Tin Tức Thuốc

Nhóm thuốc ức chế SGLT2 trong điều trị bệnh thận mạn

Bệnh viện Trung ương Quân đội 108Cập nhật 9 phút đọc
Nhóm thuốc ức chế SGLT2 trong điều trị bệnh thận mạn

Nhóm thuốc SGLT2i ra đời với chỉ định đầu tiên điều trị đái tháo đường type 2. Sau đấy, do có các lo ngại về an toàn tim mạch, FDA đã yêu cầu thực hiện các thử nghiệm lâm sàng với tất cả thuốc điều trị ĐTĐ mới. Tuy nhiên, kết quả lại cho thấy lợi ích vượt trội trên tim mạch và bước đầu cho thấy hiệu quả bảo vệ trên thận. Những nghiên cứu tiếp theo về sau đã ngày càng củng cố những tác động tích cực trên thận của nhóm thuốc SGLT2i này.

1. Giới thiệu chung

Nhóm thuốc ức chế kênh đồng vận chuyển natri – glucose 2 (SGLT2i) ra đời với cơ chế tác động đường huyết độc lập với insulin đã mở ra cơ hội trong quản lý bệnh đái tháo đường (ĐTĐ) type 2. Trong đó, hoạt chất đầu tiên được FDA phê duyệt là canagliflozin vào tháng 3/2013, sau đấy lần lượt là dapagliflozin và empagliflozin (1/2014 và 8/2014).

Năm 2008, do có sự xuất hiện của các lo ngại liên quan đến an toàn tim mạch của các thuốc SLGT2i, Cục quản lý Thực phẩm và Dược phẩm Hoa Kỳ (FDA) đã yêu cầu thực hiện các thử nghiệm lâm sàng lớn để chứng minh tính an toàn trên tim mạch với tất cả các thuốc điều trị ĐTĐ mới. Đáng chú ý là, khi ba nghiên cứu bản lề EMPAREG-OUTCOME (empagliflozin), CANVAS (canagliflozin) và DECLARE-TIMI 58 (dapagliflozin) công bố kết quả, nhóm thuốc SGLT2i không chỉ chứng minh được nhiều lợi ích vượt trội trên tim mạch ở bệnh nhân ĐTĐ, mà còn bước đầu cho thấy hiệu quả bảo vệ trên thận. Và những nghiên cứu tiếp theo như DAPA-HF và EMPAROR-Reduced đã ngày càng củng cố những tác động tích cực trên thận của nhóm thuốc SGLT2i.

2. Cơ chế tác dụng của nhóm thuốc ức chế SGLT2 trong điều trị bệnh thận mạn

Trên bệnh nhân có hoặc không có ĐTĐ, một số cơ chế bảo vệ - ngăn ngừa tiến triển bệnh thận của nhóm ức chế SGLT2 được đề xuất như [2] [3] [4]:

  • Thông qua phục hồi phản xạ cầu - ống thận và sản xuất adenosine, SGLT2i làm giảm huyết áp nội cầu thận và hiện tượng siêu lọc;
  • Cải thiện thần kinh thể dịch: giảm hoạt tính hệ RAAS và hoạt động hệ giao cảm;
  • Giảm viêm, giảm xơ hóa;
  • Tăng sản xuất prostagladin giúp giãn tiểu động mạch đi;
  • Tăng khả năng cung cấp oxy và giảm nhu cầu sử dụng oxy ở thận nhờ giảm stress tái hấp thu glucose ở tế bào ống thận và hồi phục sản xuất erythropoietin;
  • Lợi niệu thẩm thấu và natri niệu dẫn đến giảm huyết áp, giảm thể tích ngoài lòng mạch và bảo tồn thể tích nội mạch;
  • Cân bằng calo âm giúp giảm cân, đồng thời cơ thể thiếu năng lượng khiến thúc đẩy ly giải mô mỡ và oxy hóa acid béo;
  • Tương tác giữa SGLT2i và NHE-3 có thể là cơ chế tiềm năng bảo vệ thận;
  • Giảm HbA1c và hiện tượng ngộ độc đường;
  • Tăng thải acid uric.

