Cây lá gan
Cây lá gan có tên khoa học là Premna corymbosa Rottl. ex Willd., thuộc họ Cỏ roi ngựa (Verbenaceae). Cây lá gan là một loại cây thân thuộc của người dân Việt Nam, ngoài việc được dùng như một loại rau ăn hàng ngày, cây lá gan còn được sử dụng từ lâu trong điều trị các bệnh lý như rối loạn tiêu hoá, sốt, lỵ, tiểu tiện khó, viêm gan,… Trong y học chứng cứ, cây lá gan ngày càng có nhiều nghiên cứu chứng minh tác dụng của nó như chống viêm, bảo vệ gan, chống oxy hoá, lợi sữa,…
Thành phần Cây lá gan: Loại cây thuốc quen thuộc có nhiều công dụng chữa bệnh
| Hoạt chất | Hàm lượng / Nồng độ |
|---|
Công dụng Cây lá gan: Loại cây thuốc quen thuộc có nhiều công dụng chữa bệnh
Theo y học cổ truyền
Theo Đông y, cây lá gan có vị đắng, hăng, có mùi thơm, tính mát, có tác dụng lợi cho tiêu hoá, trị sốt.
Trong y học dân gian Đông Nam Á, cây lá gan được dùng làm thuốc lợi tiểu, trị phù, thuốc gây trung tiện, trị tiêu chảy, bổ dạ dày, viêm phế quản, thấp khớp, nhức đầu và thuốc bổ cho phụ nữ sau khi đẻ. Lá và rễ cây lá gan được dùng ở các nước Đông Dương làm thuốc lợi tiểu, bổ dạ dày và hạ sốt.
Ở Indonesia, nước sắc lá cây lá gan là thuốc lợi sữa và chữa thấp khớp. Ở Malaysia, nước sắc rễ và lá có tác dụng hạ sốt. Ở Ấn độ, rễ cây lá gan được dùng để nhuận tràng, lợi dạ dày, trợ tim, bổ và có trong thành phần của chế phẩm thuốc cổ truyền Ấn Độ Dasamula trị sốt dai dẳng. Lá có tác dụng gây trung tiện, lợi sữa, và nấu cháo ăn để bổ dạ dày. Nước sắc lá cây lá gan dùng trị cơn đau bụng, đầy hơi, nước sắc cây non trị thấp khớp đau dây thần kinh.

Theo Y học cổ truyền, cây lá gan có tác dụng lợi cho tiêu hoá
Theo y học hiện đại
Chống viêm
Năm 2011, Mkarthikeyana và cộng sự thực hiện nghiên cứu để đánh giá tác dụng của chiết xuất ethanol của cây lá gan ở liều 200 và 400mg/kg trọng lượng cơ thể trong các mô hình viêm cấp tính và mạn tính ở chuột. Kết quả nghiên cứu cho thấy, ở các mô hình cấp tính albumin trứng gây phù chân, chiết xuất ethanol của cây lá gan đã ức chế đáng kể sự hình thành phù. Trong mô hình mạn tính, viên cotton gây ra sự hình thành u hạt ở chuột, chiết xuất ethanol của cây lá gan làm giảm đáng kể sự hình thành u hạt với tỷ lệ ức chế lần lượt là 35,17% và 50,38%.
Bảo vệ gan
KarthikeyanMa và cộng sự đã thực hiện nghiên cứu về hoạt động bảo vệ gan của lá cây lá gan chống lại tổn thương gan do carbon tetrachloride (CCl4). Nghiên cứu được thực hiện bằng cách gây mô hình độc tính trên gan ở chuột Wistar ở cả hai giới bằng cách tiêm phúc mô CCl4, 1mL/kg trọng lượng cơ thể trong mỗi 72 giờ. Chiết xuất ethanol của lá cây lá gan được dùng với liều 200 và 400mL/kg trọng lượng cơ thể, cho uống hàng ngày trong 14 ngày.
Kết quả cho thấy khi xử lý bằng chiết xuất ethanol của lá cây lá gan, tác dụng gây độc của CCl4 được kiểm soát đáng kể bằng cách phục hồi mức độ các thông số sinh hóa so với nhóm được điều trị bằng thuốc silymarin thông thường và tiêu chuẩn. Trọng lượng gan đã giảm nhờ các nhóm được điều trị bằng chiết xuất ethanol của lá cây lá gan. Mô bệnh học của các phần gan cũng đã chứng minh hoạt động bảo vệ gan.

