Thuốc Mekopred 16 Mekophar Chống viêm, giảm miễn dịch trong viêm khớp, lupus ban đỏ (10 vỉ x 10 viên)

Chống chỉ định

Thuốc Mekopred 16 chống chỉ định trong các trường hợp sau:

• Quá mẫn với methylprednisolon hoặc bất kỳ thành phần nào của thuốc.
• Nhiễm khuẩn nặng, trừ sốc nhiễm khuẩn và lao màng não.
• Thương tổn da do virus, nấm hoặc lao.
• Đang dùng vắc xin virus sống.
• Bệnh nhân đang bị nhiễm nấm toàn thân.

Thận trọng khi sử dụng

Tác động ức chế miễn dịch/tăng nhạy cảm với nhiễm khuẩn:

Corticosteroid có thể làm tăng nhạy cảm với nhiễm khuẩn, che giấu các triệu chứng nhiễm khuẩn, xuất hiện nhiễm khuẩn mới trong quá trình điều trị. Ức chế phản ứng viêm và chức năng miễn dịch, làm tăng tính nhạy cảm với nhiễm nấm, virus, vi khuẩn và mức độ nghiêm trọng của chúng.

Những người có dùng thuốc ức chế miễn dịch dễ bị nhiễm khuẩn hơn người khỏe mạnh. Ví dụ, bệnh đậu mùa, sởi có thể trở nên nghiêm trọng hơn và thậm chí gây tử vong ở trẻ hoặc người lớn không có khả năng miễn dịch đang dùng corticosteroid.

Tương tự, corticosteroid nên được sử dụng thận trọng ở bệnh nhân đã biết hoặc có nghi ngờ nhiễm ký sinh trùng (giun lươn), dẫn đến sự gia tăng nhiễm khuẩn và ấu trùng di chuyển lan rộng, thường đi kèm với viêm ruột nặng và có khả năng gây tử vong.

Chống chỉ định tiêm vắc xin sống cho bệnh nhân đang dùng corticosteroid, do đáp ứng kháng thể với các loại vắc xin bị giảm đi.

Hệ miễn dịch: bởi vì đã có các trường hợp phản ứng da, sốc phản vệ được báo cáo ở bệnh nhân điều trị với corticosteroid, các đánh giá thận trọng nên được thực hiện trước khi dùng thuốc, đặc biệt ở bệnh nhân có tiền sử dị ứng với thuốc khác.

Tác động nội tiết:

Suy vỏ thượng thận có thể xảy ra khi điều trị dài ngày và kéo dài đến vài tháng sau khi ngừng điều trị. Ở những bệnh nhân dùng liều corticosteroid toàn thân cao hơn liều sinh lý (khoảng 6mg methylprednisolon) trong hơn 3 tuần, không nên dừng thuốc đột ngột.

Glucocorticoid có thể gây ra hoặc làm trầm trọng thêm hội chứng Cushing; do đó, cần tránh dùng thuốc ở những bệnh nhân bị mắc bệnh này.

Thận trọng và theo dõi thường xuyên khi dùng corticosteroid toàn thân ở bệnh nhân bị suy giáp.

Rối loạn chuyển hóa và dinh dưỡng:

Corticosteroid, bao gồm methylprednisolon, có thể làm tăng đường huyết, làm trầm trọng thêm bệnh đái tháo đường, và gây ra bệnh đái tháo đường ở những bệnh nhân dùng thuốc kéo dài.

Đặc biệt cẩn thận khi xem xét sử dụng corticosteroid toàn thân ở bệnh nhân đái tháo đường (hoặc có tiền sử gia đình bị đái tháo đường) và phải thường xuyên theo dõi bệnh nhân.

Tác động loạn thần: bệnh nhân/người chăm sóc cần được cảnh báo các phản ứng có hại nghiêm trọng về tâm thần có thể xảy ra khi sử dụng steroid toàn thân. Các triệu chứng đặc trưng xảy ra trong vòng vài ngày hoặc vài tuần sau khi bắt đầu điều trị. Nguy cơ tăng lên khi sử dụng liều cao/toàn thân. Hầu hết các triệu chứng phục hồi sau khi giảm liều hoặc ngừng thuốc, mặc dù các điều trị đặc hiệu có thể là cần thiết.

Tác động trên thần kinh trung ương: thận trọng khi sử dụng corticosteroid toàn thân trên bệnh nhân bị động kinh và bệnh nhược cơ, theo dõi bệnh nhân thường xuyên là cần thiết.

Tác động trên mắt:

Thận trọng khi sử dụng corticosteroid toàn thân ở bệnh nhân bị glaucom (hoặc có tiền sử gia đình bị glaucom), Herpes simplex ở mắt, do có khả năng thủng giác mạc.