3. Các nghiên cứu chứng minh lợi ích của nhóm thuốc ức chế SGLT2 trong điều trị bệnh thận mạn

3.1 Nghiên cứu DAPA-CKD (dapagliflozin)

Đây là thử nghiệm đầu tiên nghiên cứu chuyên biệt bệnh thận mạn có hoặc không có ĐTĐ trong nhóm ức chế SGLT2. Đáng chú ý, trong nghiên cứu này có 282 bệnh nhân Việt Nam [6]. Qua 2,4 năm theo dõi, kết quả cho thấy dapagliflozin:

  • Giảm 39% biến cố chính (giảm eGFR ≥ 50%, bệnh thận giai đoạn cuối hoặc tử vong do thận hay tim mạch)
  • Giảm 29% nguy cơ tử vong do tim mạch hoặc nhập viện vì suy tim, đặc biệt giảm 31% tử vong do mọi nguyên nhân [1]. Đây là một bước tiến vì trong tất cả liệu pháp điều trị bệnh thận mạn hiện tại, dapagliflozin là thuốc đầu tiên chứng minh được khả năng giảm nguy cơ tử vong do mọi nguyên nhân ở bệnh nhân. Nhóm thuốc ức chế men chuyển (ACEi) hoặc chẹn thụ thể (ARB), các thuốc điều trị bệnh thận mạn hiện tại, chưa cho thấy lợi ích giảm tử vong do mọi nguyên nhân qua các thử nghiệm RENAAL, IDNT hay phân tích gộp từ 119 thử nghiệm lâm sàng [11] [12].
  • Giảm 50% nguy cơ gặp biến cố chính ở nhóm bệnh nhân không mắc ĐTĐ [1].

3.2 Nghiên cứu EMPA-KIDNEY (empagliflozin)

Kết quả của nghiên cứu EMPA-KIDNEY đã củng cố thêm bằng chứng cho thấy lợi ích bảo vệ thận của nhóm thuốc SGLT2i. Trong nghiên cứu này, empagliflozin:

  • Giảm 28% nguy cơ tiến triển bệnh thận hoặc tử vong tim mạch
  • Giảm 14% nhập viện do mọi nguyên nhân [8].
  • Empagliflozin chưa chứng minh được lợi ích giảm tử vong do mọi nguyên nhân qua nghiên cứu EMPA-KIDNEY.

4. Cập nhật chỉ định điều trị bệnh thận mạn của các thuốc SGLT2i:

4.1. Chỉ định: cập nhật đến 27/06/2023

Biệt dược Quốc giaForxiga/Farxiga* (dapagliflozin)Jardiance (empagliflozin)
Việt Nam [7]Chỉ định điều trị bệnh thận mạn ở người trưởng thànhChưa được cấp chỉ định bệnh thận mạn
Châu Âu [9]Chỉ định điều trị bệnh thận mạn ở người trưởng thànhChưa được cấp chỉ định bệnh thận mạn
Mỹ [10]Giảm nguy cơ mất eGFR, bệnh thận giai đoạn cuối, tử vong tim mạch và nhập viện vì suy tim trên bệnh nhân trưởng thành mắc bệnh thận mạn có nguy cơ tiến triểnChưa được cấp chỉ định bệnh thận mạn

