Tin Tức Thuốc

Chẩn đoán và điều trị viêm thực quản ái toan – Hướng dẫn lâm sàng của ACG

Bệnh viện Trung ương Quân đội 108Cập nhật 6 phút đọc
Chẩn đoán và điều trị viêm thực quản ái toan – Hướng dẫn lâm sàng của ACG

1. Giới thiệu chung

Viêm thực quản tăng bạch cầu ái toan (EoE) là một bệnh lý mạn tính do dị ứng, thuộc nhóm viêm miễn dịch type 2, đặc trưng bởi rối loạn chức năng thực quản và sự xâm nhập của bạch cầu ái toan vào niêm mạc. Bệnh khởi phát do phản ứng miễn dịch với các kháng nguyên từ thực phẩm và không khí, trong đó yếu tố di truyền đóng vai trò quan trọng. Gen TSLP kích hoạt tế bào Th2, thúc đẩy sản xuất eotaxin-3, IL-5, IL-13, thu hút bạch cầu ái toan và gây viêm niêm mạc thực quản. TGF-β góp phần vào quá trình tái cấu trúc mô và xơ hóa, dẫn đến các triệu chứng điển hình như khó nuốt, đau thượng vị, đau ngực và tắc nghẽn thức ăn.

Tỷ lệ mắc bệnh đang gia tăng nhanh chóng do tác động của các yếu tố môi trường và thay đổi di truyền, với tỷ lệ lưu hành dao động từ 10 đến 57 ca trên 100.000 người, gây ra gánh nặng y tế đáng kể. EoE từng được coi là bệnh hiếm gặp nhưng hiện nay xuất hiện ngày càng nhiều trong thực hành tiêu hóa, dị ứng và cấp cứu, đặc biệt khi bệnh nhân nhập viện do tắc nghẽn thực quản bởi thức ăn. Trước đây, EoE được xem là bệnh đặc trưng của phương Tây, nhưng hiện đã được phát hiện trên toàn cầu, bao gồm châu Á, Mỹ Latinh, Trung Đông và Ấn Độ. Tuy nhiên, tại châu Á, bệnh vẫn còn hiếm gặp và chưa được nghiên cứu đầy đủ.

2. Chẩn đoán

- Tiêu chí chẩn đoán EoE bao gồm:

(i) Triệu chứng rối loạn chức năng thực quản: Khác nhau theo độ tuổi:

+ Người lớn và thanh thiếu niên: Triệu chứng phổ biến nhất là khó nuốt và tắc nghẽn thực quản do thức ăn. Ngoài ra, ợ nóng và đau ngực cũng có thể xuất hiện.

+ Trẻ sơ sinh và trẻ nhỏ: Chậm phát triển, suy dinh dưỡng, khó dung nạp thức ăn, không thể chuyển sang thức ăn đặc, mất nhiều thời gian để ăn hoặc từ chối ăn.

+ Trẻ em trong độ tuổi đi học: Đau bụng, nôn, trào ngược và ợ nóng.

(ii) Ít nhất 15 eos/hpf trong sinh thiết thực quản.

(iii) Loại trừ các bệnh lý khác có thể gây tăng bạch cầu ái toan thực quản.

- Khuyến nghị sử dụng hệ thống chấm điểm nội soi có hệ thống (ví dụ: EoE Endoscopic Reference Score - EREFS) để mô tả các tổn thương nội soi của EoE trong mỗi lần nội soi.

- Lấy ít nhất 6 mẫu sinh thiết thực quản từ ít nhất 2 vị trí khác nhau của thực quản (ví dụ: đoạn trên/giữa và đoạn xa), nhắm vào những tổn thương nội soi nghi ngờ EoE nếu có thể, nhằm đánh giá các đặc điểm mô bệnh học phù hợp với EoE.

Hình 1. EREFS (EoE Endoscopic Reference Score) với ví dụ chấm điểm

3. Điều trị

Mục tiêu: Kiểm soát cả hai khía cạnh của bệnh: viêm nhiễm và xơ hẹp thực quản.

+ Điều trị bằng thuốc hoặc chế độ ăn loại bỏ dị nguyên giúp kiểm soát tình trạng viêm và có thể cải thiện kích thước lòng thực quản.

+ Nong thực quản được sử dụng khi bệnh nhân có hẹp thực quản và tình trạng lòng thực quản bị thu hẹp đáng kể.

+ Tất cả bệnh nhân cần điều trị chống viêm, ngay cả khi phải nong thực quản. Nếu hẹp nặng, có thể nong trước khi bắt đầu điều trị chống viêm.