Sử dụng corticosteroid kéo dài có thể gây đục thủy tinh thể ở lớp vỏ dưới bao sau và đục nhân thủy tinh thể (đặc biệt ở trẻ em), lồi mắt hoặc tăng áp lực nội nhãn, có thể dẫn đến glaucom và gây hại cho dây thần kinh thị giác.

Nhiễm nấm và virus thứ phát ở mắt có thể tăng lên ở bệnh nhân dùng glucocorticoid.

Tác động trên tim:

Tác dụng không mong muốn của glucocorticoid trên hệ thống tim mạch, như rối loạn mỡ máu và tăng huyết áp, có thể xảy ra trên bệnh nhân có các yếu tố nguy cơ tim mạch, nếu dùng liều cao kéo dài. Thận trọng khi dùng corticosteroid ở những đối tượng này, chú ý điều chỉnh nguy cơ và theo dõi tim nếu cần thiết. Sử dụng liều thấp và liệu pháp cách ngày để giảm thiểu tỷ lệ biến chứng trong điều trị corticosteroid.

Trong trường hợp suy tim sung huyết, corticosteroid toàn thân nên được sử dụng thận trọng và chỉ khi thật cần thiết.

Thận trọng khi sử dụng thuốc ở bệnh nhân mới bị nhồi máu cơ tim, cần phải theo dõi bệnh nhân thường xuyên.

Thận trọng ở bệnh nhân đang dùng các thuốc tác động trên tim, như digoxin, do steroid gây rối loạn điện giải/mất kali.

Tác động trên mạch máu:

Thận trọng khi sử dụng thuốc ở những bệnh nhân có các tình trạng sau: Tăng huyết áp. Bệnh nhân dễ bị viêm tĩnh mạch huyết khối.

Chứng huyết khối, bao gồm thuyên tắc huyết khối tĩnh mạch, đã được báo cáo khi sử dụng corticosteroid. Do đó, corticosteroid nên được sử dụng thận trọng ở những bệnh nhân có hoặc có nguy cơ rối loạn huyết khối.

Tác động trên hệ tiêu hóa:

Liều cao corticosteroid có thể gây viêm tụy cấp.

Theo dõi bệnh nhân thường xuyên khi sử dụng corticosteroid toàn thân, ở những bệnh nhân có tình trạng sau:

• Loét dạ dày.
• Áp xe hoặc các nhiễm khuẩn sinh mủ khác.
• Viêm loét đại tràng.
• Viêm túi thừa.

Liệu pháp glucocorticoid có thể che giấu các triệu chứng viêm phúc mạc hoặc các triệu chứng và dấu hiệu liên quan đến rối loạn tiêu hóa như thủng, tắc nghẽn hoặc viêm tụy. Trong phối hợp với NSAID, nguy cơ loét đường tiêu hóa tăng lên.

Tác động trên gan - mật:

Thận trọng và theo dõi bệnh nhân thường xuyên khi sử dụng corticosteroid toàn thân ở bệnh nhân suy gan hoặc xơ gan.

Rối loạn gan - mật hiếm khi được báo cáo; trong đa số trường hợp, các triệu chứng có thể phục hồi sau khi ngừng dùng thuốc.

Tác động trên xương khớp:

Bệnh cơ cấp tính đã được báo cáo khi sử dụng liều cao corticosteroid, thường gặp hơn ở những bệnh nhân có rối loạn vận chuyển thần kinh cơ (nhược cơ), hoặc ở bệnh nhân đang điều trị đồng thời với thuốc kháng cholinergic, ví dụ: thuốc chẹn thần kinh cơ (pancuronium). Bệnh cơ cấp tính xảy ra trên toàn thân, bao gồm mắt và cơ hô hấp, dẫn đến yếu liệt tứ chi. Tăng creatin kinase có thể xảy ra. Cải thiện lâm sàng hoặc phục hồi sau khi ngừng thuốc có thể cần vài tuần đến vài năm.

Thận trọng khi sử dụng thuốc ở bệnh nhân loãng xương (đặc biệt phụ nữ tiền mãn kinh).

Thận và tiết niệu: Thận trọng khi dùng thuốc ở bệnh nhân suy thận.

Khác:

Tác dụng không mong muốn có thể được giảm thiểu bằng cách dùng liều thấp nhất có hiệu quả trong thời gian ngắn nhất, và nên dùng thuốc 1 lần trong ngày vào buổi sáng.

U tủy thượng thận, có thể gây tử vong, đã được báo cáo sau khi dùng corticosteroid toàn thân. Corticosteroid chỉ nên được sử dụng ở những bệnh nhân đã được xác định hoặc có nghi ngờ u tủy thượng thận sau khi đã đánh giá lợi ích/nguy cơ.