* Tên biệt dược Farxiga của dapagliflozin ở Mỹ

4.2. Liều dùng, cách dùng

Biệt dược Quốc giaForxiga/Farxiga* (dapagliflozin)
Việt Nam [7]Liều khuyến cáo là 10 mg, dùng 1 lần/ngày. Không nên khởi trị khi eGFR < 25 mL/phút/1,73m2, tuy nhiên bệnh nhân có thể tiếp tục uống dapagliflozin 10 mg, 1 lần/ngày để giảm nguy cơ mất eGFR, bệnh thận giai đoạn cuối, tử vong do tim mạch và nhập viện vì suy tim.
Châu Âu [9]Khuyến cáo 10 mg, dùng 1 lần/ngày Giới hạn thông tin để khởi trị khi eGFR < 25 mL/phút/1,73m2 Không khuyến cáo khởi trị khi eGFR < 15 mL/phút/1,73m2
Mỹ [10]eGFR ≥ 25 mL/phút/1,73m2: 10 mg, dùng 1 lần/ngày eGFR < 25 mL/phút/1,73m2: không khuyến cáo khởi trị, có thể tiếp tục dùng 10 mg, 1 lần/ngày để giảm nguy cơ mất eGFR, bệnh thận giai đoạn cuối, tử vong tim mạch và nhập viện vì suy tim

* Tên biệt dược Farxiga của dapagliflozin ở Mỹ

5. Lưu ý trong thanh toán bảo hiểm nhóm thuốc ức chế SGLT2 trong bệnh thận mạn

Theo thông tư 30/2018/TT-BYT (ban hành 30/10/2018), hai hoạt chất dapagliflozin và empagliflozin đươc Quỹ Bảo hiểm Y tế thanh toán 70% cho các bệnh viện đặc biệt và hạng I với chỉ định thuốc phù hợp với chỉ định trong tờ hướng dẫn sử dụng thuốc kèm theo hồ sơ đăng ký thuốc đã được Bộ Y tế cấp phép hoặc hướng dẫn chẩn đoán và điều trị của Bộ Y tế .

Ngày 31/12/2022, Bộ Y tế ban hành thông tư 20/2022/TT-BYT, trong đó quy định nguyên tắc chung về thanh toán chi phí thuốc đối với người bệnh tham gia bảo hiểm y tế. Cụ thể, Quỹ Bảo hiểm Y tế sẽ thanh toán chỉ định thuốc phù hợp với một trong các tài liệu bao gồm Dược thư Quốc gia Việt Nam phiên bản mới nhất. Gần đây, Dược thư Quốc gia III đã xuất bản, trong chuyên luận dapagliflozin, nhóm thuốc này đã được cấp chỉ định điều trị bệnh thận mạn ở người trưởng thành [7].

Biên soạn: DS. Lê Minh Hồng - Khoa Dược, Bệnh viện TWQĐ 108

Tài liệu tham khảo

1. Patel, Ankit B., Kavita Mistry, and Ashish Verma. "DAPA-CKD: Significant Victory for CKD with or without Diabetes." Trends in Endocrinology & Metabolism 32.6 (2021): 335-337.

2. Heerspink, Hiddo JL, et al. "Renoprotective effects of sodium-glucose cotransporter-2 inhibitors." Kidney international 94.1 (2018): 26-39.

3. Tamargo, Juan. "Sodium–glucose cotransporter 2 inhibitors in heart failure: potential mechanisms of action, adverse effects and future developments." European Cardiology Review 14.1 (2019): 23.

4. Shin, Seok Joon, et al. "Effect of sodium-glucose co-transporter 2 inhibitor, dapagliflozin, on renal renin-angiotensin system in an animal model of type 2 diabetes." PloS one 11.11 (2016): e0165703.

5. Sano, Motoaki. "A new class of drugs for heart failure: SGLT2 inhibitors reduce sympathetic overactivity." Journal of Cardiology 71.5 (2018): 471-476.

6. Heerspink HJL. Presented at: ESC Congress – The Digital Experience; August 29 - September 1, 2020.

7. Bộ Y tế, Dược thư Quốc gia Việt Nam, xuất bản lần thứ 3, kèm quyết định số 3445/QĐ-BYT, 2022.

8. Group, E. K. C., et al. "Empagliflozin in Patients with Chronic Kidney Disease." N. Engl. J. Med. (2022).

9. Tờ thông tin kê toa sản phẩm Forxiga – Jardiance được Cơ quan Quản lý Dược phẩm Châu Âu phê duyệt

10. Tờ thông tin kê toa sản phẩm Farxiga – Jardiance được Cơ quan Quản lý Thực phẩm và Dược phẩm Hoa Kỳ phê duyệt

11. Lewis, Edmund J., et al. "Renoprotective effect of the angiotensin-receptor antagonist irbesartan in patients with nephropathy due to type 2 diabetes." New England Journal of Medicine 345.12 (2001): 851-860.