Tiếp cận điều trị:

Hình 2. Tiếp cận điều trị người bệnh viêm thực quản ái toan

Điều trị bằng thuốc:

Bảng 1. Liều dùng thuốc cho điều trị ban đầu

Chế độ ăn loại bỏ dị nguyên:

- Chế độ ăn loại bỏ 6 nhóm thực phẩm (6FED) là phương pháp phổ biến để điều trị EoE, loại bỏ sữa, lúa mì, đậu nành, trứng, hạt và hải sản. Tuy hiệu quả, nhưng 6FED có nhiều hạn chế và cần nội soi nhiều lần. Vì vậy, chế độ ăn ít hạn chế hơn như 2FED (loại bỏ sữa và lúa mì) và 4FED (bổ sung loại bỏ trứng và đậu nành nếu 2FED không hiệu quả) đã được nghiên cứu.

- Khuyến nghị nên bắt đầu với chế độ ăn ít hạn chế hơn để đảm bảo dinh dưỡng.

Nong thực quản:

- Nong thực quản được thực hiện cho bệnh nhân EoE bị hẹp thực quản và khó nuốt, với mục tiêu giãn lòng thực quản tối thiểu 16mm (đối với người lớn và thanh thiếu niên). Nếu người bệnh vẫn khó nuốt dù nội soi cho thấy thực quản bình thường và đã đáp ứng tốt với thuốc hoặc chế độ ăn, có thể cân nhắc nong thực quản để cải thiện triệu chứng.

- Việc nong có thể cần thực hiện nhiều lần, tùy tình trạng bệnh.

- Phương pháp nong được lựa chọn dựa trên đặc điểm chỗ hẹp và kinh nghiệm bác sĩ, thường bắt đầu với dụng cụ nhỏ rồi tăng dần kích thước.

- Đối với bệnh nhân có mô sẹo xơ hóa, nên kết hợp nong với điều trị bằng thuốc hoặc chế độ ăn để kiểm soát bệnh tốt hơn. Nếu hẹp nặng, có thể nong trước khi bắt đầu điều trị chống viêm.

Theo dõi và đánh giá hiệu quả điều trị:

Đánh giá qua triệu chứng lâm sàng, nội soi thực quản (EREFS) và mô bệnh học (sinh thiết thực quản để đếm số lượng bạch cầu ái toan)

Việc thay đổi điều trị có thể bao gồm điều chỉnh thuốc, liều, công thức hoặc áp dụng chế độ ăn chặt chẽ hơn.

Liệu pháp duy trì:

Tiếp tục áp dụng chế độ ăn uống hoặc điều trị bằng thuốc hiệu quả để ngăn ngừa tái phát triệu chứng, viêm mô học và bất thường khi nội soi ở bệnh nhân EoE.

Tài liệu tham khảo

The American Journal of Gastroenterology (2025) ACG Clinical Guideline: Diagnosis and Management of Eosinophilic Esophagitis

ThS. Nguyễn Khánh Huyền

Chia sẻ:ZaloFacebook

Thuốc chứa đậu nành

Bài viết liên quan

Xem tất cả
Hình ảnh Cập nhật Hướng dẫn năm 2022 của Hiệp hội tiêu hóa Hoa kỳ và Hiệp hội tiêu hóa Canada về quản lý thuốc chống đông và chống kết tập tiểu cầu trên bệnh nhân xuất huyết tiêu hóa cấp tính và bệnh nhân nội soi

Cập nhật Hướng dẫn năm 2022 của Hiệp hội tiêu hóa Hoa kỳ và Hiệp hội tiêu hóa Canada về quản lý thuốc chống đông và chống kết tập tiểu cầu trên bệnh nhân xuất huyết tiêu hóa cấp tính và bệnh nhân nội soi

Tháng 3 năm 2022, Hiệp hội tiêu hóa Hoa Kỳ (ACG) và Hiệp hội tiêu hóa Canada (CAG) đã lập ra một nhóm đồng thuận chuyên gia để xây dựng hướng dẫn và đưa ra các tiếp cận dựa trên bằng chứng về việc quản lý các thuốc chống huyết khối trên bệnh nhân xuất huyết tiêu hóa cấp tính và bệnh nhân nội soi

Hình ảnh Tổng quan về điều trị Clostridium difficile

Tổng quan về điều trị Clostridium difficile

1\. Giới thiệu Clostridium difficile C. difficile lần đầu được phân lập bởi Hall và O’Toole từ mẫu phân của trẻ mới sinh khỏe mạnh vào năm 1935 \ 2\ . C.difficile có ở đường tiêu hóa của 3% người lớn khỏe mạnh, 20% bệnh nhân nằm viện, 25% - 80% trẻ sơ sinh và từng được cho là chủng vi sinh vật nằ...

