ được coi là indirubin. Người ta đã minh họa rằng indirubin có thể gây ra hiện tượng chết theo chương trình của các tế bào bạch cầu và kéo dài thời gian sống của chuột mắc bệnh bạch cầu lymphocytic L7212 (Huang, 1994).
Sau đó, Ai-dong Zou phát hiện thanh đại ở in vitro ức chế tế bào HL-60 và khối u do tế bào NB4 in vivo gây ra. Cun Liu và cộng sự đã chứng minh rằng thanh đại có thể ức chế sự tăng sinh của tế bào K562 và làm giảm biểu hiện protein JAK2.
Trong một nghiên cứu khác năm 2016, Xun-xun Wu và cộng sự đã tìm kiếm các thành phần chống bệnh bạch cầu trong thanh đại với chiến lược mới kết hợp hệ thống sắc ký màng tế bào/K562 hai chiều toàn diện và trong nhận dạng mục tiêu silico. Hoạt tính chống bệnh bạch cầu của indirubin, tryptanthrin và isorhamnetin đã được chứng minh bằng các xét nghiệm về khả năng sống sót của tế bào và quá trình chết theo chương trình của tế bào.
Họ cũng phát hiện ra isorhamnetin có khả năng gây ra sự ngừng chu kỳ tế bào G2/M được điều chỉnh bởi tyrosine-protein kinase proto-oncogene.
Thanh đại có thể chống ung thư
Cách dùng Cây thanh đại (chàm mèo): Vị thuốc dân gian có nhiều công dụng quý
Lá thanh đại (chàm mèo): 5 - 10g (tươi có thể tăng liều lượng lên 20 - 30g).
Rễ chàm mèo (Bản lam căn): 8 - 15g.
Dược sĩ chuyên ngành Dược lâm sàng, với nhiều năm kinh nghiệm làm việc trong lĩnh vực dược phẩm. Là Dược sĩ Long Châu đạt được chứng chỉ bệnh học cấp quốc tế. Hiện đang là giảng viên tại Trung tâm Đào tạo FPT Long Châu.
Nguồn dữ liệu: nhathuoclongchau