12. Xie, Xinfang, et al. "Renin-angiotensin system inhibitors and kidney and cardiovascular outcomes in patients with CKD: a Bayesian network meta-analysis of randomized clinical trials." American Journal of Kidney Diseases 67.5 (2016): 728-741.

Chia sẻ:ZaloFacebook

Thuốc chứa Glucose

Xem tất cả 128 thuốc →

Bài viết liên quan

Xem tất cả
Hình ảnh Nhóm thuốc ức chế SLGT2 trong điều trị suy tim phân suất tống máu giảm

Nhóm thuốc ức chế SLGT2 trong điều trị suy tim phân suất tống máu giảm

1. Giới thiệu chung Nhóm thuốc ức chế kênh đồng vận chuyển natri – glucose 2 SGLT2i là nhóm thuốc mới nhất được sử dụng để điều trị đái tháo đường ĐTĐ type 2. Từ năm 2008, để tránh những lo ngại liên quan đến việc gia tăng nguy cơ tim mạch với các thuốc điều trị đái tháo đường, Cơ quan quản lý Th...

Hình ảnh Sử dụng thuốc quản lí đường huyết và huyết áp trên bệnh nhân đái tháo đường mắc kèm bệnh thận mạn

Sử dụng thuốc quản lí đường huyết và huyết áp trên bệnh nhân đái tháo đường mắc kèm bệnh thận mạn

Bệnh thận đái tháo đường là một trong các biến chứng mạn tính gây tổn thương mạch máu nhỏ của đái tháo đường ĐTĐ , bên cạnh biến chứng võng mạc, và biến chứng thần kinh ngọai biên và thần kinh thực vật; đặc trưng bởi sự giảm chức năng thận tốc độ lọc cầu thận GFR< 60ml/min/1.73m2 và/hoặc có bằng...

Hình ảnh Cập nhật hướng dẫn ADA 2026 trong quản lý đường huyết ở người bệnh đái tháo đường typ 2

Cập nhật hướng dẫn ADA 2026 trong quản lý đường huyết ở người bệnh đái tháo đường typ 2

Hiệp hội Đái tháo đường Hoa Kỳ ADA vừa chính thức công bố "Tiêu chuẩn Chăm sóc Y tế trong Đái tháo đường năm 2026". Đây là bộ hướng dẫn quan trọng, định hình lại chiến lược điều trị cho bệnh nhân đái tháo đường ĐTĐ typ 2. Hướng dẫn năm 2026 cập nhật theo hướng cá thể hóa mạnh hơn, ưu tiên thuốc c...

Hình ảnh Các phương pháp đo và ước tính mức lọc cầu thận: Công thức và ý nghĩa trong thực hành lâm sàng

Các phương pháp đo và ước tính mức lọc cầu thận: Công thức và ý nghĩa trong thực hành lâm sàng

1\. Mức lọc cầu thận là gì? Mức lọc cầu thận Glomerular filtration rate, viết tắt GFR là một trong các chỉ số quan trọng được dùng trong đánh giá tình trạng thận và xác định những tổn thương thận gặp phải. Mức lọc cầu thận bình thường cho thấy thận đang làm việc hiệu quả, nếu chỉ số này thấp bất...

Hình ảnh Cập nhật Hướng dẫn quản lý nguy cơ tim mạch ở người bệnh đái tháo đường theo tiêu chuẩn ADA 2026

Cập nhật Hướng dẫn quản lý nguy cơ tim mạch ở người bệnh đái tháo đường theo tiêu chuẩn ADA 2026

Ngày 01/01/2026, Hiệp hội Đái tháo đường Hoa Kỳ American Diabetes Association – ADA đã công bố Tiêu chuẩn điều trị trong đái tháo đường năm 2026, tiếp tục cập nhật các chiến lược quản lý nguy cơ tim mạch ở người bệnh đái tháo đường, bao gồm kiểm soát huyết áp, rối loạn lipid máu, phòng ngừa biến...