Hình ảnh Corticosteroid tiêm ngoài màng cứng trong kiểm soát đau rễ thần kinh

Corticosteroid tiêm ngoài màng cứng trong kiểm soát đau rễ thần kinh

1\. Đặt vấn đề Bệnh lý rễ thần kinh Radiculopathy là bệnh lý do tổn thương hoặc chèn ép rễ thần kinh tại vị trí thoát ra từ tủy sống, thường gặp do những nguyên nhân hàng đầu như thoát vị đĩa đệm, trượt đốt sống, thoái hóa cột sống thắt lưng gây hẹp ống sống thắt lưng,…. Tình trạng này gây đau cổ...

Hình ảnh Các điểm mới trong hướng dẫn chẩn đoán và điều trị bệnh phổi tắc nghẽn mãn tính theo GOLD 2026

Các điểm mới trong hướng dẫn chẩn đoán và điều trị bệnh phổi tắc nghẽn mãn tính theo GOLD 2026

I. NHỮNG THAY ĐỔI VỀ ĐÁNH GIÁ VÀ PHÂN LOẠI 1\. Phân loại lại bệnh nhân Chẩn đoán COPD được xác lập dựa trên kết quả hô hấp ký và vẫn là yêu cầu bắt buộc theo GOLD 2026. Tiêu chuẩn chẩn đoán là tỷ số FEV₁/FVC sau nghiệm pháp giãn phế quản < 0,7, phản ánh tình trạng tắc nghẽn luồng khí kéo dài và k...

Hình ảnh Vai trò corticoid dạng hít (ICS) cho bệnh nhân bệnh phổi tắc nghẽn mạn tính (COPD) giai đoạn ổn định

Vai trò corticoid dạng hít (ICS) cho bệnh nhân bệnh phổi tắc nghẽn mạn tính (COPD) giai đoạn ổn định

1\. Vai trò corticoid dạng hít trong điều trị bệnh phổi tắc nghẽn mạn tính giai đoạn ổn định Bệnh phổi tắc nghẽn mạn tính COPD là một rối loạn viêm được đặc trưng bởi cả viêm đường thở và viêm toàn thân và liệu pháp glucocorticoid dạng hít ICS có thể làm giảm tình trạng viêm này. Do đó, người ta...

Hình ảnh Cập nhật hướng dẫn lâm sàng của ACG năm 2024: Bệnh gan liên quan đến rượu

Cập nhật hướng dẫn lâm sàng của ACG năm 2024: Bệnh gan liên quan đến rượu

1\. Giới thiệu: Bệnh gan liên quan đến rượu ALD- alcohol-associated liver disease là nguyên nhân phổ biến nhất gây ra bệnh gan tiến triển, thường có chỉ định ghép gan; một trong những nguyên nhân hàng đầu gây tử vong liên quan đến gan nhưng có thể phòng ngừa được trên toàn thế giới. Sử dụng rượu...

Hình ảnh Thuốc điều trị động kinh

Thuốc điều trị động kinh

Lịch sử điều trị bệnh động kinh bắt đầu với việc sử dụng kali bromid khi Locock ghi nhận tác dụng chống động kinh của thuốc này vào năm 1857. Đến những năm 1900 – 1985, đã có nhiều thuốc chống động kinh thế hệ 1 được đưa vào sử dụng như barbiturat, benzodiazepin, carbamazepin, ethosuximid, phenyl...

Hình ảnh Cập nhật sử dụng thuốc chống huyết khối trong quản lý sớm đột quỵ thiếu máu não cục bộ cấp theo AHA/ASA 2026

Cập nhật sử dụng thuốc chống huyết khối trong quản lý sớm đột quỵ thiếu máu não cục bộ cấp theo AHA/ASA 2026

1\. Đặt vấn đề Đột quỵ là một trong những cấp cứu thần kinh thường gặp, đồng thời là nguyên nhân quan trọng gây tử vong và tàn tật kéo dài. Đột quỵ thường được chia thành ba nhóm chính: đột quỵ thiếu máu não cục bộ, đột quỵ xuất huyết não và xuất huyết dưới nhện. Trong đó, đột quỵ thiếu máu não c...

Hình ảnh Điểm lại tác dụng không mong muốn trên bạch cầu của một số kháng sinh trong điều trị sốt giảm bạch cầu

Điểm lại tác dụng không mong muốn trên bạch cầu của một số kháng sinh trong điều trị sốt giảm bạch cầu

1\. Tổng quan về sốt giảm bạch cầu và kháng sinh điều trị Sốt giảm bạch cầu được định nghĩa là có nhiệt độ cơ thể đo một lần ở miệng 38,30C hoặc nhiệt độ 380C kéo dài trên 1 giờ, kèm theo có số lượng bạch cầu hạt < 0, 5G/L hoặc có nguy cơ sẽ hạ xuống dưới mức 0.5 G/L \ 1\ . Kháng sinh vẫn là lựa...