Cây lá gan có công dụng bảo vệ gan
Chống oxy hoá
Nghiên cứu năm 2012 của Varikkasseri Neelakandhan Shilpa và cộng sự nhằm điều tra hoạt động chống oxy hóa invivo của chiết xuất ethanol từ rễ cây lá gan chống lại stress oxy hóa do streptozotocin gây ra ở các cơ quan khác nhau (gan, thận, não, tim và tụy) của chuột.
Chiết xuất ethanol của rễ cây lá gan được dùng bằng đường uống (200mg/kg trọng lượng cơ thể). Kết quả cho thấy sự gia tăng đáng kể các hoạt động của superoxide effutase, catalase, glutathione peroxidase, glutathione-S-transferase và giảm glutathione đã được quan sát thấy ở các cơ quan khác nhau của chuột mắc bệnh đái tháo đường khi điều trị bằng chiết xuất từ rễ cây lá gan với liều 200mg/kg trọng lượng cơ thể và glibenclamide trong 30 ngày điều trị.
Cả hai nhóm được điều trị đều cho thấy mức độ peroxid hóa lipid giảm đáng kể, cho thấy vai trò của nó trong việc bảo vệ chống lại tổn thương màng tế bào do peroxid hóa lipid. Cây lá gan có tiềm năng chống oxy hóa có thể được sử dụng cho mục đích điều trị chủ yếu là ngăn ngừa tổn thương oxy hóa xảy ra trong bệnh đái tháo đường.
Lợi sữa
Việc cung cấp sữa mẹ cho trẻ sơ sinh đã được chứng minh là có nhiều lợi ích hơn so với sữa công thức, sữa mẹ có thể giúp cho trẻ có một cơ thể khỏe mạnh và phát triển toàn diện. Hiện nay, vẫn còn nhiều bà mẹ cho con bú ít sữa và thiếu sáng kiến dựa vào cây thuốc gia đình để khắc phục tình trạng thiếu sữa.
Nghiên cứu của Farhany Diah Rahayu và cộng sự nhằm xác định tác dụng của lá cây lá gan đối với việc tăng tạo sữa ở các bà mẹ đang cho con bú. Các tác giả đã kết luận rằng lá cây lá gan có tác dụng rõ rệt đến độ mịn và tăng tiết sữa ở các bà mẹ đang cho con bú tại UPT Puskesmas Tanjung Redeb (Indonesia).

Cây lá gan có công dụng lợi sữa
Cách dùng Cây lá gan: Loại cây thuốc quen thuộc có nhiều công dụng chữa bệnh
Lá cây lá gan để chữa lỵ, dùng lá tươi (30 - 40g), rửa sạch, vò nát, hoà với ít nước đun sôi để nguội, vắt lấy nước cốt, thêm chút đường, uống. Trẻ em dùng nửa liều. Có thể dùng lá phơi khô hay sao vàng sắc uống.
Lá cây lá gan còn được dùng chữa phạm phòng, phát sốt, viêm gan, co thắt sau khi giao hợp, với liều 30 - 40g, sắc uống.
Rễ cây lá gan chữa đau bụng, ăn không tiêu, sốt, với liều 20g, sắc uống.

Rễ cây lá gan được dùng để chữa đau bụng, ăn không tiêu
Dược sĩ chuyên ngành Dược lâm sàng, với nhiều năm kinh nghiệm làm việc trong lĩnh vực dược phẩm. Là Dược sĩ Long Châu đạt được chứng chỉ bệnh học cấp quốc tế. Hiện đang là giảng viên tại Trung tâm Đào tạo FPT Long Châu.
Nguồn dữ liệu: nhathuoclongchau