Hình ảnh Hướng dẫn thực hành sử dụng thuốc trong điều trị suy tim phân suất tống máu giảm: Ức chế kênh đồng vận chuyển natri-glucose 2 (SGLT2i)

Hướng dẫn thực hành sử dụng thuốc trong điều trị suy tim phân suất tống máu giảm: Ức chế kênh đồng vận chuyển natri-glucose 2 (SGLT2i)

Các hướng dẫn điều trị suy tim hiện tại của Hiệp hội tim mạch Châu Âu ESC , Hoa Kỳ AHA cũng như Việt Nam đưa ra các khuyến cáo nên sử dụng đồng thời bốn nhóm thuốc trụ cột trong điều trị suy tim phân suất tống máu giảm, bao gồm: 1 thuốc ức chế thụ thể angiotensin-neprilysin ARNI /thuốc ức chế men...

Hình ảnh Quản lý và điều trị đái tháo đường mới khởi phát sau ghép thận

Quản lý và điều trị đái tháo đường mới khởi phát sau ghép thận

Đái tháo đường sau ghép New-onset diabetes after transplantation - NODAT là tình trạng đái tháo đường xuất hiện sau khi ghép các tạng đặc hoặc sau ghép tủy và các tế bào gốc tạo máu ở những người trước khi ghép không có tiền sử đái tháo đường. Đây là một biến chứng thường gặp làm tăng nguy cơ nhi...

Hình ảnh Cập nhật sử dụng thuốc điều trị suy tim theo Hướng dẫn ESC năm 2026

Cập nhật sử dụng thuốc điều trị suy tim theo Hướng dẫn ESC năm 2026

Hướng dẫn điều trị suy tim của ESC năm 2026 mở rộng phạm vi điều trị nền và cập nhật lựa chọn thuốc theo kiểu hình suy tim. Bài viết tập trung vào những thay đổi về dược lý so với hướng dẫn của ESC năm 2021 và hướng dẫn của AHA/ACC/HFSA năm 2022. \ 1–4\ 1\. Thay đổi phân loại suy tim và điều trị...

Hình ảnh Hướng dẫn dự phòng, chẩn đoán và quản lý tổn thương thận cấp của Viện Y tế và Chăm sóc sức khoẻ quốc gia Anh (NICE) năm 2024

Hướng dẫn dự phòng, chẩn đoán và quản lý tổn thương thận cấp của Viện Y tế và Chăm sóc sức khoẻ quốc gia Anh (NICE) năm 2024

Viện Y tế và Chăm sóc sức khoẻ Quốc gia Anh NICE đã công bố Hướng dẫn dự phòng, chẩn đoán và quản lý Tổn thương thận cấp AKI từ tháng 8/2013 và bản cập nhật mới nhất được công bố vào tháng 10/2024. Hướng dẫn dựa trên các đánh giá có hệ thống về bằng chứng tốt nhất hiện có và cân nhắc rõ ràng về h...

Hình ảnh Một số thuốc mới trong điều trị suy tim phân suất tống máu giảm

Một số thuốc mới trong điều trị suy tim phân suất tống máu giảm

Vài thập kỷ qua, đã có nhiều thuốc cho điều trị suy tim phân suất tống máu giảm (HFrEF). Tuy nhiên, phác đồ hiện tại vẫn là chưa đủ và tiên lượng của bệnh nhân vẫn còn kém. Do đó, đã có một số thuốc mới điều trị HFrEF ra đời.

Hình ảnh Kiểm soát rối loạn lipid máu ở bệnh nhân bệnh thận mạn

Kiểm soát rối loạn lipid máu ở bệnh nhân bệnh thận mạn

I. Tổng quan về rối loạn lipid máu ở bệnh nhân bệnh thận mạn Rối loạn lipid máu là một tình trạng đặc trưng bởi nồng độ lipid và lipoprotein bất thường trong huyết tương, bao gồm tăng cholesterol lipoprotein tỷ trọng thấp LDL-C, trong đó có các hạt LDL nhỏ, đậm đặc , tăng triglyceride TG , và/hoặ...