Hình ảnh Tổng quan về tổn thương gan do thuốc (Drug-induced liver injury)

Tổng quan về tổn thương gan do thuốc (Drug-induced liver injury)

Tổn thương gan do thuốc Drug-induced liver injury - DILI là một phản ứng có hại của thuốc dẫn đến tổn thương gan. Đây là tình trạng ít gặp với tỷ lệ mắc ước tính là 14 - 19 trường hợp trên 100,000 người, chiếm dưới 1% các ca tổn thương gan cấp tính ALI . Tuy nhiên, DILI là nguyên nhân phổ biến nh...

Hình ảnh Capivasertib phối hợp fulvestrant: lựa chọn nhắm trúng đích đường uống cho ung thư vú tiến xa HR+/HER2– sau liệu pháp nội tiết – bất kể tình trạng biến đổi gen

Capivasertib phối hợp fulvestrant: lựa chọn nhắm trúng đích đường uống cho ung thư vú tiến xa HR+/HER2– sau liệu pháp nội tiết – bất kể tình trạng biến đổi gen

Tổng quan dữ liệu nghiên cứu pha III CAPItello-291 và chỉ định được phê duyệt tại Việt Nam Ung thư vú thụ thể nội tiết dương tính, HER2 âm tính HR+/HER2– chiếm khoảng 70% các trường hợp ung thư vú. Sau khi bệnh tiến triển với liệu pháp nội tiết ET phối hợp thuốc ức chế CDK4/6 ở bước 1, người bệnh...

Hình ảnh Hướng dẫn toàn cầu 2025: chẩn đoán và điều trị nhiễm nấm Candida

Hướng dẫn toàn cầu 2025: chẩn đoán và điều trị nhiễm nấm Candida

Các loài Candida là nguyên nhân chính gây nhiễm trùng nấm ở bệnh nhân điều trị tại bệnh viện, góp phần đáng kể vào tỷ lệ mắc bệnh và tử vong. Năm 2025, Liên đoàn Nấm Y học Châu Âu ECMM đã hợp tác với Hiệp hội Nấm học Quốc tế về Người và Động vật ISHAM , Hiệp hội Vi sinh học Hoa Kỳ ASM và các chuy...

Hình ảnh Lưu ý về lựa chọn thuốc điều trị triệu chứng đường tiểu dưới do tăng sinh lành tính tuyến tiền liệt

Lưu ý về lựa chọn thuốc điều trị triệu chứng đường tiểu dưới do tăng sinh lành tính tuyến tiền liệt

Triệu chứng đường tiểu dưới TCĐTD là tập hợp của nhiều triệu chứng liên quan các bệnh do tình trạng kích thích bàng quang, tắc nghẽn ở niệu đạo và các triệu chứng xuất hiện sau khi đi tiểu… trong đó tăng sinh lành tính tuyến tiền liệt một số thuật ngữ trước đây: u xơ tuyến tiền liệt, bướu lành ti...

Hình ảnh Phác đồ điều trị sốt xuất huyết Dengue ở người lớn

Phác đồ điều trị sốt xuất huyết Dengue ở người lớn

Sốt xuất huyết Dengue SXHD là bệnh truyền nhiễm gây dịch do vi rút Dengue gây nên. Vi rút Dengue có 4 týp huyết thanh là DEN-1, DEN-2, DEN-3 và DEN-4. Vi rút truyền từ người bệnh sang người lành do muỗi đốt. Muỗi Aedes aegypti là côn trùng trung gian truyền bệnh chủ yếu. Tại Việt Nam sốt xuất huy...

Hình ảnh Cập nhật một số thuốc điều trị COVID-19 (01/2022)

Cập nhật một số thuốc điều trị COVID-19 (01/2022)

"Lựa chọn thuốc nào trên bệnh nhân COVID-19?" luôn là một thách thức với các nhân viên y tế. Bài viết này sẽ giúp trả lời câu hỏi đó thông qua cung cấp một số thông tin về các thuốc điều trị cập nhật đến tháng 01 năm 2022 cũng như thời điểm sử dụng phù hợp trên từng đối tượng bệnh nhân.

Hình ảnh Hướng dẫn thực hành lâm sàng của AGA về việc ngừng kê PPI

Hướng dẫn thực hành lâm sàng của AGA về việc ngừng kê PPI

1\. Đại cương PPI là nhóm thuốc được sử dụng rộng rãi trong điều trị và dự phòng các bệnh lý đường tiêu hóa do acid. Tuy nhiên, việc kê đơn kéo dài ngoài chỉ định ngày càng gia tăng, làm gia tăng chi phí, và nguy cơ xảy ra biến cố bất lợi. Việc đánh giá lại và ngừng PPI khi không còn chỉ định là...