Trẻ nhỏ và trẻ em khi sử dụng corticosteroid kéo dài có nguy cơ tăng áp lực nội sọ.

Dùng liều cao corticosteroid có thể dẫn đến viêm tụy ở trẻ em.

Người lớn tuổi: các phản ứng có hại thường gặp của corticosteroid toàn thân liên quan đến hậu quả nghiêm trọng hơn ở người già, đặc biệt là chứng loãng xương, tăng huyết áp, hạ kali huyết, dễ bị nhiễm khuẩn, mỏng da. Theo dõi lâm sàng chặt chẽ để tránh các phản ứng đe dọa tính mạng.

Thuốc có chứa lactose. Bệnh nhân có các vấn đề về di truyền hiếm gặp như không dung nạp galactose, thiếu hụt Lapp lactase, hoặc kém hấp thu glucose-galactose không nên dùng thuốc này.

Khả năng lái xe và vận hành máy móc

Ảnh hưởng của thuốc đối với khả năng lái xe, vận hành máy móc chưa được đánh giá một cách hệ thống. Các tác dụng không mong muốn như chóng mặt, hoa mắt, rối loạn thị giác, mệt mỏi có thể xảy ra sau khi điều trị với corticosteroid. Nếu có các tác dụng không mong muốn này, bệnh nhân không nên lái xe hay vận hành máy móc.

Thời kỳ mang thai

Methylprednisolon qua được hàng rào nhau thai. Ở người, nguy cơ sinh con nhẹ cân có liên quan đến liều và có thể được giảm thiểu bằng cách sử dụng corticosteroid liều thấp hơn.

Sử dụng corticosteroid cho động vật có thai có thể gây bất thường cho sự phát triển của bào thai, bao gồm hở vòm miệng, chậm phát triển trong tử cung và tác động lên sự phát triển của não. Không có bằng chứng cho thấy corticosteroid làm tăng tỷ lệ dị tật bẩm sinh, như hở hàm ếch ở người; tuy nhiên, nếu dùng thuốc trong thời gian dài hoặc lặp lại nhiều lần trong khi mang thai, có thể làm tăng nguy cơ chậm phát triển bào thai trong tử cung. Trẻ sinh ra từ mẹ có sử dụng liều cao corticosteroid trong thời kì mang thai nên được đặc biệt theo dõi và đánh giá các dấu hiệu suy tuyến thượng thận.

Do các nghiên cứu sinh sản ở người với methylprednisolon chưa được thực hiện đầy đủ, chỉ nên sử dụng thuốc ở phụ nữ mang thai sau khi đã đánh giá cẩn thận lợi ích/nguy cơ ở mẹ, phôi, thai nhi và trẻ nhỏ.

Đục thủy tinh thể đã được quan sát ở trẻ sinh ra từ mẹ được điều trị lâu dài với corticosteroid trong thời kỳ mang thai.

Thời kỳ cho con bú

Corticosteroid được bài tiết với lượng nhỏ qua sữa mẹ, với liều methylprednisolon 40mg/ngày không gây ra các ảnh hưởng toàn thân ở trẻ. Mẹ dùng liều cao hơn liều này có thể gây ức chế tuyến thượng thận ở trẻ. Thuốc chỉ nên được sử dụng cho phụ nữ cho con bú sau khi đã đánh giá cẩn thận lợi ích/nguy cơ đối với mẹ và trẻ.

Tương tác thuốc

Thuốc kháng sinh kháng lao (Rifampin, Rifabutin): Cảm ứng CYP3A4 làm tăng độ thanh thải qua gan, dẫn đến giảm nồng độ huyết tương của các thuốc là cơ chất của CYP3A4. Sử dụng đồng thời các thuốc này, cần tăng liều methylprednisolon để đạt được hiệu quả mong muốn.

Thuốc chống co giật (Phenobarbital, Phenytoin, Primidon): Cảm ứng CYP3A4 làm tăng độ thanh thải qua gan, dẫn đến giảm nồng độ huyết tương của các thuốc là cơ chất của CYP3A4. Sử dụng đồng thời các thuốc này, cần tăng liều methylprednisolon để đạt được hiệu quả mong muốn.

Thuốc chống co giật (Carbamazepin): Cảm ứng CYP3A4 và là cơ chất của CYP3A4. Khi có mặt của một cơ chất CYP3A4 khác, độ thanh thải qua gan của methylprednisolon bị ảnh hưởng, có thể cần phải hiệu chỉnh liều. Các tác dụng không mong muốn khi dùng thuốc một mình cũng có thể xảy ra khi dùng phối hợp.