Hình ảnh Cập nhật đồng thuận chuyên gia 2024 của Trường môn Tim mạch học Hoa Kỳ về lộ trình điều trị suy tim phân suất tống máu giảm

Cập nhật đồng thuận chuyên gia 2024 của Trường môn Tim mạch học Hoa Kỳ về lộ trình điều trị suy tim phân suất tống máu giảm

Suy tim là hậu quả của nhiều bệnh lý tim mạch, ảnh hưởng tới chất lượng sống và thời gian sống thêm của người bệnh. Năm 2024, Trường môn tim mạch học Hoa Kỳ đã tiếp tục đưa ra Đồng thuận chuyên gia dựa trên dữ liệu từ những nghiên cứu gần đây nhằm cung cấp hướng dẫn ngắn gọn, thiết thực về lộ trì...

Hình ảnh Tổng quan về tăng thanh thải thận và hướng dẫn hiệu chỉnh liều một số thuốc kháng sinh ở người bệnh có tăng thanh thải thận

Tổng quan về tăng thanh thải thận và hướng dẫn hiệu chỉnh liều một số thuốc kháng sinh ở người bệnh có tăng thanh thải thận

Tăng thanh thải thận là một tình trạng có thể gặp phải ở các bệnh nhân điều trị nội trú. Nếu không được phát hiện thì tình trạng này có thể dẫn tới đáp ứng điều trị không tối ưu. Bài viết này tổng quan về tăng thanh thải thận và cung cấp hướng dẫn về chỉnh liều của một số kháng sinh ở người bệnh tăng thanh thải thận.

Hình ảnh Quản lý thiếu máu trong bệnh thận mạn – KDIGO 2026

Quản lý thiếu máu trong bệnh thận mạn – KDIGO 2026

Thiếu máu là một biến chứng phổ biến ở bệnh nhân có bệnh thận mạn CKD , với mức độ nghiêm trọng tỷ lệ thuận với giai đoạn suy thận. Tình trạng này không chỉ làm giảm chất lượng cuộc sống mà còn gia tăng tỉ lệ tử vong và các rủi ro về tim mạch. Thiếu máu còn liên quan đến nhiều hậu quả bất lợi khá...

Hình ảnh Cập nhật Hướng dẫn năm 2024 của Hiệp hội tim mạch châu Âu (ESC) về sử dụng thuốc quản lý tình trạng Huyết áp tăng và Tăng huyết áp

Cập nhật Hướng dẫn năm 2024 của Hiệp hội tim mạch châu Âu (ESC) về sử dụng thuốc quản lý tình trạng Huyết áp tăng và Tăng huyết áp

1\. Định nghĩa tăng huyết áp: Hướng dẫn năm 2024 của ESC tiếp tục định nghĩa tăng huyết áp là huyết áp tâm thu tại phòng khám ≥140 mmHg hoặc huyết áp tâm trương ≥90 mmHg, và đưa ra một phân loại mới gọi là “Huyết áp tăng” , được định nghĩa là huyết áp tâm thu tại phòng khám 120–139 mmHg hoặc huyế...

Hình ảnh Cập nhật AGS Beers Criteria® 2023 về các thuốc có khả năng không phù hợp trên người cao tuổi

Cập nhật AGS Beers Criteria® 2023 về các thuốc có khả năng không phù hợp trên người cao tuổi

Mở đầu AGS Beers Criteria® là một danh sách các tiêu chí đối với việc sử dụng thuốc có khả năng không phù hợp ở người lớn tuổi trong hầu hết các trường hợp/ trong các tình huống cụ thể, chẳng hạn như trong một số bệnh/ tình trạng nhất định. Các tiêu chí nhằm áp dụng cho người lớn từ 65 tuổi trở l...