Kháng sinh macrolid (Troleandomycin), Nước bưởi chùm, Thuốc kháng calci (Mibefradil), Thuốc kháng histamin H₂ (Cimetidin), Kháng sinh (Isoniazid), Thuốc chống nôn (Aprepitant, Fosaprepitant), Thuốc kháng nấm (Itraconazol, Ketoconazol), Thuốc chẹn kênh calci (Diltiazem): Ức chế CYP3A4 làm giảm độ thanh thải qua gan và tăng nồng độ huyết tương của methylprednisolon. Cần điều chỉnh liều methylprednisolon để tránh các độc tính steroid. Ngoài ra, methylprednisolon còn làm tăng tỷ lệ acetyl hóa và độ thanh thải của isoniazid.

Thuốc tránh thai đường uống (Ethinylestradiol/norethindron): Ức chế và là cơ chất CYP3A4. Khi có mặt của một cơ chất CYP3A4 khác, độ thanh thải qua gan của methylprednisolon bị ảnh hưởng, có thể cần phải hiệu chỉnh liều. Các tác dụng không mong muốn khi dùng thuốc một mình cũng có thể xảy ra khi dùng phối hợp.

Thuốc ức chế miễn dịch (Ciclosporin): Ức chế và là cơ chất CYP3A4. Ức chế chuyển hóa lẫn nhau xảy ra khi dùng đồng thời ciclosporin và methylprednisolon, làm tăng nồng độ huyết tương của một trong hai thuốc hoặc cả hai. Các phản ứng có hại của các thuốc này xảy ra khi dùng riêng lẻ cũng có thể xảy ra khi dùng đồng thời.

Kháng sinh macrolid (Clarithromycin, Erythromycin): Ức chế và là cơ chất CYP3A4. Khi có mặt của một cơ chất CYP3A4 khác, độ thanh thải qua gan của methylprednisolon bị ảnh hưởng, có thể cần phải hiệu chỉnh liều. Các tác dụng không mong muốn khi dùng thuốc một mình cũng có thể xảy ra khi dùng phối hợp.

Thuốc kháng virus (Thuốc ức chế HIV protease, Cobicistat): Ức chế và là cơ chất CYP3A4. Thuốc ức chế protease (indinavir, ritonavir) có thể làm tăng nồng độ huyết tương của corticosteroid. Corticosteroid có thể gây chuyển hóa của thuốc ức chế HIV protease, làm giảm nồng độ thuốc trong huyết tương.

Thuốc ức chế miễn dịch (Cyclophosphamid, Tacrolimus): Cơ chất CYP3A4. Khi có mặt của một cơ chất CYP3A4 khác, độ thanh thải qua gan của methylprednisolon bị ảnh hưởng, có thể cần phải hiệu chỉnh liều. Các tác dụng không mong muốn khi dùng thuốc một mình cũng có thể xảy ra khi dùng phối hợp.

NSAID (Aspirin liều cao): Tăng tỷ lệ loét và xuất huyết tiêu hóa khi dùng corticosteroid với NSAID. Methylprednisolon làm tăng độ thanh thải của aspirin liều cao, dẫn đến giảm nồng độ salicylat trong huyết thanh. Khi ngừng dùng methylprednisolon có thể làm tăng nồng độ salicylat huyết thanh, dẫn đến tăng nguy cơ độc tính salicylat.

Thuốc kháng cholinergic (Thuốc chẹn thần kinh cơ): Bệnh cơ cấp tính đã được báo cáo khi dùng đồng thời liều cao corticosteroid với thuốc kháng cholinergic, như thuốc chẹn thần kinh cơ. Sự chống lại tác động chẹn thần kinh cơ của pancuronium và vecuronium đã được báo cáo ở bệnh nhân dùng corticosteroid. Tương tác này có thể xảy ra với các thuốc chẹn thần kinh cơ khác.

Thuốc kháng cholinesterase: Steroid làm giảm tác động kháng cholinesterase trong bệnh nhược cơ.

Thuốc trị đái tháo đường: Do corticosteroid làm tăng nồng độ đường huyết, cần điều chỉnh liều thuốc trị đái tháo đường.

Thuốc chống đông máu đường uống: Hiệu lực của coumarin tăng lên khi dùng với corticosteroid. Cần theo dõi chặt chẽ INR hoặc thời gian prothrombin để tránh xuất huyết ngoài ý muốn.

Thuốc làm giảm kali: Khi dùng corticosteroid đồng thời với thuốc làm giảm kali (thuốc lợi tiểu), bệnh nhân cần theo dõi chặt chẽ tình trạng hạ kali huyết. Nguy cơ hạ kali huyết tăng lên khi dùng đồng thời corticosteroid với amphotericin B, thuốc chủ vận β₂.

Thuốc ức chế aromatase (Aminoglutethimid): Ức chế tuyến thượng thận gây ra bởi aminoglutethimid, có thể làm trầm trọng thêm các thay đổi nội tiết khi điều trị glucocorticoid kéo dài.